خبرگزاری راسک: در پی افزایش تنش‌ها و ادامه درگیری‌های مرزی میان پاکستان و گروه طالبان، روسیه آمادگی خود را برای میانجی‌گری میان دو طرف اعلام کرده است. مسکو با گسترش تماس‌های دیپلماتیک با اسلام‌آباد و طالبان می‌کوشد زمینه ازسرگیری گفت‌وگوها را فراهم کند؛ اما اختلاف‌های عمیق امنیتی میان دو طرف، دستیابی به توافقی پایدار را دشوار ساخته است.
بر اساس گزارش شبکه الجزیره که امروز جمعه، ۲۴ میزان/مهر، منتشر شده است، مقام‌های روسیه در روزهای اخیر تماس‌های خود را با هر دو طرف افزایش داده‌اند. ولادیمیر کولاکولتسف، وزیر داخله روسیه، روز ۲۲ میزان/مهر، در راولپندی با عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، دیدار کرده است. هم‌زمان، سرگئی ناریشکین، رئیس سرویس اطلاعات خارجی روسیه، به کابل رفت و با عبدالحق وثیق، رئیس استخبارات گروه طالبان، گفت‌وگو کرد.
جزئیات کامل این دیدارها تاکنون منتشر نشده است؛ از همین رو، هنوز روشن نیست که این تماس‌ها تا چه اندازه به توافق بر سر آغاز روند رسمی میانجی‌گری منجر شده‌اند.
زمیر کابلوف، نماینده ویژه روسیه در امور افغانستان، پیش‌تر گفته بود که مسکو در صورت درخواست هر دو طرف، آماده است برای کاهش تنش‌ها و پایان‌دادن به درگیری‌ها میان پاکستان و طالبان میانجی‌گری کند.
روسیه در پنجم اکتوبر نیز میزبان نشست «فرمت مسکو» درباره افغانستان بود؛ نشستی که نمایندگان گروه طالبان، پاکستان و شماری از کشورهای منطقه در آن حضور داشتند. با این حال، اختلاف‌های میان طالبان و اسلام‌آباد مانع دستیابی به توافق بر سر بیانیه مشترک شده است.
یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر کاهش تنش‌ها، اتهام پاکستان مبنی بر فعالیت تحریک طالبان پاکستان در خاک افغانستان است.
اسلام‌آباد می‌گوید این گروه از خاک افغانستان برای سازمان‌دهی و اجرای حملات علیه پاکستان استفاده می‌کند و از طالبان می‌خواهد برای جلوگیری از این حملات اقدام کنند. در مقابل، طالبان این اتهام را رد می‌کنند و می‌گویند اجازه نمی‌دهند از خاک افغانستان علیه کشورهای دیگر استفاده شود.
این اختلاف در نشست مسکو نیز آشکار شد. پاکستان بر ضرورت رسیدگی به نگرانی‌های امنیتی خود تأکید داشت؛ اما نمایندگان گروه طالبان با عباراتی که افغانستان را به‌طور مکرر با تروریسم پیوند می‌داد، مخالفت کردند.
به این ترتیب، اختلاف دو طرف تنها به درگیری‌های مرزی محدود نمی‌شود، بلکه درباره چگونگی برخورد با گروه‌های مسلح و مسئولیت جلوگیری از حملات نیز اختلاف‌نظر دارند. تا زمانی که دو طرف نتوانند بر سر راهکاری عملی برای رسیدگی به این نگرانی‌ها توافق کنند، احتمال دستیابی به یک تفاهم پایدار همچنان محدود خواهد بود.
روسیه در سال‌های اخیر روابط خود را با طالبان و پاکستان گسترش داده است. مسکو در جولای ۲۰۲۵ نخستین کشوری شد که طالبان را به‌طور رسمی به رسمیت شناخت؛ اقدامی که روابط سیاسی روسیه با طالبان را وارد مرحله تازه‌ای کرد.
