نویسنده: دیوید واین
خبرگزاری راسک: به نقل از خبرگزاری «ریسپانسیبل استیتکرفت»، در حالیکه در مورد مؤثر بودن حملات هوایی دونالد ترامپ بر تأسیسات هستهای ایران تردیدهای جدی وجود دارد، شواهد گستردهای از مخالفت عمومی در ایالات متحده با جنگ تازه در خاورمیانه آشکار شده است. اگرچه آتشبس شکنندهای در جریان است، چندین نظرسنجی سراسری حاکی از آناند که حمله ترامپ که امریکا را وارد یک جنگ تهاجمی جدید در منطقه ساخت در سراسر این کشور بسیار نامحبوب بوده است. پیروزی ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ خود بازتابی از احساسات ضدجنگ در میان طیفهای مختلف سیاسی در امریکا بود، چراکه او در جریان کارزار انتخاباتیاش خود را «نامزد صلح» معرفی کرده بود؛ گزینهای در برابر بایدن/هریس که متهم به حمایت بیقید و شرط از عملیات اسرائیل در غزه بودند. ترامپ شب پیروزی وعده سپرد: «من جنگ را آغاز نمیکنم، بلکه پایان میدهم.» اما حمله او به ایران، چرخشی کامل از وعدههایش بهسوی جنگطلبی به شمار میرود.
نظرسنجیهایی که تا پیش از این منتشر نشده بودند و دیوید واین در طراحی آنها نقش داشته، نشان میدهند که چهرهی «صلحطلب» ترامپ در هماهنگی کامل با تمایل عمومی مردم امریکا بود. بسیاری از امریکاییها دریافتهاند که یک جنگ بیپایان دیگر تنها به سود تولیدکنندگان سلاح، قراردادیهای پنتاگون و سایر حلقات مجتمع صنایع نظامی است؛ در حالیکه هزینه و رنج آن بر دوش مردم ایران، اسرائیل و حتی شهروندان امریکایی خواهد بود. نظرسنجیها، چه قبل و چه بلافاصله پس از آغاز بمباران ایران، نشان دادند که مخالفت با دخالت نظامی امریکا در جنگ اسرائیل علیه ایران بسیار گسترده است حتی در میان رأیدهندگان طرفدار ترامپ. بنا بر نظرسنجی «یُوگاو» (YouGov) پس از آغاز حملات، ۸۵ درصد از پاسخدهندگان در سراسر کشور مخالفت خود را با جنگ علیه ایران اعلام کردند، در حالیکه تنها ۵ درصد از آن حمایت نمودند. نظرسنجی «رویترز/ایپسوس» (Reuters/Ipsos) نیز نشان داد ۴۵ درصد با بمباران مخالفاند و تنها ۳۶ درصد موافق. در نظرسنجی «سیانان» (CNN)، فاصله بیشتر بود: ۵۶ درصد مخالف و ۴۴ درصد موافق. همچنان نزدیک به ۲۰ درصد مردم مخالفت بیشتری با نحوهٔ برخورد ترامپ با ایران داشتند تا حمایت از آن.
در درون حزب جمهوریخواه نیز شکافهای عمیقی نمایان شده است. نزدیک به دو سوم رأیدهندگان ترامپ خواستار مذاکره با ایران بر سر برنامهٔ هستهای آن بودند، و تنها ۲۴ درصد از آنها پیش از حمله، راهحل نظامی را برای نابودی برنامه هستهای ایران مناسب میدانستند (براساس نظرسنجی دانشگاه مریلند). محبوبیت پیامهای ضدجنگ ترامپ در کارزار ۲۰۲۴ دلیل اصلی پشتیبانی گسترده از او بود. او وعده داده بود که «جنگهای بیپایان را پایان خواهیم داد» و شب پیروزیاش تأکید کرد: «من جنگ را آغاز نمیکنم، من جنگ را متوقف میکنم.» ترامپ در جریان کمپاین، موضعی سختگیرانه و مردمگرایانه علیه «جنگفروشان» و مجتمع صنایع نظامی گرفت. در سپتمبر ۲۰۲۴ در ایالت ویسکانسین گفت: «ما افرادی را داریم که همیشه دنبال جنگاند. میدانید چرا؟ چون هر راکت دو میلیون دالر قیمت دارد. به همین دلیل عاشق پرتاب راکتاند.»
