سکوتی که می‌لرزد: مهاجران افغانستانی در پاکستان، میان ترس و درد درمان‌نشده

خبرگزاری راسک: در گوشه‌ای از بلوچستان، کودکی افغانستانی در آغوش مادرش تب دارد. داکتر هست، دوا/دارو هم شاید باشد، اما راه رسیدن به درمان، از میان دالانی از ترس می‌گذرد؛ ترس از ایست‌های بازرسی، از اخراج، از بازرسی‌های ناگهانی و بازداشت‌های غافلگیر کننده.
سازمان بین‌المللی داکتران بدون مرز، این روزها هشدار داده که مهاجران افغانستانی در پاکستان، درگیر بحرانی فراتر از سلامت جسمی‌اند. ترس مداوم از اخراج، باعث شده بسیاری از خانواده‌ها کلینیک‌ها را ترک کنند، حتی اگر درد مزمنی در بدن داشته باشند، یا زنی باردار به مراقبت نیاز داشته باشد.
یکی از داکتران این سازمان می‌گوید: «بیماران ما دیگر مراجعه نمی‌کنند. نه چون خوب شده‌اند، بلکه چون می‌ترسند. ترس، جایش را گرفته به دارو.»
از نوامبر ۲۰۲۳، روند اخراج مهاجران افغانستانی شدت گرفته. ابتدا فقط بی‌مدرک‌ها بودند، اما حالا، حتی آن‌هایی که سال‌هاست با مدارک قانونی زندگی می‌کنند هم در امان نیستند. وعده تعلیق موقت اخراج برای دارندگان کارت اقامت که از جولای ۲۰۲۵ اجرا می‌شودهم نتوانسته سایه این ترس را از سرشان بردارد.
زنان افغانستانی، در مرکز صحی‌ای در بلوچستان، می‌گویند: «نمی‌خوابیم. شب‌ها در دل ترس می‌گذرد. نمی‌دانیم فردا نوبت چه کسی‌ست.»
برای زنان افغانستانی، این وضعیت سخت‌تر هم هست. آن‌ها طبق سنت، باید با همراهی مردان خانواده به بیرون بروند، اما مردان هم، به خاطر احتمال بازداشت، بیرون نمی‌روند. نتیجه؟ زنان بدون مراقبت صحی مانده‌اند.
دکتر ژو ویبینگ، رئیس سازمان داکتران بدون مرز، با نگرانی می‌گوید: «این آدم‌ها، سال‌ها در پاکستان زندگی کرده‌اند. حالا، خانه‌شان، امنیت‌شان، و حتی سلامت‌شان را از دست می‌دهند.»
گزارش‌ها نشان می‌دهد که فشارهای روانی مهاجران در حال بازگشت، روز به روز بیشتر می‌شود. بسیاری از خانواده‌ها از هم پاشیده‌اند. آن‌ها به کشوری بازمی‌گردند که نه خانه‌ای در آن دارند، نه شغلی، نه خدمات درمانی‌ای که بتوانند به آن تکیه کنند.
استفان مکی، از مسوولان داکتران بدون مرز، با تلخی می‌گوید: «آن‌ها با بیماری برمی‌گردند، اما افغانستانیستان امکانات درمان ندارد. حالا با موج بازگشت مهاجران، این بحران هم بزرگ‌تر شده است.»
طبق آمارها، در شش ماه نخست سال ۲۰۲۵، بیش از ۲۷۴ هزار مهاجر افغانستانی از پاکستان اخراج شده‌اند. از نوامبر ۲۰۲۳ تاکنون، این عدد به بیش از یک میلیون نفر رسیده است.
اما آنچه در آمار نمی‌آید، لرزش صدای مادرن است که نمی‌دانند تب فرزندان شان را باید درمان کنند، یا مخفی شوند.