خبرگزاری راسک: وزارت ارشاد، حج و اوقاف طالبان زمینلرزه اخیر در شرق افغانستان را «آزمایش بزرگ الهی» توصیف کرده و با نشر اطلاعیهای از امامان مساجد خواسته است که مردم را در خطبههای نماز جمعه به دعا، توبه، صبر و استغفار فرا بخوانند. در این اطلاعیه، زلزله بهعنوان «نمادی از عذاب امتهای گذشته» یاد شده و تاکید گردیده است که مسلمانان در چنین شرایطی باید نمازهای خاص بخوانند، صدقه دهند و به یاری آسیبدیدگان بشتابند.
این اطلاعیه وزارت حج و اوقاف طالبان در شبکههای اجتماعی بازتاب گستردهای داشته و بسیاری از کاربران آن را نوعی «مسوولیتگریزی» طالبان در قبال رسیدگی به آسیبدیدگان زلزله کنر عنوان کردهاند. شماری ازفعالان اجتماعی در این شبکهها نوشتهاند که طالبان به جای فراهمکردن سرپناه، دوا و غذای فوری برای زلزلهزدگان، همه چیز را به «دعا و توبه حواله» میدهند.
در همین حال، برخی عالمان دینی نیز با پذیرش این نکته که بلایای طبیعی میتواند «آزمایش الهی» باشد، تأکید کردهاند که حکومتها در برابر شهروندان آسیبدیده وظیفه «شرعی و اخلاقی» دارند. به باور عالمان دین «مسوولیت حاکمان در قبال رسیدگی به کسانی که گرفتار مشکلات و بلایای طبیعی میشوند، یک وجیبه دینی است» و بیتوجهی به این امر نمیتواند «توجیه شرعی یا دینی» داشته باشد.
آگاهان میگویند تأکید طالبان بر «آزمایش الهی» به جای اقدام عملی، بار دیگر نشان میدهد که این گروه از پذیرش مسوولیتهای اساسی حکومتداری طفره میرود و با استفاده از مفاهیم دینی، کمبودها و ناتوانیهای خود را پنهان میکند.
این موضعگیری در حالی مطرح میشود که زمینلرزه در کنر تلفات هنگفت جانی و مالی به باشندگان این استان وارد کرده و هزاران تن در بیسرنوستی بیخانمانی و در وضعیت بسیار بد زندگی به سر میبرند و نیازمند کمک به ویژه از سوی طالبان به عنوان حاکم افغانستان هستند. اما ناظران و کارشناسان باور دارند که انداختن چنین فجایع طبیعی به قضا و قدر، بهجای پذیرش مسوولیت، نوعی فرار طالبان از پاسخگویی است.
پیشتر نیز هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، فقر گسترده در افغانستان را «آزمون الهی» خوانده و تأکید کرده بود که این گروه مسوول تأمین روزی و معیشت مردم نیست و وظیفهی اصلی طالبان تنها اجرای شریعت و پیاده کردن احکام الهی در افغانستان است.
