مجلهٔ آتلانتیک: ترامپ جنگ را با شعار «تسلیم بی‌قید و شرط ایران» آغاز کرد و با تسلیم آمریکا به پایان رساند

خبرگزاری راسک: شامگاه یکشنبه، دونالد ترامپ در پستی در شبکه اجتماعی تروث‌سوشال خبر داد که آمریکا و ایران به توافقی برای پایان جنگ رسیده‌اند و با لحنی شادمانه به همگان «تبریک» گفت. او بعد از انتشار همین پیام، راهی محوطه جنوبی کاخ سفید شد تا میزبان جشن تولد پرسروصدایی باشد که برای خودش ترتیب داده بود.
اما به باور تام نیکلز، تحلیلگر ارشد مجلهٔ آتلانتیک، چیز زیادی برای جشن گرفتن وجود ندارد. او در یادداشتی با عنوان «ترامپ جشن می‌گیرد، در حالی که آمریکا تسلیم می‌شود» می‌نویسد که تیم ترامپ در مدتی کوتاه، جنگی را به حریفی باخته که از نظر نظامی متوسط است اما خطری به‌شدت واقعی محسوب می‌شود.
جزئیات دقیق توافق هنوز فاش نشده، ولی همین حالا هم روشن است که کاخ سفید قصد دارد آن را پیروزی جلوه دهد. نیکلز یادآوری می‌کند که ترامپ عجله داشت همین روزها، در سالروز تولدش، پای توافق را امضا کند؛ اما طرف ایرانی که حالا به نظر می‌رسد دست بالا را دارد فقط اعلام کرده نماینده‌ای را روز جمعه به یک نشست در سوئیس می‌فرستد. به گفته او، حتی بدون دانستن جزئیات هم می‌توان گفت ترامپ به هیچ‌یک از اهدافی که برای این جنگ انتخابی اعلام کرده بود نرسیده، و حالا فقط می‌خواهد هرچه زودتر چیزی را امضا و اجرا کند که نیکلز آن را «تسلیم آمریکا» می‌نامد.
اگر «شکست» واژه سنگینی به نظر می‌رسد، نیکلز می‌گوید کافی است به شکل پایان این جنگ نگاه کنیم. ایران از ضربات نظامی آمریکا و اسرائیل آسیب دیده، این درست؛ اما همان‌طور که او از همان روز اول هشدار داده بود، بمباران به‌تنهایی پیروزی به دنبال نمی‌آورد.
تصویری که او از پایان این جنگ ترسیم می‌کند این‌طور است: حکومت تهران سرپا می‌ماند، همچنان زیر سایه سپاه پاسداران؛ تنگه هرمز باز هم زیر تهدید احتمالی ایران باقی می‌ماند؛ ایران انبار قابل‌توجهی از پهپاد و موشک در اختیار دارد؛ توانش برای حمایت از گروه‌های متحدش دست‌نخورده می‌ماند؛ و در عوض، بخش بزرگی از تحریم‌ها برداشته و میلیاردها دالر از دارایی‌های مسدودشده آزاد می‌شود. خلاصه کلام نیکلز این است: ایران به مهم‌ترین هدفش بقای حکومت رسیده، آمریکا به هیچ‌کدام از اهدافش نرسیده.
او حتی یک قدم جلوتر می‌رود: شاید نتیجه برای واشنگتن از «هیچ» هم بدتر باشد. ایران، با وجود ضعیف‌شدن موقت، حالا بازیگری قدرتمندتر از قبل است حکومتی که در برابر یک حمله گسترده آمریکایی دوام آورد، زنده ماند، و بعد به‌عنوان تلافی همکاری چند کشور حاشیه خلیج فارس با جنگ ترامپ، آن‌ها را هم تحت فشار گذاشت.
بخشی از تحلیل نیکلز به اسرائیل اختصاص دارد. به نوشته او، دلسوزی برای بنیامین نتانیاهو که به‌گفته نیکلز با بی‌احتیاطی ترامپ را به جنگ با ایران ترغیب کرد، کار آسانی نیست؛ اما او هم این روزها طعم تحقیر را می‌چشد. ایرانی‌ها با زیرکی جنگ نتانیاهو در لبنان با حزب‌الله را به جنگ ترامپ در خلیج فارس گره زدند، و حالا ترامپ از نتانیاهو عصبانی است چون به باور او همین کار خروج آمریکا از این مخمصه را سخت‌تر کرده.
نیکلز حتی ماجرایی نقل می‌کند: وقتی نتانیاهو اوایل جون قصد داشت حملات بزرگی در بیروت اجرا کند، ترامپ با او تماس گرفت، با عصبانیت او را سرزنش کرد و گفته بود اگر پای خودش در میان نبود، نتانیاهو همین حالا در زندان بود. در همین چارچوب، توافق تازه قرار است درگیری‌ها را در سراسر منطقه از جمله لبنان متوقف کند، اما ترامپ گویی می‌خواهد این را بدون رضایت اسرائیل پیش ببرد. همان روزها که اسرائیل گفت حزب‌الله چند سلاح به‌سویش پرتاب کرده، ترامپ به‌جای فشار بر ایران برای مهار متحدش، در شبکه‌های اجتماعی از اسرائیلی‌ها خواست خودشان را کنترل کنند و آن حمله را «بسیار کوچک و بی‌اهمیت» توصیف کرد که نباید روند صلح را به خطر بیندازد.
