خبرگزاری راسک: شی جینپینگ، در نشستی با ولادیمیر پوتین در پکن، روابط میان دو کشور را نیروی «آرامش در دل آشوب» توصیف کرد؛ این دیدار چند روز پس از میزبانی شی از رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، در قالب یک اجلاس تاریخی چین-آمریکا برگزار شد.
شی جینپینگ در آستانهی آغاز نشستهای رسمی در تالار بزرگ خلق، به اوضاع متشنج و پُرتلاطم بینالمللی اشاره کرد و ضمن کنایهای پوشیده به آمریکا گفت: «صحنهی بینالملل از همتنیدگی بیثباتی و دگرگونی نشان دارد و جریانهای یکجانبهگرا و هژمونیطلب بیمهابا در حال گسترشاند.» وی در این گفته از ادبیات معمول پکن در انتقاد از آنچه دخالتهای سیاست خارجی آمریکا میداند، بهره گرفت.
شی افزود که چین و روسیه باید «هماهنگی راهبردی جامع» خود را تعمیق بخشند؛ این اظهارات به نقل از رسانههای دولتی چین منتشر شد.
از منظر دیپلماتیک، میزبانی شی از رهبران دو کشوری که هر دو درگیر مناقشات مسلحانه هستند در فاصلهای چند روزه دستاوردی چشمگیر برای اوست، چرا که پکن میکوشد جایگاه خود را بهعنوان یک قدرت تأثیرگذار جهانی تثبیت کند.
با این حال، هرچند هر دو رهبر با فرش قرمز استقبال شدند، سفر پوتین با نمایش آشکارتری از دوستی میان دو رهبر و دو کشور همراه بود.
شی و پوتین همچنین بیانیهای مشترک امضا کردند حرکتی دیپلماتیک که در سفرهای دولتی رهبر روسیه به چین به سنتی تبدیل شده، اما در سفر ترامپ تکرار نشد و در آن بر پیوندهای نزدیک دو کشور و خواستهی مشترکشان برای «جهانی چندقطبی» تأکید کردند.
به گزارش سیانان به نقل از خبرگزاری رویترز، انتقاد مشترک دو طرف از یکهتازی آمریکا تا آنجا پیش رفت که شی و پوتین طرح ترامپ برای ساخت سیستم دفاع موشکی «گنبد طلایی» به ارزش چند میلیارد دالر را محکوم کردند.
در بیانیهی مشترک به نقل از کرملین آمده است: «طرفین بر این باورند که پروژهی ‘گنبد طلایی’ آمریکا … تهدیدی آشکار برای ثبات راهبردی است. این طرحها اصل کلیدی حفظ ثبات راهبردی را که مبتنی بر پیوند ناگسستنی سلاحهای تهاجمی و تدافعی راهبردی است، بهکلی نقض میکنند.»
رهبر چین همچنین مستقیماً به جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران پرداخت و اعلام کرد که «پایان زودهنگام» آن به کاهش اختلال در تأمین انرژی، زنجیرههای تأمین و تجارت کمک خواهد کرد. شی تأکید کرد: «آتشبس جامع و فراگیر تأخیر نمیپذیرد، از سرگیری درگیریها بههیچوجه مطلوب نیست، و تداوم مذاکرات از اهمیتی ویژه برخوردار است.»
پوتین که ارتشش همچنان در اوکراین به عملیات نظامی ادامه میدهد در حال انجام بیستوپنجمین سفر رسمی خود به چین در طول ربع قرن حکمرانی است و این نخستین سفر او به پکن پس از آغاز تازهترین بحران در خاورمیانه محسوب میشود.
شی و پوتین در سالهای اخیر، بهویژه در پی مناقشات مشترک با آمریکا و در راستای هدف مشترکشان برای بازآرایی نظم بینالمللی که آن را ناعادلانه و غربمحور میدانند، هماهنگی دو کشور را در حوزههای تجاری، دیپلماتیک و امنیتی بهشکل چشمگیری افزایش دادهاند.
