خبرگزاری راسک: آمارهای کمیسیون طالبان در امور مهاجران نشان میدهد که در یک هفته اخیر، بیش از ۵۵ هزار و ۳۸ مهاجر افغانستانی از ایران و چهار هزار و ۲۰۹ تن دیگر از پاکستان، بهصورت اجباری یا اختیاری، به افغانستان بازگردانده شدهاند.
بر اساس اعلامیهها و خبرنامههای این کمیسیون از تاریخ ۱۰ تا ۱۷ اسد، مهاجران بازگشتی از ایران عمدتاً از طریق گذرگاههای مرزی اسلامقلعه در هرات و پل ابریشم در نیمروز وارد کشور شدهاند. در مقابل، بازگشتکنندگان از پاکستان بیشتر از مسیرهای تورخم، سپینبولدک و انگور اَدی در پکتیا به افغانستان آمدهاند.
یک هفته پیش از این، یعنی بین ۴ تا ۱۰ اسد، شمار مهاجران اخراجشده از ایران حتی بالاتر بود و به بیش از ۸۵ هزار نفر رسید. در همان بازه زمانی، پاکستان نیز بیش از سه هزار و ۱۸۹ نفر را اخراج کرد.
روند بازگرداندن مهاجران افغانستانی از سوی ایران و پاکستان، به گفته بازگشتکنندگان، غالباً با اجبار، خشونت، توهین، تحقیر و حتی باجگیری همراه بوده است. بسیاری از آنان گزارش دادهاند که در مسیر بازگشت با ضربوشتم، مصادره اموال، رفتارهای غیرانسانی و هتک حرمت مواجه شدهاند.
در همین حال استفانی لوز، رئیس برنامه اسکان بشر سازمان ملل در افغانستان، هشدار داده که میلیونها بازگشتکننده چه به اجبار و چه داوطلبانه اکنون با چالشهای شدید معیشتی و نبود سرپناه روبهرو هستند. او گفته که ۶۰ درصد بازگشتکنندگان زیر ۱۸ سال هستند و بسیاری از آنها هیچ شبکه اجتماعی یا حمایتی در داخل افغانستان ندارند.
به گفته لوز: «بازگشت تنها آغاز مسیر است؛ ادغام مجدد این افراد، در شرایطی که خانه، دارایی و امید خود را از دست دادهاند، نیازمند اقدام فوری و برنامهریزی ساختاری است.» او همچنان بر فراهمکردن سرپناه مناسب، دسترسی به خدمات پایه مانند آب و بهداشت و ایجاد فرصتهای پایدار شغلی تأکید کرده و هشدار داده که نادیدهگرفتن این بحران میتواند پیامدهای جبرانناپذیری برای آینده افغانستان، بهویژه زنان و دختران، به همراه داشته باشد.
طالبان در ظاهر خود را متعهد به رسیدگی به مشکلات مهاجران میدانند و کمیسیونی نیز برای این منظور ایجاد کردهاند، اما واقعیت آن است که این گروه هیچ برنامه موثری در این زمینه ندارد و تمایل چندانی هم به حل مشکلات بازگشتکنندگان نشان نمیدهد.
افزون بر چالشهای اقتصادی و اجتماعی، یک نگرانی جدیتر نیز وجود داردِ شماری از مهاجران بازگشته میگویند که طالبان در مرزها به دنبال شناسایی نظامیان و کارمندان حکومت پیشین، روزنامهنگاران، فعالان مدنی و زنانی هستند که علیه این گروه در رسانهها یا شبکههای اجتماعی موضعگیری کردهاند.
یافتههای سازمانهای حقوق بشری و دفتر نمایندگی سازمان ملل- یوناما در افغانستان نشان میدهد که تعدادی از بازگشتکنندگان از کشورهای همسایه، پس از ورود به کشور، از سوی طالبان مورد آزار و خشونت قرار گرفتهاند. منابع محلی نیز گزارش دادهاند که چندین نظامی بازگشتی از ایران در استانهای مختلف افغانستان، بهدست جنگجویان طالبان کشته شدهاند.
مقامهای طالبان وقوع رویدادهایی مانند آزار یا خشونت علیه بازگشتکنندگان را رد نکردهاند، اما گفتهاند که این موارد «اندک» بوده و بخشی از سیاست رسمی این گروه محسوب نمیشود.
جدالهای نمایشی پاکستان و طالبان؛ پشت پرده روابط «بادار و برده» همچنان پابرجاست
منابع: طالبان یک جوان را در کاپیسا بهخاطر «بازی پابجی» تیرباران کردند
منابع مردمی: طالبان در پنجشیر پوشیدن چادری یا برقع را بر زنان الزامی کرد
گزارشگران بدون مرز: هدف طالبان از بازداشتهای خبرنگاران، حذف کامل اطلاعرسانی مستقل است
جدالهای نمایشی پاکستان و طالبان؛ پشت پرده روابط «بادار و برده» همچنان پابرجاست
قتل یک دختر جوان در استان فاریاب
طالبان یک جوان را در قونسلگری ایران در مزار شریف به قتل رساندند
