خبرگزاری راسک: تحقیقی تازه نشان میدهد که مدیریت دانشگاههای افغانستان پس از بازگشت طالبان در سال ۲۰۲۱، بهطور سیستماتیک دگرگون شده و تقریباً تمامی مقامهای ارشد اکادمیک که پیش از آن دوره منصوب شده بودند، برکنار شدهاند.
بر اساس این پژوهش که از سوی سعید ن. عرفان و اریک لاوین از «انستیتوت مطالعات آموزش عالی انتاریو» در دانشگاه تورنتو انجام شده، طالبان اکنون تمام مناصب کلیدی ادارهٔ دانشگاهها را در اختیار افرادی با پیشینهٔ مذهبی یا سابقهٔ فعالیت نظامی قرار دادهاند؛ اقدامی که به گفتهٔ نویسندگان، دانشگاهها را از نهادهای علمی به «ساختارهای شدیداً اقتدارگرا» تبدیل کرده است.
پژوهشگران با بررسی اطلاعات ۱۶۰ مقام ارشد در ۴۰ دانشگاه و تحلیل زندگینامههای ۳۰ تن از رؤسای نهادهای آموزشی دریافتند:
۹۷.۵ درصد مدیرانی که پیش از ۲۰۲۱ منصوب شده بودند، کنار گذاشته شدهاند.
تنها ۸ درصد مقامهای فعلی دارای مدرک دکترا هستند.
فقط سه رئیس دانشگاه عضو هیأت علمی نیز بودهاند.
در عوض، یافتهها نشان میدهد:
۸۰ درصد مدیران و ۸۷ درصد رؤسای دانشگاهها از قوم پشتون هستند.
۴۴ درصد کل مدیران و ۷۷.۵ درصد رؤسای دانشگاهها در مدارس دینی (مدرسهها) آموزش دیدهاند.
در مقالهٔ منتشر شده در ژورنال “تایمز هایر اجوکیشن” آمده است که در دورهٔ طالبان «یک تغییر آشکار از مدیریت مبتنی بر شایستگی به سمت گماریهای قومی، ایدئولوژیک و مدرسهای» صورت گرفته است.
به گفتهٔ عرفان، که تحصیلات کارشناسی خود را در یکی از دانشگاههای دولتی افغانستان انجام داده، نهادهای آموزشی «تحت کنترل گروهی قرار گرفتهاند که نه ماهیت دانشگاه را میفهمند و نه ارزش آن را برای جامعه.»
او در گفتوگو با “تایمز هایر اجوکیشن” تأکید کرده است:
«انتصاب مدیرانی که عمدتاً پیشینه مذهبی یا نظامی دارند، دانشگاهها را به مؤسسات سختگیرانه و اقتدارگرا تبدیل کرده که تحت دستور مستقیم رهبری طالبان فعالیت میکنند.»
تحلیل زندگینامهها نشان میدهد برخی مدیران پیشین بهعنوان جاساز بمب، فرماندهٔ نظامی یا مسئول تبلیغات طالبان فعالیت داشتهاند.
در یکی از موارد، معاون مالی و اداری یک دانشگاه «مسئول عملیات انفجاری طالبان در ننگرهار» معرفی شده است.
عرفان میگوید در بسیاری از دانشگاهها یک ادارهٔ جدید با عنوان «ریاست امر به معروف و نهی از منکر» ایجاد شده که وظیفهٔ آن «اندازهگیری ریش، بررسی پوشش و برگزاری جلسات دینی مطابق دستور طالبان» است.
به گفتهٔ او:
کتابهای مغایر با دیدگاه طالبان از کتابخانهها حذف شده است.
کتابهای نوشتهٔ زنان حتی بدون توجه به محتوا ممنوع شده است.
استادان زیر سایهٔ «ترس» درس میدهند و دانشجویان «با احتیاط» وارد صنوف میشوند.
ابراز دیدگاه مخالف میتواند به بازداشت یا زندانی شدن منجر شود.
تحقیقات علمی نیز «بهشدت محدود» شده و پژوهشگر اجازهٔ پرداختن به موضوعاتی را ندارد که ممکن است با ایدئولوژی طالبان در تضاد باشد. در یک مورد، یک ژورنال دانشگاهی تازهتأسیس که ویژهٔ نقش آموزش عالی در توسعه بود، در ۱۷ مقالهٔ خود حتی یک بار به ممنوعیت تحصیل زنان اشاره نکرد.
عرفان تأکید میکند که پیامدهای این وضعیت برای زنان «شدیدتر از همه» است. پس از ممنوعیت تحصیلات عالی زنان در اواخر ۲۰۲۲، مدیران دانشگاهها «این فرمان را بدون هیچ استثنایی» اجرا کردهاند و حضور زنان در محیطهای دانشگاهی «بهطور کامل پاک شده است.»
پژوهشگران هشدار میدهند که دانشگاههای تحت کنترل طالبان دیگر قادر به تصمیمگیری مستقل نیستند و همکاری بینالمللی با آنها «نیازمند سانسور و مصالحههایی است که اعتبار علمی را از بین میبرد.»
پژوهش تازه دانشگاه تورنتو: ۸۷ درصد رؤسای دانشگاهها از قوم پشتون و وابسته به طالباناند
ما را دنبال کنید
مطالب مرتبط
- تبلیغات -