پوتین در سخنان افتتاحیهی خود اعلام کرد روابط چین و روسیه به «بالاترین سطح بیسابقه» رسیده و از «مهمترین عوامل ثباتساز در صحنهی بینالملل» به شمار میروند.
رهبر روسیه که بیش از چهل بار با شی دیدار کرده، در اشاره به روابط شخصی نزدیک میان دو رهبر، از یک اصطلاح مأثور چینی بهره برد که مضمون آن چنین است: «یک روز دوری، سه فصل پاییز مینماید»؛ تعبیری که شدت دلتنگی در فراق را به تصویر میکشد.
گفتوگوهای یکروزهی پوتین و شی بر گسترش بیشتر مشارکت «بیحدومرز» دو کشور متمرکز بود و فرصتی را نیز برای رایزنی دربارهی سفر ترامپ و جنگهای اوکراین و ایران فراهم آورد. پوتین پیش از این اعلام کرده بود که انرژی، صنعت، کشاورزی، حملونقل و فناوریهای پیشرفته نیز در دستور کار قرار دارند.
او در سخنان خود خطاب به شی گفت: «در بحبوحهی بحران خاورمیانه، روسیه همچنان نقش خود را بهعنوان تأمینکنندهی مطمئن منابع حفظ میکند، در حالی که چین مصرفکنندهای مسئول این منابع است.»
استقبال از پوتین در برابر تالار باشکوه بزرگ خلق در بامداد چهارشنبه، با تمام تشریفات یک سفر دولتی رسمی همراه بود همان مراسمی که پکن هفتهی پیش نیز برای ترامپ برگزار کرده بود.
شی جینپینگ و صف بلندبالایی از مقامات ارشد چینی با رهبر روس دست دادند و سپس دو رهبر که آرام و خوشرو به نظر میرسیدند، در کنار هم ایستادند و بیستویک تیر توپ را شنیدند، در حالی که موزیک نظامی طنین میانداخت و پرچمهای روسیه و چین در باد به اهتزاز درآمده بودند.
کودکان پرچم و گل به دست، دو رهبر را بدرقه کردند ویژگیای که در مراسم هفتهی گذشته به وضوح موجب شعف ترامپ شده بود.
این صحنهآرایی بهگونهای طراحی شده بود تا همسویی پایدار و روزافزون چین و روسیه را به نمایش بگذارد، حتی در شرایطی که هر دو دولت رابطهی خود با آمریکا را بازتعریف میکنند.
دو طرف همچنین بیستوپنجمین سالگرد «پیمان حسن همجواری و همکاری دوستانه» مصوب سال ۲۰۰۱ را جشن میگیرند؛ پیمانی که کشمکشهای دیرینهی مرزی را حلوفصل کرد و دوران نوینی از همکاری را گشود.
دو رهبر همچنین قرار است آنچه را که آینهی رابطهای نو در روابط بینالملل میدانند گرامی بدارند رویکردی که در خدمت اهداف راهبردی آنان است و در آن آمریکا دیگر تنها ابرقدرت جهان نخواهد بود.
اما در پس این جلوههای تشریفاتی و سخنان رسمی، پوتین این بار در موضعی بسیار ضعیفتر از آخرین سفرش به پکن در سپتامبر گذشته با شی روبرو میشود.
چند روز پیش از ورود پوتین به پکن، اوکراین در آنچه رسانههای روسی بزرگترین حمله به مسکو در بیش از یک سال توصیف کردند، پایتخت روسیه را با بیش از پانصد پهپاد هدف قرار داد. علاوه بر این، روسیه در جبههی اوکراین در حال از دست دادن زمین است و ماه گذشته، به گفتهی تحلیلگران، نخستین زیان خالص سرزمینی خود را از آگست ۲۰۲۴ تاکنون متحمل شد.
شی ممکن است از این نامتوازنی فزاینده در رابطهی دو کشور که اقتصاد روسیه بهشدت وابسته به چین شده برای کسب امتیاز در همکاری انرژی بهره ببرد؛ در شرایطی که بحران خاورمیانه دسترسی پکن به نفت خام را محدود کرده است.
