خبرگزاری راسک: در حالی که دود حمله پهپادی به نیروگاه هستهای «براکه» در امارات متحده عربی هنوز فرو ننشسته و مذاکرات واشنگتن-تهران بار دیگر در بنبست گرفتار شدهاند، صداهایی از درون جامعه اطلاعاتی اسرائیل بلند میشوند که انتظارات دولت آمریکا از این جنگ را به چالش میکشند.
دنی سیترینوویچ، سرهنگ ارتش رزرو اسرائیل، رئیس پیشین شعبه ایران در بخش تحقیق و تحلیل سازمان اطلاعات نظامی ارتش اسرائیل (امان) با بیستوپنج سال سابقه خدمت اطلاعاتی، پژوهشگر ارشد مؤسسه مطالعات امنیت ملی (آیاناساس) و عضو غیرمقیم شورای آتلانتیک که هفته پیش در گفتگوی مستقیم با شبکه سیانان نیز به تشریح دیدگاههایش پرداخت در تحلیلی صریح و کوبنده، آنچه را «بازتنظیم اجباری توقعات از جمهوری اسلامی» مینامد، به قلم کشیده است.
سیترینوویچ مینویسد که پس از یک کارزار طولانی که دستاوردهای عملیاتی واقعی داشته، اما در سطح راهبردی با شکست همراه بوده، اکنون دیگر زمان آن رسیده که انتظارات از رفتار جمهوری اسلامی از پایه بازنگری شود. به باور وی، تهران تسلیم نخواهد شد؛ حتی اگر حملات تازهای زیرساختهای حیاتی آن را هدف قرار دهند.
این تحلیل در شرایطی منتشر میشود که آمریکا و ایران در آستانهی رسیدن به توافقی برای پایان دادن به هفتهها جنگ و بازگشایی تنگه حیاتی هرمز، فاصلهای چشمگیر از یکدیگر دارند و تلاشهای دیپلماتیک برای دستیابی به صلحی پایدار با شکست مواجه شدهاند.
سیترینوویچ بر وجود یک «رشته ارتباط» آشکار و روشن تأکید میکند که موضع مذاکرهای ایران، تهدیداتش علیه کشتیرانی در تنگه هرمز، و حمله به تأسیسات مرتبط با انرژی هستهای در امارات را به یکدیگر متصل میسازد. به گفته وی، حکومت ایران نهتنها دلسرد نشده، بلکه با اطمینان فزایندهای به این نتیجه رسیده که زمان و اهرم فشار به نفع تهران است و واشنگتن فاقد استراتژی جایگزین کارآمدی میباشد.
وقایع اخیر این تحلیل را تأیید میکنند: حمله پهپادی در ۱۷ می ۲۰۲۶ آتشی در نیروگاه هستهای براکه امارات برافروخت نخستینباری که این نیروگاه چهار راکتوری از زمان آغاز جنگ هدف قرار گرفت. آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرد این حمله موجب آتشسوزی در یک ژنراتور برق شده و یک راکتور به سیستم دیزل اضطراری متکی شده است. مدیرکل آژانس، رافائل ماریانو گروسی، «نگرانی عمیق» خود را ابراز کرد.
در بُعدی دیگر از این تحلیل، سیترینوویچ به نحوه دریافت اظهارات رئیسجمهور آمریکا در تهران میپردازد. به گفته وی، تهدیدهای مکرر ترامپ در پایتخت ایران نه بهمثابه نمایش قدرت، بلکه بهمثابه نشانههایی از تلاش یک دولت درمانده برای تبدیل فشار به نتایج راهبردی تفسیر میشود. رهبران ایران باور ندارند که این تهدیدها آنها را به تسلیم وادارد.
ترامپ در اواخر هفته اخیر در رسانههای اجتماعی نوشت: «برای ایران ساعت دارد میزند؛ باید سریع حرکت کنند وگرنه چیزی از آنها باقی نخواهد ماند. وقت حیاتی است.» با این حال، سیترینوویچ میگوید حتی اگر محاصره دریایی چند ماه ادامه یابد، نمیتواند رژیم را به تمکین در برابر خواستههای واشنگتن وادار کند.
یکی از محوریترین بخشهای تحلیل سیترینوویچ نقد فرضیهای است که دولت آمریکا بر آن تکیه زده؛ این فرض که «حرکتی قاطع و واحد» وجود دارد که میتواند ایران را به میز مذاکره بازگرداند. وی این تصور را ناشی از سوءبرداشت اساسی از ماهیت جمهوری اسلامی میداند و تأکید میکند کسانی که پیش از جنگ چنین میاندیشیدند و اکنون میبینند که پویاییهای بنیادین بدون تغییر باقی مانده، باید ارزیابی خود را از میل تهران به تسلیم در برابر خواستههای آمریکا از نو بسنجند.
در همین راستا، یک ارزیابی محرمانه جامعه اطلاعاتی آمریکا که به کاخ سفید تسلیم شده، نشان میدهد ایران توانایی تحمل محاصره ایالات متحده در تنگه هرمز را برای ماهها دارد و زرادخانه قابل توجهی از موشک و پهپاد در اختیار دارد.
وضعیت میدانی نیز این ارزیابی را تأیید میکند. بر اساس ارزیابیهای اطلاعاتی لو رفته آمریکا که رسانههای غربی آن را بازتاب دادند، ایران دسترسی به ۹۰ درصد از تأسیسات ذخیرهسازی زیرزمینی موشک و سکوهای پرتاب خود را بازیابی کرده است. در کنار این، برخی کشورهای منطقه در حال اجرای روشهای تعیینشده توسط ایران برای عبور از تنگه هرمز هستند و عراق و پاکستان به توافقاتی با تهران برای انتقال نفت خام و گاز طبیعی مایع از این مسیر دست یافتهاند.
سیترینوویچ میگوید از سرگیری عملیات نظامی بدون تردید آسیب بیشتری به ایران وارد خواهد کرد. اما به قول وی، «شکاف بزرگی میان آسیب عملیاتی و تسلیم راهبردی وجود دارد». اولی دستیافتنی است؛ دومی در چارچوب ابزارها و مفروضات کنونی دستیافتنی نیست.
سیترینوویچ با هشداری صریح نتیجهگیری میکند که گزینههای پیش روی دولت آمریکا «به طور فزایندهای محدود» میشوند. اما یک نتیجه از همین حالا مشخص است: ادامه همین رویه حتی در شکلی بسیار شدیدتر تغییری راهبردی در رفتار ایران ایجاد نخواهد کرد.
در ادامه روند بنبست کنونی، عالیترینسطح مذاکرات مستقیم آمریکا و ایران از زمان انقلاب ۱۹۷۹ یعنی گفتگوهای اسلامآباد میان معاون رئیسجمهور آمریکا جیدی ونس و رئیس مجلس ایران محمدباقر قالیباف بدون نتیجه به پایان رسیده است.
در این میان، اسرائیل با هماهنگی با آمریکا در حال بررسی احتمال از سرگیری حملات است و نتانیاهو اعلام کرده «چشمهایمان باز است» و برای هر سناریویی آمادهایم.
رئیس پیشین اطلاعات نظامی اسرائیل: «ایران هرگز تسلیم نخواهد شد»
ما را دنبال کنید
مطالب مرتبط
- تبلیغات -
