خبرگزاری راسک: خالد حنفی، وزیر «امر به معروف و نهی از منکر» در حکومت طالبان، در سخنرانی تازهای که نوار صوتی آن روز پنجشنبه، ۲۰ قوس، توسط سخنگوی این وزارت منتشر شد، تصریح کرد که نقش اصلی استادان دانشگاه کابل باید «ذهنیتسازی» دانشجویان مطابق با تفسیر این گروه از آموزههای اسلامی و «افغانی» (پشتونی) باشد.
حنفی در این سخنرانی که در محوطه دانشگاه کابل انجام شد، گفت حدوداً ۳۰۰ استاد در این دانشگاه تدریس میکنند و تأکید کرد که وظیفه آنان «تعلیم و تربیت دانشجویان بر مبنای قرآن و سنت» است. این اظهارات در حالی مطرح میشود که کارشناسان بینالمللی و مدافعان حقوق بشر بارها هشدار دادهاند سیاستهای آموزشی طالبان باعث تضعیف آموزش علمی، محدودسازی آکادمیک و سرکوب آزادیهای دانشگاهی شده است موضوعی که در گزارشهای یونیسف و یونسکو نیز برجسته شده است.
حنفی در ادامه سخنانش اعلام کرد حکومت طالبان «به آن دسته از استادان و اعضای کادر علمی که کشور را ترک کردهاند، نیازی ندارد» و سپس افزود که «تخصص دانشجویان باید با قواعد اسلامی همخوانی داشته باشد». این موضع صریح علیه استادان و فارغالتحصیلان علوم مدرن بینالمللی در حالی بیان شده که جامعهٔ علمی جهان، از جمله گزارشهای آژانسهای آموزشی سازمان ملل، از کاهش کیفیت آموزشی، بیرون راندن استادان زن و حذف رشتههای علمی مدرن از برنامههای درسی انتقاد کردهاند.
کارشناسان اجتماعی معتقدند این نوع دستورالعملها نه تنها به بیثباتی علمی و افت تحصیلی دانشجویان میانجامد، بلکه دانشگاهها را به ابزار «ایدئولوژیک» تبدیل میکند که از تولید دانش مستقل و انتقادی جلوگیری میکند روندی که میتواند افغانستان را از توسعهٔ علمی و مشارکت در جامعهٔ جهانی محروم سازد.
وزیر طالبان در سخنان خود همچنین تأکید کرد که این گروه «به تخصص و دانش دانشجویانی که با قواعد اسلامی همخوانی نداشته باشد، نیازی ندارد». این ادبیات صریح مبنی بر رد تخصص علمی به دلیل «عدم مطابقت با آموزههای دینی» میتواند به حذف رشتههایی چون علوم طبیعی، پزشکی، مهندسی، علوم اجتماعی و حقوق منجر شود رشتههایی که در اسناد بینالمللی بهعنوان کلید توسعهٔ پایدار و حقوق بشر شناخته شدهاند.
پیش از این نیز حنفی مواضعی مشابه اتخاذ کرده و آموختن «علوم عصری» را تنها در صورتی مباح دانسته بود که با تفسیر سختگیرانهٔ این گروه از دین همراستا باشد؛ سیاستی که به باور ناظران باعث فرار نخبگان علمی، بیانگیزگی دانشجویان و افزایش مهاجرت نخبگان شده است.
در سالهای اخیر گزارشها نشان داده است که تحت حاکمیت طالبان، دانشگاهها نه تنها از استقلال علمی محروم شدهاند، بلکه استادان و دانشجویان نیز در معرض فشار ایدئولوژیک، سانسور، بازداشت و تعقیب قضایی قرار گرفتهاند؛ موضوعی که توجه نهادهای مدافع آزادیهای آکادمیک و حقوق بشر را به خود جلب کرده است.
کارشناسان بینالمللی میگویند محدودسازی آموزش و تبدیل دانشگاهها به عرصهٔ تبلیغاتی ایدئولوژیک، میتواند نسل آیندهٔ افغانستان را با شکاف علمی و فرهنگی عمیق مواجه کند چالشی که نه تنها برای جامعهٔ افغانستان بلکه برای ثبات و توسعهٔ منطقه نیز پیامدهای گستردهای به دنبال خواهد داشت.
وزیر امر به معروف طالبان: تخصصی که مطابق قرائت ما نباشد، «بیارزش» است