اما قبل از آنکه خود به پرتاب راکتها بپردازد، ترامپ نیز بهدرستی درک کرده بود که مردم امریکا از سودجویی شرکتهای جنگافزارسازی و آنچه آیزنهاور «مجتمع صنایع نظامی» خوانده بود، خشمگیناند. سیستمی که پنتاگون، کنگره و صنایع دفاعی را بههم پیوند میدهد و دایماً در جهت تشویق به هزینههای نظامی و جنگهای بیپایان فعالیت میکند. تحقیقی که پس از انتخابات انجام شد و دیوید واین در آن مشارکت داشت، نشان داد که ترامپ دقیقاً بر نقطهٔ حساس افکار عمومی انگشت گذاشته بود. ۷۷ درصد امریکاییها با این جمله موافق بودند که «سودجویی از جنگ» در ایالات متحده یک مشکل جدی است (بر اساس نظرسنجی ReThink Media). همچنین، ۶۴ درصد باور داشتند که مجتمع صنایع نظامی از درگیریهای نظامی مداوم امریکا در کشورهای دیگر سود میبرد. بیش از نیمی از پاسخدهندگان نیز معتقد بودند این مجتمع، از طریق لابیگری و کمکهای انتخاباتی، تأثیر بیش از حدی بر تصمیمات سیاست خارجی دارد. ۴۴ درصد از مردم خواهان کاهش قدرت مجتمع صنایع نظامی بودند که بیش از دو برابر کسانی بود که با این نظر مخالف بودند.
این یافتهها بازتاب درک روزافزون جامعهٔ امریکا از این واقعیت است که سازندگان سلاح و قراردادیهای پنتاگون برندگان واقعی جنگهای بیپایان امریکا از زمان حمله به افغانستان و عراق بودهاند. چنانکه در مقالهای در والستریت ژورنال در سال ۲۰۲۱ آمده بود: «چه کسی در افغانستان پیروز شد؟ قراردادیهای خصوصی.» امروزه، بیش از نیمی از بودجه سالانه پنتاگون به شرکتهای خصوصی داده میشود.
پنج شرکت بزرگ سودبرنده از جنگ عبارتاند از لاکهید مارتین، نورثروپ گرومن، ریتیون، بوئینگ و جنرال داینامیکس. تنها چند ساعت پس از آغاز بمبارانهای اسرائیل علیه ایران، سهام این شرکتها در بازار بورس افزایش یافت؛ با وجود آنکه دیگر شاخصهای بازار در حال سقوط بودند. در روز بعد، سهام لاکهید، نورثروپ و ریتیون شرکتهایی که به اسرائیل و امریکا سلاح میفروشند بین ۳ تا ۴ درصد رشد کردند. همزمان با آغاز حملات امریکا، ارزش سهام صنایع تسلیحاتی در معاملات اولیه بهشدت بالا رفت.
کمپاین بمباران ترامپ، گواهی است بر شکستن کامل وعدههای انتخاباتیاش برای پایان دادن به جنگها و اصلاح مجتمع صنایع نظامی. در حقیقت، او بهرغم وعدههایش، امریکا را به سمت مداخله مستقیم در جنگ نامشروع اسرائیل علیه ایران سوق داد. ایالات متحده نقش فعالی در تسلیح، حمایت اطلاعاتی و هماهنگی عملیاتهای جنگی ایفا کرد. تداوم آتشبس با ایران هنوز در هالهای از ابهام قرار دارد بهویژه پس از حملات اسرائیل به لبنان در روز جمعه که آتشبس با حزبالله را نقض کرد. روشن است که صرفنظر از آنکه ترامپ این جنگ را «۱۲ روزه» بخواند یا نه، اثرات و پیامدهای آن بسیار فراتر از دوازده روز خواهد بود. این جنگ ممکن است ایران را به سمت ساخت سلاح هستهای سوق دهد، یا به اسرائیل و ترامپ جرأت اقدامات نظامی بیشتری بدهد اقداماتی که ممکن است غیرقانونی، خشونتبار و با پیامدهای غیرقابل پیشبینی برای منطقه و جهان همراه باشند.
با آنکه بمبها در خاورمیانه فرود میآیند، آنچه برای مردم امریکا روشنتر شده، این است که در این جنگها، مردم عادی آسیب میبینند و سودجویان ثروتمندتر میشوند.
سندیگال خبرنگار پیشکسوت و نویسنده کتاب «ناپلئون افغانستان»درگذشت
جمعیت اسلامی افغانستان خواستار بازنگری در سیاستهای اخراج مهاجرین از ایران و پاکستان شد
دستور بازداشت صلاحالدین سالار از سوی استخبارات طالبان صادر شد
افزایش نگرانکننده موارد خودکشی در قندهار؛ یک جوان دیگر جان باخت
آیا خطرناکترین جنگ جهانی در راه است؟
درگیری مرگبار میان طالبان و مردم محل در شهرستان خاش بدخشان
آنگلا مرکل: آلمان در قبال افغانستانیهایی که وعده پذیرش دریافت کردهاند، مکلف است
