خبرگزاری راسک: رسانههای پاکستانی به نقل از طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان گزارش دادهاند که اسلامآباد گذرگاههای مرزی با افغانستان را بهگونه محدود برای عبور کاروانهای بشردوستانه سازمان ملل باز کرده است؛ اما تجارت دوجانبه همچنان در توقف باقی مانده است. این تصمیم درحالی اعلام میشود که به دنبال سیاستهای انحصارگرایانه طالبان، بحران دسترسی به مواد غذایی و دارو در افغانستان به سطح نگرانکنندهای رسیده است.
وزارت تجارت پاکستان پیشتر گفته بود که تنها محمولههای امدادی سازمان ملل از گذرگاههای تورخم و چمن ـ اسپینبولدک اجازه عبور خواهند داشت. مقامهای این کشور تأکید کردهاند که این اقدام بر بنیاد ملاحظات انسانی اتخاذ شده است؛ زیرا محدودیتهای طالبان بر تجارت و حملونقل منطقهای پیامدهای سنگینی بر زندگی مردم افغانستانی گذاشته است.
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان در گفتوگو با «جیونیوز» تأکید کرده است: «ما هیچ مشکل با مردم افغانستان نداریم.» این جمله بهطور ضمنی نشان میدهد که اختلافات عمدهٔ اسلامآباد با ساختار حاکم طالبان است؛ گروهی که با اعمال سیاستهای قهری، نهتنها روابط منطقهای را تیره کرده، بلکه فشار مضاعف بر جامعه رنجدیده افغانستان تحمیل کرده است.
جیونیوز گزارش داده است که این بازگشایی محدود در حالی صورت میگیرد که کمبود شدید مواد غذایی و دارو پس از بیش از پنجاه روز انسداد مرزی، مردم افغانستان را در وضعیت دشوار قرار داده است. تعطیلی طولانیمدت مرزها نتیجهی مستقیم درگیریهای مرگبار میان طالبان و نیروهای مرزی پاکستان بود؛ تنشی که بار دیگر نشان داد نبود یک حکومت پاسخگو در کابل، چهگونه میتواند شریانهای اقتصادی کشور را مختل کند.
وزارت تجارت پاکستان اعلام کرده که پس از رایزنی با وزارت خارجه، با انتقال مرحلهای محمولههای امدادی موافقت شده است. این کمکها شامل ۷۴ کانتینر یونیسف، ۶۷ کانتینر برنامه جهانی غذا و ۲ کانتینر صندوق جمعیت سازمان ملل است که قرار است در سه مرحله وارد افغانستان شود. باوجود این تلاشها، کارشناسان بینالمللی معتقدند که استمرار بحران انسانی در افغانستان بدون اصلاح سیاستهای طالبان و بازگشت ثبات سیاسی، همچنان پابرجا خواهد ماند.
مرحله نخست شامل ورود کانتینرهای مواد غذایی برنامه جهانی غذا است؛ مرحله دوم محمولههای دارو و تجهیزات پزشکی یونیسف را دربر میگیرد و مرحله سوم نیز شامل تجهیزات آموزشی و دیگر کالاهای ضروری خواهد بود. سازمانهای امدادرسان بارها هشدار دادهاند که بیثباتی اداری طالبان و محدودیتهای اعمالشده از سوی آنان، روند امدادرسانی را پیچیده و پرهزینه ساخته است.
مرزهای افغانستان و پاکستان حدود پنجاه روز قبل پس از درگیریهای خونین بسته شد؛ تنشی که بهگفته دیپلماتهای منطقهای، نتیجه مستقیم سیاستهای تهاجمی طالبان و عدم پایبندی آنان به مکانیسمهای اعتمادسازی مرزی بود. پیامد این وضعیت، توقف کمکها و تشدید فشار اقتصادی بر مردم افغانستان بود.
اتاق مشترک بازرگانی پاکستانـافغانستان اعلام کرده است که حجم تجارت دوجانبه به دلیل انسدادهای مکرر و تنشهای سیاسی از ۵ میلیارد دالر در سال، به کمتر از یک میلیارد دالر سقوط کرده است. این رکود کمسابقه، بازتاب مستقیم بیثباتی حاکم بر افغانستان تحت اداره طالبان است؛ ادارهای که از زمان بازگشت به قدرت، نتوانسته روابط اقتصادی پایدار با همسایگان ایجاد کند.
طالبان در واکنش به کاهش تعاملات تجاری با پاکستان، اعلام کردهاند که صادرات محصولات زراعتی افغانستان را از طریق مسیرهای هوایی اوزبیکستان افزایش خواهند داد؛ اما کارشناسان اقتصادی این ادعا را بیشتر «نمایشی» دانسته و معتقدند که نبود زیربنا، نبود شفافیت و فساد اداری در نظام طالبان، هرگونه تحول واقعی اقتصادی را ناممکن میسازد.
پاکستان گذرگاههای مرزی را برای عبور کمکهای سازمان ملل به افغانستان باز کرد


