خبرگزاری راسک: کارشناسان سازمان ملل متحد نسبت به محدودیتهای تازه طالبان بر دسترسی به اینترنت و شبکههای اجتماعی در افغانستان هشدار داده و این اقدام را نقض آشکار حقوق شهروندان و محدودیت آزادی بیان دانستهاند. این کارشناسان تأکید کردهاند که محدودیتها تازه و عدم دسترسی شهروندان افغانستان به شبکههای اجتماعی از جمله؛ «فیسبوک، اکس، اینستاگرام و سایر شبکههای پیام رسان» بخشی از یک استراتژی عمدی و گسترده برای کنترل گفتمان عمومی و تنظیم رفتار اجتماعی در کشور است.
در بیانیهای که کارشناسان سازمان ملل متحد، روز شنبه، ۱۹ میزان، منتشر کرده اند، آمده است: «ما از مقامهای فعلی (طالبان) میخواهیم دسترسی کامل به اینترنت را فورا برقرار کنند و از هرگونه محدودیت اضافی که حقوق مدنی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی شهروندان را نقض میکند، خودداری کنند.»
بر اساس گزارشها، محدودیتهای جدید از هفتم اکتبر آغاز شده و پس از دو روز قطعی سراسری اینترنت و خدمات مخابراتی، طالبان پلتفرمهای محبوب شکبههای اجتماعی از جمله فیسبوک و اینستاگرام و اکس را فیلتر کردهاند.
کارشناسان حقوق بشر تاکید میکنند که این اقدامهای طالبان، نه تنها حق آزادی بیان و دسترسی به اطلاعات را محدود میکند، بلکه خطوط حیاتی ارتباطی بین مردم افغانستان و خانوادههای آنان در خارج از کشور را قطع میسازد.
کارشناسان سازمان ملل افزودهاند که محدودیت اینترنت تأثیر نامتناسبی بر زنان و دختران دارد، زیرا بسیاری از آنها برای یادگیری، کار آنلاین و فرصتهای تجاری و اجتماعی به پلتفرمهای آنلاین وابستهاند.
کارشناسان سازمان ملل، هشدار دادهاند که قطع مداوم ارتباطات، آموزش، اشتغال و خدمات صحی را مختل کرده و فقر، بیکاری و ناامنی غذایی را تشدید میکند.
در ببخشی از یانیه آمده است که طالبان باید طبق تعهدات حقوق بشری بینالمللی تضمین کنند که هر محدودیت اعمالشده بر اینترنت و شبکههای اجتماعی قانونی، شفاف، پاسخگو و متناسب با یک نگرانی مشخص باشد.
کارشناسان تأکید کردند: «هرگونه تلاش برای خاموش کردن صدای شهروندان افغانستان، نهتنها مانع پاسخگویی عاملان نقض حقوق بشر میشود، بلکه زمینه را برای ادامه بدون بررسی تخلفات فراهم میکند.»
این هشدار سازمان ملل در حالی مطرح میشود که محدودیتها و فیلترینگ اینترنتی زندگی روزمره و فعالیتهای اجتماعی میلیونها شهروند، به ویژه زنان و دختران، را به شدت محدود کرده و افغانستان را بیش از پیش از جامعه جهانی منزوی میسازد.
شماری از جوانان افغانستانی که در پلتفرمهای آنلاین مانند یوتیوب، فیسبوک، اینستاگرام و تیکتاک فعالیت میکنند و از طریق تولید فیلمهای کوتاه، ویدئوهای آموزشی و محتوای دیجیتال کسب درآمد دارند، شکایت دارند که با فیلتر شدن این شبکهها، عملاً تمامی فعالیتهای حرفهای و درآمدزایی آنها متوقف شده است. این افراد میگویند، محدودیتها سبب شده است که نه تنها منبع درآمدشان قطع شود، بلکه ارتباط آنها با مخاطبان داخلی وو خارج از افغانستان بهطور کامل از بین برود و فرصتهای شغلی و آموزشی آنها نیز به شدت کاهش یافته است.
با این حال، مقامها و سخنگویان طالبان تأکید کردهاند که هدف از فیلتر کردن شبکههای اجتماعی، جلوگیری از نشر «شر و فساد» و حفظ ارزشهای اخلاقی و اجتماعی است. آنها ادعا میکنند که محدودیتها برای کنترل محتوای نامناسب، جلوگیری از انتشار اطلاعات نادرست و هدایت کاربران به فعالیتهای مثبت و مشروع اعمال شده است.