نیکلز پیش‌بینی می‌کند کاخ سفید تلاش کند این توافق را به‌خاطر «ایرانِ بدون بمب» پیروزی جا بزند، اما این ادعا را هم سطحی و هم تکراری می‌داند. او یادآوری می‌کند ایران ده سال پیش، در چارچوب برجام، همین تعهد را داده بود و آن توافق پیش از آن‌که ترامپ در دوره اول ریاست‌جمهوری‌اش یک‌طرفه از آن خارج شود به نظر می‌رسید کار می‌کند. به گفته او، وقتی ترامپ تصمیم به جنگ گرفت، ایران اصلاً نزدیک به ساخت بمب نبود، و تلاش برای نشان‌دادن این جنگ به‌عنوان شکست برنامه هسته‌ای ایران، فقط پوششی است برای پنهان‌کردن ناکامی در هدف واقعی یعنی تغییر حکومت در تهران.
برای جمع‌بندی این بخش، نیکلز یک حکایت کلاسیک انگلیسی را به یاد می‌آورد: راننده تاکسی‌ای در لندن که از پنجره‌اش «پودر دفع شیر» می‌پاشید؛ وقتی به او گفتند در لندن که شیری نیست، جواب داد: «خوب هم شده، چون این پودر اصلاً اثر ندارد.»
اگر توافق روز جمعه واقعاً امضا شود، دو ماه مذاکرات تکمیلی در پیش خواهد بود و ترامپ احتمالاً می‌گوید در آن مرحله امتیاز بیشتری می‌گیرد. اما نیکلز با لحنی تردیدآمیز می‌پرسد: چطور؟ او اشاره می‌کند که ترامپ هفته‌ها از حذف چیزی حرف زده که خودش آن را «گرد و غبار هسته‌ای» می‌نامد اشاره عجیبی به اورانیومی که زیر آوار حملات آمریکا مانده و وزیر دفاعش، پیت هگست، همان صبح مدعی شده بود واشنگتن چند طرح برای خارج‌کردن آن دارد. ایرانی‌ها اما، به نوشته نیکلز، مشغول کاشتن تله‌های انفجاری اطراف همان اورانیوم‌اند تا جایش عوض نشود؛ و بدون رضایت تهران، آمریکا نمی‌تواند برای برداشتنش وارد خاک ایران شود. نتیجه، به باور او، این است که ایران حالا انگیزه بیشتری دارد تا سریع‌تر و با شفافیت کمتر از دوران برجام به سمت بمب برود.
درباره تنگه هرمز هم نیکلز با کنایه می‌نویسد: این آبراه از قبل باز بود البته برای کشتی‌هایی که ایران اجازه عبورشان را می‌داد. ترامپ در پیامش گفته بود «به این وسیله بازگشایی بدون عوارض تنگه هرمز را اجازه می‌دهم»؛ نیکلز می‌نویسد چنین جمله‌ای همان‌قدر اثر دارد که او یا همسرش یا گربه‌اش چیزی شبیه آن را اعلام کنند، چون تصمیم واقعی فقط دست ایران است. در مورد محاصره دریایی بنادر ایران هم می‌گوید بله، ترامپ واقعاً می‌تواند آن را پایان دهد اما این فقط یعنی آمریکا کنار می‌رود، نه اینکه ایران جایی رفته باشد.
و رقم‌ها: بر اساس آنچه به گفته نیکلز بیشتر از سوی طرف ایرانی درز کرده، تهران علاوه بر حدود ۱۲ میلیارد دالر فوری، تا ۶۰ روز دیگر ۱۲ میلیارد دالر دیگر هم می‌گیرد، و در افق دورتر صحبت از صندوقی ۳۰۰ میلیارد دالری برای بازسازی است. مقام‌های آمریکایی به خبرنگاران گفته‌اند آزادسازی این پول‌ها «منوط به عملکرد» ایران خواهد بود شرطی که نیکلز آن را مبهم می‌داند و می‌گوید همین ابهام می‌تواند بهانه چانه‌زنی‌های تازه شود اگر واشنگتن سر کیسه را شل نکند. جمع‌بندی او: این جنگ ایران را زخمی اما پرقدرت‌تر و پولدارتر از قبل بیرون می‌فرستد، و آمریکا را ضعیف‌تر، با ذخایر تسلیحاتی کاسته‌شده، و با مردمی که هزینه‌اش را پای پمپ بنزین می‌پردازند.
ترامپ گفته اگر ایران همکاری نکند، کاملاً حاضر است دوباره وارد جنگ شود. نیکلز اما این تهدید را جدی نمی‌گیرد و می‌نویسد می‌توان تهران را بخشید اگر به این فکر بخندد که ترامپ تنها چند هفته پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره بخواهد نیروهایش را دوباره وارد یک جنگ تازه کند؛ به‌خصوص حالا که هم مردم آمریکا و هم بازارهای جهانی از این درگیری به‌ستوه آمده‌اند.
نیکلز در پایان یادآوری می‌کند که ترامپ این جنگ را با وعده‌ای بزرگ به مردم ایران شروع کرد و بار‌ها گفته بود به چیزی کمتر از «تسلیم بی‌قید و شرط» تهران راضی نمی‌شود. اگر واقعاً حکومت ایران سرنگون می‌شد، حتی سخت‌گیرترین منتقدانش هم از او تشکر می‌کردند. اما در عمل به نوشته این تحلیلگر آتلانتیک آمریکا باخته است، و همان شامگاه یکشنبه، ترامپ روی چمن کاخ سفید منتظر بود تا باران بند بیاید و جشن تولدش شروع شود.