اعزام سفیر تازه قطر به افغانستان در پی اعدام یک متهم در خوست

خبرگزاری راسک: یک روز پس از اجرای حکم اعدام فردی توسط طالبان در استان خوست، قطر سفیر جدید خود در افغانستان را به کابل اعزام کرد. طبق اعلام رسمی طالبان، «مردف بن‌علی القاشوطی» اعتمادنامه خود را به رهبران این گروه تقدیم کرد و مقامات طالبان در رأس آن دیدار بر «تقویت روابط دیپلوماتیک» میان دوحه و کابل تأکید کردند.
در مراسم تحویل اعتمادنامه، امیرخان متقی وزیر خارجه طالبان و ملا عبدالواسع رئیس دفتر نخست‌وزیر طالبان نیز حضور داشتند. طالبان در بیانیه‌ای اعلام کرده‌اند که قطر «به بهبود وضعیت افغانستان» علاقه‌مند است و تلاش می‌کند روابط خود با حکومت فعلی کابل را گسترش دهد.
دوحه در سال‌های گذشته به یکی از اصلی‌ترین پیوندهای دیپلماسی طالبان با جهان بدل شده است. از پذیرش دفتر سیاسی طالبان در دوحه در ۲۰۱۳ تا میزبانی مذاکرات با غرب، قطر همواره نقش میانجی را دنبال کرده است.
اما اعزام سفیر جدید تنها دو روز پس از اجرای یک حکم اعدام ـ آن هم در ملاعام و بدون شفافیت قضایی مورد قبول جامعه جهانی ـ این پرسش را مطرح می‌کند که آیا قطر با این حرکت در پی ارائه چراغ سبز به طالبان برای ادامه سرکوب و نقض حقوق بشر است؟
به گفته تحلیلگران، این اقدام قطر می‌تواند به معنای مشروعیت‌بخشی دیپلماتیک به حکومتی باشد که بارها به خاطر سرکوب زنان، محدودیت آزادی‌ها و اجرای مجازات‌های عمومی مورد انتقاد قرار گرفته است.
بحرانی که اکنون طالبان با آن روبرو هستند ـ کاهش شدید مشروعیت بین‌المللی و انزوای اقتصادی ـ باعث شده کشورهای مثل قطر تلاش کنند موقعیت خود را به عنوان رابط با افغانستان حفظ کنند. این کشور با میزبانی مذاکرات، آزادی زندانیان خارجی و حفظ راه‌های دیپلماسی، خود را به‌عنوان بازیگری جدی در مساله افغانستان معرفی کرده است.
اما در عین حال، مشروعیت دیپلماتیک بدون تغییرات ساختاری در حکومت طالبان و بدون تضمین حقوق بشر، می‌تواند به تثبیت یک حکومت تحت کنترل شدید و سرکوب منجر شود حکومتی که آزاد بودن زنان، آزادی رسانه و حقوق اقوام غیر پشتون را نادیده می‌گیرد. همین رویکرد منتقدان بین‌المللی را نسبت به نقش قطر فعال‌تر کرده است.
با آن که قطر ظاهراً به دنبال گسترش همکاری با طالبان است، اما جامعه بین‌المللی به ویژه کشورهای غربی هنوز از به رسمیت شناختن رسمی حکومت طالبان خودداری کرده‌اند.
اگر قطر بخواهد به «حامی مشروعیت بین‌المللی» طالبان تبدیل شود، نیاز دارد که فشارهایی بر این حکومت بیاورد برای احترام به حقوق بشر، آزادی زنان، تضمین عدالت و شفافیت قضایی. در غیر این صورت، اعزام سفیر و گسترش روابط صرفاً تقویت ابزار سرکوب در افغانستان خواهد بود.