خبرگزاری راسک: در سکوتی سنگین و بهدور از هرگونه نظارت مردمی یا نهاد شفافیت، طالبان اعلام کردند که بیش از دو هزار و ۲۳۵ قیراط زمرد استخراجشده از معادن ولایت پنجشیر را به بهای ۱۷۷ هزار دالر به فروش رساندهاند.
وزارت معادن و پترولیم طالبان با انتشار خبرنامهای ادعا کرده که این فروش از طریق داوطلبی و با حضور تاجران داخلی انجام شده؛ اما روشن نیست که سود واقعی این استخراجها به جیب چه کسانی رفته و چه سهمی به مردم محل دارند و چه مقدار از پول آن در زیرساختهای این ولایت بهمصرف میرسید.
طالبان ادعا میکنند که فقط ۱۰ درصد از درآمد فروش زمرد را دریافت میکنند، اما همین عدد نیز گویای حجم بزرگتری از تجارت خاموش منابع ملی تحت سایه سرکوب، سانسور و حذف نیروهای بالقوه مزاحم است.
از زمان بازگشت طالبان به قدرت، استخراج منابع طبیعی، بهویژه در مناطق پرمخاطرهای چون ولایتهای پنجشیر، بدخشان و نورستان، نه تنها شدت گرفته بلکه با سکوت کامل رسانههای وابسته و غیاب جامعه مدنی همراه بوده است.
در حالیکه طالبان از این فروش به عنوان بخشی از فعالیتهای اقتصادی خود یاد میکند، منتقدان آن را ادامه تاراج ساختاریافته معادن و منابع طبیعی افغانستان میدانند؛ روندی که از زمان بازگشت این گروه به قدرت در سال ۱۴۰۰، بهطور بیسابقهای شدت گرفته است.
پنجشیر، بهعنوان یکی از مهمترین کانونهای مقاومت پیشین در برابر طالبان، اکنون به یک منبع استخراج بیوقفه زمرد بدل شده است. گزارشهای متعدد از منابع محلی نشان میدهد که اکثر قراردادهای استخراج به افراد یا شرکتهای نزدیک به طالبان واگذار شدهاند و مردم محل هیچ سهم یا نقشی در مدیریت یا نظارت این روند ندارند.
سازمانهایی چون دیدهبان حقوق بشر و منابع مستقل اقتصادی هشدار دادهاند که نبود شفافیت، انحصار قراردادها، و بهرهبرداری نظامی از منابع طبیعی، افغانستان را به کشوری تبدیل کرده که ثروت آن برای تغذیه سرکوب مصرف میشود، نه برای توسعه و بازسازی.
فروش اخیر زمرد تنها نمونهای از یک الگوی بزرگتر است؛ الگویی که در آن طالبان نه تنها کنترول منابع طبیعی را در دست گرفتهاند، بلکه آن را به ابزاری برای تأمین مالی تدوام قدرت خود و خاموشکردن صدای مردم تبدیل کردهاند.
فروش زمرد پنجشیر؛ غنیمت طالبان از دل کوههای مقاومت


