خبرگزاری راسک: دانشمندان ایالات متحده برای نخستین بار توانستهاند با استفاده از دیانای استخراجشده از سلولهای پوستی انسان و بارور کردن آن با اسپرم، جنین انسانی در مراحل اولیه رشد ایجاد کنند؛ دستاوردی که میتواند در آینده مسیر درمان ناباروری و حتی تعریف سنتی خانواده را دگرگون کند.
این پژوهش که نتایج آن در نشریه معتبر “ارتباطات طبیعی” (Nature Communications) منتشر شده، توسط تیمی از دانشگاه علوم پزشکی اورِگان انجام گرفته است. آنان موفق شدند از طریق روشی نوآورانه، ۸۲ تخمک فعال تولید کنند که پس از لقاح با اسپرم، به مراحل اولیه رشد جنینی رسیدند. با این حال، هیچیک از جنینها بیش از شش روز زنده نماندند.
در این شیوه، هسته سلول پوستی که حامل کد ژنتیکی کامل بدن است به درون تخمک اهداکنندهای که دیانای آن حذف شده، منتقل میشود. سپس با فرآیندی به نام «میتومئوز» تخمک وادار میگردد تا نیمی از کروموزومهای خود را کنار بگذارد و شرایط برای لقاح با اسپرم فراهم شود.
این دستاورد نشان میدهد که شاید در آینده بتوان از تقریباً هر سلولی در بدن انسان نقطه آغاز حیات را رقم زد. چنین احتمالی میتواند امید تازهای برای زنانی باشد که به دلیل افزایش سن یا بیماری دچار ناباروری شدهاند و حتی این امکان را فراهم آورد که زوجهای همجنس نیز صاحب فرزندی با پیوند ژنتیکی شوند.
با وجود هیجان علمی، محققان تأکید میکنند که این فناوری هنوز در مرحلهای بسیار ابتدایی است. فرایند حذف کروموزومها در تخمک به صورت تصادفی انجام میشود و احتمال بروز بیماریهای ژنتیکی در جنینهای حاصل بسیار بالاست. پژوهشگران پیشبینی میکنند که توسعه و ایمنسازی این روش دستکم یک دهه زمان ببرد تا بتوان آن را در کلینیکهای درمان ناباروری بهکار گرفت.
کارشناسان حوزه زیستپزشکی این دستاورد را «شگفتانگیز» و «امیدبخش» توصیف کردهاند، اما در عین حال هشدار دادهاند که چنین تجربهای نیازمند نظارت دقیق، بحثهای عمومی گسترده و چارچوبهای سختگیرانه اخلاقی و حقوقی است.
موضوعاتی چون تغییر تعریف طبیعی والدین، خطرات دستکاری ژنتیکی، و احتمال سوءاستفادههای تجاری یا سیاسی از این فناوری، از هماکنون بحثهای گستردهای را در محافل علمی و اجتماعی به راه انداخته است.
این دستاورد نه تنها افق تازهای در پزشکی تولیدمثل میگشاید، بلکه پرسشهای بنیادینی درباره معنای زندگی، والدگری و مرزهای اخلاقی علم در قرن بیستویکم پیش روی جامعه بشری میگذارد.
دانشمندان امریکایی برای نخستین بار از سلول پوستی انسان جنین ساختند


