خبرگزاری راسک: روابط طالبان و پاکستان طی دو سال گذشته، در سایه تنشهای شدید بر سر موضوع حمایت گروه طالبان از «تحریک طالبان پاکستانی»، بارها تا آستانه رویارویی مستقیم پیش رفته است. اسلامآباد طالبان افغانستان را به پشتیبانی از تحریک طالبان پاکستانی متهم میکند؛ گروهی که مسوولیت حملات مرگبار علیه نیروهای پاکستانی را بر عهده گرفته است. در مقابل، طالبان این مسئله را «موضوع داخلی پاکستان» میدانند و تاکید دارند که ارتباطی به افغانستان ندارد و اسلامآباد «نباید ناکامی خود در جنگ علیه تیتیپی را به گردن افغانستان بیندازد.»
پاکستان در این مدت از «دیپلماسی سخت» گرفته تا درگیریهای مرزی خونین را برای فشار بر طالبان به کار بسته، اما اشتراک ایدئولوژیک طالبان افغانستان با تیتیپی، مانع اصلی قطع این ارتباط بوده است. اسلامآباد نه توانسته روابط طالبان با این گروه را بهطور کامل قطع کند و نه موفق شده جنگجویان آن را از خاک افغانستان بیرون براند.
در ماههای اخیر، با میانجیگری کشورهایی چون چین، تلاشهایی برای بهبود روابط کابل و اسلامآباد آغاز شده است. سفر مقامهای بلندپایه پاکستانی به کابل، توافق برای ارتقای روابط دیپلماتیک تا سطح سفیر و گفتوگو درباره گسترش همکاریهای اقتصادی و امنیتی، نشانههایی از «آب شدن یخهای سیاسی» میان دو طرف بود.
با این حال، سخنان تازه عبدالطیف منصور، سرپرست وزارت انرژی و آب طالبان، به نظر میرسد، بار دیگر سایهای از بیاعتمادی بر این روند انداخته است. او در گفتوگو با یک رسانه خصوصی در کابل، پاکستان را به «ایجاد تنش و اختلافافکنی در افغانستان» متهم کرده و گفته: «برخی همسایگان ما بهویژه پاکستان، در افغانستان حکومت قوی و مستقل نمیخواهند، مهم نیست که طالب باشد یا مجاهد یا کمونیست.»
منصور مدعی شده که اسلامآباد هرگز خواهان شکلگیری یک دولت خودکفا و مستقل در افغانستان نبوده و همواره از بحران و اختلاف برای پیشبرد اهداف سیاسی و اقتصادی خود بهره برده است. او در خصوص اتهام حمایت طالبان از تیتیپی، ضمن آنکه موجودیت این گروه در افغانستان را رد نکرده، تاکید کرده: «مراکز تیتیپی با روی کار آمدن ما ایجاد نشده است.» او افزوده که پاکستان نباید مشکلات داخلی خود را به افغانستان نسبت دهد و بهتر است به جای اتهامزنی، به سراغ مراکز این گروه در مناطق قبایلی خود برود.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که قرار بود امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجه طالبان، به پاکستان سفر کند، اما شورای امنیت سازمان ملل به او مجوز سفر نداد. ناظران معتقدند لحن تند منصور میتواند روند مذاکرات و اعتمادسازی را بار دیگر پیچیده کند، بهویژه در شرایطی که طالبان هنوز چارچوب روشنی برای روابط با همسایه شرقی و حل معضل تیتیپی ارائه نکردهاند.
برای بسیاری از تحلیلگران، این ماجرا بازتاب یک مشکل عمیقتر است؛ ناتوانی طالبان در جدا کردن ملاحظات ایدئولوژیک از منافع ملی و الزامات دیپلماسی. چنین رویکردی نهتنها تعامل سازنده با پاکستان را دشوار میکند، بلکه میتواند افغانستان را دوباره در مدار انزوا و تنش قرار دهد.
این چالش اما فقط به رابطه طالبان با تیتیپی محدود نمیشود. سازمانها و دولتهای مختلف بینالمللی بارها درباره حضور و فعالیت دهها گروه تروریستی در افغانستانِ تحت اداره طالبان ابراز نگرانی کردهاند. ارتباط ایدئولوژیک طالبان با سایر گروهها تروریستی، مشابه پیوند آنها با تیتیپی، بخشی از همان ساختار فکری مشترک است. طالبان این گروهها را همفکر و همباور دینی خود میدانند و حمایت از آنها را «واجب» تلقی میکنند؛ زیرا در نگاه طالبان، «جهاد» برای تحقق اهدافی است که مرز نمیشناسد.
با چنین دیدگاه و باوری، نمیتوان انتظار داشت طالبان این گروهها را از خود جدا کرده یا برای بیرون راندن آنها از خاک افغانستان اقدام کند. آنچه برای طالبان اهمیت دارد، اهداف مشترک ایدئولوژیکی است که همه این گروههای تروریستی را به هم پیوند میدهد؛ پیوندی که مانع اصلی هرگونه تغییر واقعی در سیاستهای امنیتی طالبان به شمار میرود.
جدالهای نمایشی پاکستان و طالبان؛ پشت پرده روابط «بادار و برده» همچنان پابرجاست
منابع: طالبان یک جوان را در کاپیسا بهخاطر «بازی پابجی» تیرباران کردند
منابع مردمی: طالبان در پنجشیر پوشیدن چادری یا برقع را بر زنان الزامی کرد
گزارشگران بدون مرز: هدف طالبان از بازداشتهای خبرنگاران، حذف کامل اطلاعرسانی مستقل است
جدالهای نمایشی پاکستان و طالبان؛ پشت پرده روابط «بادار و برده» همچنان پابرجاست
قتل یک دختر جوان در استان فاریاب
طالبان یک جوان را در قونسلگری ایران در مزار شریف به قتل رساندند
