بقایی: ایران به دلیل اظهارات تهدیدآمیز آمریکا نشست چهارجانبه را متوقف کرد

خبرگزاری راسک: اسماعیل بقایی، سخن‌گوی وزارت امور خارجه ایران، شب گذشته در جمع خبرنگاران از جزئیات نشست‌های یک‌شنبه در اقامتگاه کوهستانی برگنستوک سوئیس پرده برداشت و تأکید کرد که هیأت ایرانی در یک روز بسیار طولانی و پرفراز و نشیب، از صبح تا شب به میز مذاکره نشسته است.
بقایی نخستین بار از یک نکته‌ی کلیدی در کانون اختلافات پرده برداشت: در جریان نشست چهارجانبه، اظهارات تهدیدآمیزی از سوی امریکا منتشر شد که ایران آن را نقض تعهدات ناشی از بند اول یادداشت تفاهم می‌داند؛ بندی که توقف «عملیات نظامی در همه جبهه‌ها، از جمله لبنان» را مقرر کرده است. در پی این رویداد، هیأت ایرانی اعلام کرد که در چنین شرایطی آمادگی ادامه‌ی نشست چهارجانبه را ندارد.
بقایی گفت: «جنگ و عملیات نظامی در همه‌ی جبهه‌ها از جمله لبنان باید خاتمه یابد.»
پس از اعلام موضع ایران، قطر و پاکستان وارد میدان شدند تا گفتگوها را زنده نگه دارند. بقایی گفت هیأت ایرانی پذیرفت که مذاکرات در قالب نشست‌های جداگانه با میانجیان ادامه یابد، نه در فرمت چهارجانبه‌ی اولیه.
هیأت بلندپایه‌ی ایران شامل رئیس مجلس محمدباقر قالیباف، وزیر امور خارجه عباس عراقچی، بقایی، و مقامات ارشد حوزه‌ی بانکی و نفتی بود که تأکید می‌کرد بازگشت تحریم‌ها و احیای اقتصادی در مرکز محاسبات تهران قرار دارد. از سوی امریکا، معاون رئیس‌جمهور جی‌دی ونس در کنار فرستاده‌ی ویژه استیو ویتکوف و جرد کوشنر حضور داشتند. بقایی از پیشرفت‌های محسوسی در سه پرونده‌ی کلیدی خبر داد:
درباره‌ی پرونده‌ی نفت و دارایی‌های ایران، وزیر امور خارجه عراقچی پیش از این از «پیشرفت چشمگیر» در مذاکرات خبر داده و تصریح کرد که صادرات نفت و پتروشیمی ایران از تحریم معاف شده، محاصره‌ی دریایی برداشته شده، بخشی از دارایی‌های مسدودشده آزاد گردیده و طرح گسترده‌ای برای بازسازی و توسعه‌ی ایران آغاز خواهد شد. بقایی تأکید کرد که تحقق این دو بند پیش‌شرط ورود به مذاکرات نهایی بر اساس بند ۱۳ یادداشت تفاهم است.
در مورد تنگه‌ی هرمز نیز بقایی اعلام کرد که توافق شده سازوکار مشخصی برای تضمین عبور ایمن کشتی‌ها ترتیب داده شود. این موضوع در روزهای اخیر به یکی از محورهای داغ مذاکرات تبدیل شده است؛ ایران در روز شنبه با استناد به ادامه‌ی حملات اسرائیل در لبنان، اعلام کرد تنگه را مسدود می‌کند، در حالی که فرماندهی مرکزی ارتش امریکا (سنتکام) این ادعا را رد کرد و گفت تنگه باز است.
در پایان نشست، دو میانجی یعنی قطر و پاکستان سندی مشترک صادر کردند که دستاوردهای هجده ساعت گفتگو را مکتوب می‌کند. در این بیانیه‌ی مشترک آمده که کمیته‌ی عالی‌رتبه بر سر «نقشه‌ی راهی برای دستیابی به توافق نهایی در ظرف شصت روز» توافق کرده که پایه‌ای برای آغاز فوری گفتگوهای فنی است.
بقایی توضیح داد که در این مرحله کار هیأت مذاکراتی به پایان رسیده، اما گروه‌های فنی فردا کار خود را ادامه خواهند داد. وی بر این نکته تأکید کرد که رویکرد هیأت ایرانی در این مذاکرات «گرفتن گریبان طرف مقابل برای اجرای تعهدات» است، به‌ویژه در قبال آنچه «بدعهدی مکرر» و «نقض مستمر آتش‌بس توسط رژیم صهیونیستی» می‌نامد.
پرسش اصلی پیش روی دیپلمات‌ها در برگنستوک این است که آیا این شصت روز می‌تواند یک یادداشت تفاهم جنگی را به معماری صلحی پایدار تبدیل کند؛ چالشی که هر دو طرف با باور به مواضع قدرت خود وارد آن شده‌اند.