خبرگزاری راسک: در جریان مراسم بیستونهمین دور جشن فراغت دانشجویان دانشکده طب دانشگاه هرات، محتسبان وزارت موسوم به «امر به معروف و نهی از منکر» طالبان، شماری از دانشجویان پسر را بهطور علنی و اجباری وادار کردند نکتاییهای خود را باز کنند. بر اساس اطلاعات موجود، دستکم ۵۰ دانشجو هدف این اقدام قرار گرفتند؛ رخدادی که در برابر دیدگان حدود دو هزار مهمان، از جمله استادان، خانوادهها و شخصیتهای علمی، اتفاق افتاد و فضای مراسم را بهشدت متشنج کرد. این اقدام بار دیگر نشان داد که طالبان حتی در محیطهای دانشگاهی و علمی نیز به تحمیل قرائت ایدئولوژیک خود متوسل میشوند و حریم شخصی شهروندان را به رسمیت نمیشناسند.
مداخله مستقیم محتسبان طالبان در یک برنامه رسمی دانشگاهی، نمونهای آشکار از سیاست کنترل اجتماعی این گروه است؛ سیاستی که بهجای احترام به تنوع فرهنگی و آزادیهای فردی، بر اجبار، تحقیر و نمایش قدرت استوار است. دانشگاهها که در همه نظامهای آموزشی جهان بهعنوان فضای آزاد اندیشه و رشد علمی شناخته میشوند، تحت حاکمیت طالبان به میدان اعمال سلیقههای سختگیرانه مذهبی تبدیل شدهاند. نهادهای بینالمللی، از جمله هیأت معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما) و سازمانهای حقوق بشری مانند دیدهبان حقوق بشر، بارها هشدار دادهاند که چنین مداخلاتی به فرسایش نظام آموزش عالی و گسترش خودسانسوری در میان دانشجویان میانجامد.
این رویداد در ادامه روندی رخ میدهد که طی آن طالبان، از زمان بازگشت به قدرت، با وضع محدودیتهای گسترده بر پوشش، رفتار و حضور اجتماعی شهروندان اعم از زنان و مردان کوشیدهاند جامعه افغانستان را به چارچوبی بسته و ایدئولوژیک سوق دهند. کارشناسان آموزشی و نهادهای داخلی هشدار میدهند که تداوم این رویکرد نهتنها اعتبار دانشگاههای افغانستان را در سطح منطقهای و بینالمللی تضعیف میکند، بلکه نسل آینده پزشکان و متخصصان این کشور را نیز در فضایی آکنده از ترس، تحقیر و بیاعتمادی پرورش میدهد؛ وضعیتی که پیامدهای آن فراتر از دانشگاه و متوجه کل جامعه خواهد بود.
