خبرگزاری راسک: در ادامه نقشآفرینیهای قطر در حمایت از گروه طالبان، امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجه طالبان، در تماس تلفنی با محمد بن عبدالعزیز الخلیفی، وزیر دولت قطر در وزارت خارجه این کشور، از نقش دوحه در تسهیل گفتوگوها میان طالبان و دولت آلمان سپاسگزاری کرد.
این تماس پس از آن انجام شد که دولت فیدرال آلمان اعلام کرد که با اعزام دو دیپلمات از سوی طالبان به نمایندگیهای افغانستان در شهرهای برلین و بن موافقت کرده است؛ اقدامی که نخستین تعامل رسمی دیپلماتیک یک کشور اروپایی با گروه طالبان پس از تسلط دوباره آنها بر کابل در سال ۲۰۲۱ محسوب میشود.
در خبرنامه وزارت خارجه طالبان آمده است که متقی نقش قطر را در این روند «مثبت» و «تسهیلگر» خوانده و ابراز امیدواری کرده است که روند بازگشت مهاجران افغانستانی از آلمان به افغانستان، با همکاری نهادهای بشردوستانه، بهشکل موثر پیش برود.
اما آنچه در این میان نادیده گرفته میشود، نقش عمیق و درازمدت قطر در تبدیل طالبان از یک گروه تروریستی به یک جریان سیاسی -نظامی دارای تریبون بینالمللی است.
قطر نخستین کشوری بود که در سال ۲۰۱۳ میلادی با گشایش دفتری رسمی برای طالبان در دوحه، زمینه ارتباط رسمی این گروه با بازیگران بینالمللی را فراهم کرد. این دفتر که در ابتدا بهنام «دفتر سیاسی طالبان برای مذاکرات صلح» افتتاح شد، در عمل به سکویی برای بازاریابی دیپلماتیک طالبان تبدیل شد؛ جریانی که سابقهاش به حملات انتحاری و کشتار زنان و کودکان در افغانستان گره خورده بود.
در تمام سالهایی که گروه طالبان در جنگ با نظامیان ارتش و پولیس حکومت پیشین و نیروهای ائتلاف بینالمللی به رهبری امریکا در افغانستان بودند، قطر همواره از این گروه در محافل بینالمللی پشتیبانی سیاسی و مالی میکرد. دولت قطر بارها میزبان مذاکرات طالبان با کشورهای غربی بود و تلاش کرد چهرهای سیاسی و «قابلتعامل» از طالبان به نمایش بگذارد.
در کنار حمایتهای سیاسی و مالی، شبکه تلویزیونی«الجزیره» رسانه ای که از قطر نشرات دارد نیز با پوشش گسترده و جانبدارانه، به بازنمایی مثبت از عملیات و حملات تروریستی طالبان میپرداخت. در گزارشهای این رسانه، جنگجویان طالبان نهتنها بهعنوان «مبارزان آزادی» معرفی میشدند، بلکه در مقابل از نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان و سربازان ائتلاف، در گزارشهای خود گاهی هم تصویری منفی ارائه میکرد. بسیاری از تحلیلگران رسانهای معتقدند که الجزیره نقش مهمی در تغییر افکار عمومی نسبت به طالبان و ارائه چهرهای نرم از این گروه ایفا کرده است.
درحالیکه طالبان از قطر بهخاطر تسهیل مذاکرات با آلمان سپاسگزاری میکنند، منتقدان هشدار میدهند که این روند بخشی از پروژهای بزرگتر برای مشروعسازی تدریجی این گروه در سطح بینالمللی است؛ گروهی که هنوز زنان را از آموزش و کار محروم کرده، حقوق اولیه شهروندان را نادیده میگیرد و با سرکوب مخالفان داخلی، ساختار قدرتی تکصدایی ایجاد کرده است.
برخی ناظران سیاسی باور دارند، که قطر با استفاده از ظرفیت دیپلماتیک و رسانهای خود، طالبان را از یک گروه تروریستی، به یک بازیگر بینالمللی با روابط رسمی تبدیل کرده است؛ روندی که اکنون با گامهای کوچک ولی مؤثر، ادامه دارد.
