خبرگزاری راسک: جنبش زنان مقتدر افغانستان در آستانه چهارمین سال حاکمیت دوباره گروه طالبان، پانزدهم اگست را «روز تاریک و دردناک» در حافظه جمعی مردم افغانستان توصیف کرده و آن را نماد آغاز یکی از سختترین و پرچالشترین دورانهای معاصر کشور دانسته است.
در بیانیه تازه این جنبش آمده است که طالبان در ۱۵ اگست چهار سال پیش، با اتکا به زور و بدون برخورداری از هرگونه مشروعیت سیاسی، قانونی یا مردمی، قدرت را در افغانستان به دست گرفتند. از همان روز، به گفته این فعالان، روند هدفمند حذف زنان از عرصههای اجتماعی و محدودسازی گسترده آزادیهای فردی و مدنی آغاز شد؛ روندی که کشور را به «یکی از تاریکترین فصلهای تاریخ خود» فرو برده است.
بر اساس این بیانیه، در این چهار سال میلیونها دختر از تحصیل محروم شدهاند، زنان از کار و مشارکت اجتماعی بازماندهاند، سفر آزادانه برای آنان ممنوع شده و رسانهها بهشدت تحت سانسور قرار گرفتهاند. فعالان مدنی یا به سکوت اجباری کشانده شده یا ناگزیر از ترک کشور شدهاند. گروههای قومی و مذهبی نیز با تبعیض و آزار سیستماتیک مواجه شدهاند و فقر و بحران اقتصادی زندگی اکثریت مردم را به مرز فروپاشی رسانده است.
اعضای این جنبش اعتراضی، اما تاکید میکنند که «مبارزه و مقاومت در برابر سرکوب و خشونت» گروه طالبان تا «صبح امید» و روز پیروزی ادامه خواهد داشت.
چهارمین سالگرد سلطه طالبان در حالی فرا میرسد که گزارشهایی از تشدید فشارها بر زنان در حوزه زندگی شخصی منتشر شده است. در نزدیک به یکماه گذشته خشونت و سرکوب، بازداشت و توهین و تحقیر وحمله به حریم شخصی زنان در شهرهای مختلف افغانستان به ویژه درکابل به گونه کمپیشینه افزایش یافته و منابع محلی گفتهاند که نیروهای «امر به معروف» و دستگاه استخبارات طالبان در برخی شهرها، بهویژه کابل در روزها گذشته به منازل شهروندان یورش بردهاند. در این حملات، لوازم آرایش و وسایل شخصی زنان شکسته یا به آتش کشیده شده و شماری از زنان به جرم «نگهداری این وسایل» بازداشت شدهاند. ناظران این اقدامات را بخشی از «طرح حذف کامل حضور و هویت اجتماعی زنان» میدانند؛ طرحی که از محدودیتهای شغلی و تحصیلی فراتر رفته و اکنون به کنترل زندگی خصوصی آنها نیز رسیده است.
زنان معترض در بیانیه خود تصریح کردهاند که ۱۵ اگست برای آنها «روز مقاومت و دادخواهی» است، نه روز فراموشی. آنها طالبان را «حاکمیتی نامشروع، زنستیز و ناقض آشکار حقوق بشر» توصیف کرده و از جامعه جهانی خواستهاند که از بهرسمیتشناسی این گروه خودداری کرده و حمایت فوری از زنان، خبرنگاران، فعالان حقوق بشر و دیگر اقشار آسیبپذیر را در دستور کار قرار دهد.
همزمان، شماری از زنان و دختران بازمانده از تحصیل در استان بامیان در یک گردهمایی محدود و در فضای سربسته اعلام کردهاند که این چهار سال برایشان سرشار از محرومیت، ترس و ناامیدی بوده است. با وجود این، آنها تأکید کردهاند که صدایشان خاموش نخواهد شد و مبارزه برای آیندهای آزاد، برابر و عادلانه را ادامه خواهند داد.
فعالان حقوق بشر معتقدند که طالبان با گذشت هر روز، به نسخه نخستین خود در دهه ۹۰ میلادی نزدیکتر شده و سیاستهای زنستیزانهشان نهتنها کاهش نیافته، بلکه به حوزههای تازهای از زندگی خصوصی زنان نیز گسترش یافته است. به باور فعالان حقوق بشر، اگر جامعه جهانی فشار جدی و هماهنگ بر طالبان وارد نکند، این روند میتواند شکاف اجتماعی و بحران انسانی در افغانستان را به مرحلهای غیرقابل بازگشت برساند؛ مرحلهای که در آن، نهتنها آزادیهای فردی و حقوق زنان، بلکه بنیانهای همزیستی مدنی در کشور بهطور کامل از بین خواهد رفت.
