خبرگزاری راسک: همزمان با حضور نماینده معرفیشده طالبان در یک نشست دیپلماتیک در مسکو، واکنشهای گستردهای در میان کاربران شبکههای اجتماعی و فعالان رسانهای افغانستان شکل گرفته است. لینا روزبه، خبرنگار افغانستانی، در یادداشتی انتقادی این حضور را نه نشانهای از دیپلماسی، بلکه نمادی از بحران مشروعیت، شایستگی و نمایندگی در ساختار قدرت طالبان توصیف کرده است؛ ساختاری که به گفته او، مسیرهای خشونتمحور را جایگزین معیارهای حرفهای دولتداری کرده است.
به نوشته این خبرنگار، فردی که امروز از سوی طالبان در جایگاه دیپلماتیک ظاهر شده، پیشینهای درگیر با خشونت و نقشآفرینی در منازعات محلی داشته و بدون برخورداری از تحصیلات، تجربه دیپلماتیک یا شناخت روابط بینالملل، بهواسطه وفاداری به یک گروه مسلح، به موقعیت رسمی ارتقا یافته است. این شیوه انتصاب، به باور منتقدان، بازتابی از الگوی حاکم بر طالبان است؛ الگویی که در آن «سلاح و وفاداری ایدئولوژیک» جایگزین شایستگی و تخصص شده است.
روزبه تأکید میکند که حضور چنین چهرههایی در مجامع بینالمللی، نهتنها تصویری غیرواقعی از جامعه افغانستان ارائه میدهد، بلکه به تداوم کلیشهسازی، تحقیر و بیاعتبارسازی مردم این کشور در سطح جهانی میانجامد. به باور او، طالبان با تحمیل نمایندگان غیرحرفهای و فاقد صلاحیت، عامدانه یا ناآگاهانه، فرهنگ و تنوع اجتماعی افغانستان را به ظاهری تقلیلگرایانه و تحریفشده فروکاستهاند.
این خبرنگار همچنین به بخشی از افکار عمومی اشاره میکند که با وجود تجربه مستقیم خشونت، قربانیشدن اعضای خانواده و پیامدهای حملات انتحاری، همچنان از چهرههای منصوب طالبان دفاع میکنند. از نگاه او، این وضعیت نتیجه سالها خشونت ساختاری، انسداد آگاهی عمومی و مهندسی روایت از سوی گروهی است که با حذف آموزش، رسانههای آزاد و مشارکت مدنی، امکان نقد و انتخاب آگاهانه را از جامعه سلب کرده است.
در بخش دیگری از این یادداشت، حضور نماینده طالبان در کنار مقامهای ارشد روسیه، از جمله رئیسجمهور این کشور، بهعنوان «نمایشی نمادین» تحلیل میشود؛ نمایشی که به گفته روزبه، بیش از آنکه بیانگر احترام یا برابری دیپلماتیک باشد، بازتابی از بهرهبرداری قدرتهای منطقهای از طالبان بهعنوان ابزاری سیاسی است. او این وضعیت را نشانهای از وابستگی طالبان به بازیگران خارجی میداند؛ وابستگیای که با ادعای استقلال و حاکمیت ملی این گروه در تضاد آشکار قرار دارد.
در پایان، لینا روزبه تأکید میکند که طالبان و چهرههای منصوبشان، محصول مستقیم سیاستهای ضدآموزش، ضدتخصص و خشونتمحور هستند؛ سیاستهایی که افغانستان را به انزوای بینالمللی، فقر ساختاری و فروپاشی سرمایه انسانی سوق داده است. به باور او، عادیسازی این وضعیت و مشروعیتبخشی به نمایندگان فاقد صلاحیت، نهتنها خیانت به تاریخ و فرهنگ افغانستان است، بلکه آینده نسلهای بعدی را نیز با مخاطرهای جدی روبهرو میکند.