این روابط می‌تواند به مسکو امکان دهد تا با دسترسی دیپلماتیک به هر دو طرف، زمینه گفت‌وگوهای مستقیم را فراهم کند. با این حال، داشتن روابط نزدیک با طالبان لزوماً به معنای توانایی روسیه برای تغییر تصمیم‌های امنیتی این گروه نیست.
از سوی دیگر، نگرانی روسیه از گسترش فعالیت داعش خراسان و احتمال سرایت ناامنی به کشورهای آسیای مرکزی، انگیزه مهمی برای افزایش تلاش‌های دیپلماتیک مسکو به شمار می‌رود. روسیه نمی‌خواهد ادامه تنش میان پاکستان و طالبان به گسترش بی‌ثباتی در منطقه منجر شود.
با این حال، مسکو با یک چالش روبه‌رو است: اگر برای تأمین خواسته‌های امنیتی پاکستان بیش از اندازه بر طالبان فشار وارد کند، ممکن است اعتماد کابل را به‌عنوان یک میانجی تضعیف کند. در مقابل، اگر نتواند نگرانی‌های اسلام‌آباد را جدی بگیرد، تلاش‌هایش برای کاهش تنش نیز ممکن است نتیجه محدودی داشته باشد.
روسیه نخستین کشوری نیست که برای کاهش تنش میان پاکستان و طالبان تلاش می‌کند.
در اکتوبر ۲۰۲۵، قطر و ترکیه برای برقراری آتش‌بس میان دو طرف میانجی‌گری کردند. با وجود برگزاری مذاکرات بعدی در استانبول، اختلاف‌های اساسی حل نشد و درگیری‌ها بار دیگر از سر گرفته شد.
چین نیز در اپریل ۲۰۲۶ میزبان مذاکراتی میان دو طرف بود؛ اما این تلاش‌ها هم نتوانست به پایان پایدار تنش‌ها منجر شود.
تجربه این مذاکرات نشان می‌دهد که توافق بر سر توقف موقت درگیری‌ها، بدون رسیدگی به اختلاف‌های امنیتی، ممکن است دوام نیاورد. به همین دلیل، موفقیت تلاش‌های روسیه نیز به این بستگی دارد که آیا کابل و اسلام‌آباد حاضر خواهند شد درباره نگرانی‌های اصلی یکدیگر به توافقی عملی دست یابند یا خیر.
روسیه به دلیل روابط هم‌زمان با طالبان و پاکستان، می‌تواند زمینه گفت‌وگوهای تازه را فراهم کند و به کاهش بی‌اعتمادی میان دو طرف کمک برساند. همچنین، نگرانی‌های امنیتی مسکو در منطقه می‌تواند انگیزه‌ای برای ادامه تلاش‌های دیپلماتیک این کشور باشد.
با این حال، میان اعلام آمادگی برای میانجی‌گری و دستیابی به توافق تفاوت زیادی وجود دارد. حل اختلاف‌های امنیتی، جلوگیری از حملات مرزی و ایجاد سازوکاری برای رسیدگی به اتهام‌های متقابل، از جمله مسائلی است که هر روند صلح‌آمیز باید به آن‌ها بپردازد.
تا زمان انتشار این گزارش، آمادگی روسیه برای کمک به کاهش تنش‌ها اعلام شده است؛ اما جزئیات روشنی درباره آغاز یک روند رسمی میانجی‌گری و پذیرش آن از سوی هر دو طرف در دست نیست.
در نتیجه، مسکو می‌تواند فرصتی تازه برای ازسرگیری گفت‌وگوها فراهم کند؛ اما موفقیت این تلاش‌ها بیش از هر چیز به اراده سیاسی گروه طالبان و پاکستان برای حل اختلاف‌های امنیتی و جلوگیری از تکرار درگیری‌ها بستگی خواهد داشت.
مسکو در تلاش برای میانجی‌گری میان پاکستان و طالبان
ما را دنبال کنید
مطالب مرتبط
- تبلیغات -
