خبرگزاری راسک: فدراسیون بینالمللی فوتبال (فیفا) با تصویب یک تغییر مهم در مقررات، مسیر بازگشت بازیکنان زن فوتبال افغانستانی به رقابتهای رسمی بینالمللی را هموار کرده است؛ تصمیمی که عملاً بدون نیاز به تأیید یا رضایت ساختار حاکم طالبان اتخاذ شده و به ورزشکارانی که پس از بازگشت این گروه به قدرت در سال ۲۰۲۱ به تبعید رانده شدند، امکان حضور دوباره در سطح جهانی را میدهد.
این تحول در حالی رخ میدهد که تیم ملی فوتبال زنان افغانستان از زمان تسلط طالبان هیچ مسابقه رسمی بینالمللی برگزار نکرده است. سیاستهای محدودکننده و ساختاری طالبان علیه زنان و دختران از جمله ممنوعیتها و محدودیتهای گسترده در حوزه آموزش، اشتغال و ورزش نهتنها زیرساختهای ورزش زنان را از بین برده، بلکه عملاً بسیاری از ورزشکاران زن را ناچار به ترک کشور یا کنارهگیری اجباری از فعالیت حرفهای کرده است. این وضعیت بهعنوان نمونهای روشن از حذف سیستماتیک زنان از عرصه عمومی تحت حاکمیت طالبان مورد انتقاد نهادهای بینالمللی قرار گرفته است.
بر اساس این تصمیم، فیفا با تکیه بر «راهبرد اقدام برای فوتبال زنان افغانستانی» که در ماه مه سال گذشته به تصویب شورای این نهاد رسید، سازوکاری ایجاد کرده است که به بازیکنان اجازه میدهد خارج از چارچوب محدودکننده طالبان، در قالب تیمی مستقل و تحت حمایت فیفا فعالیت کنند.
در همین راستا، تیمی تحت عنوان (زنان متحد افغانستان) شکل گرفته که فرصتهای ساختاریافته برای ادامه فعالیت حرفهای بازیکنان زن افغانستانی مقیم خارج از کشور فراهم میکند.
جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا، در این باره گفته است:
«ما به این مسیر ارزشمند که توسط زنان متحد افغانستان آغاز شده افتخار میکنیم. هدف ما این است که این بازیکنان و همچنین سایر فدراسیونهایی که به دلایل مختلف قادر به ثبت تیم ملی نیستند بتوانند با هماهنگی کنفدراسیونهای مربوطه، گام بعدی را بردارند.»
در ادامه این برنامه، فیفا روند انتخاب ترکیب جدید تیم را آغاز کرده و اردوهای منطقهای را در کشورهایی مانند بریتانیا و استرالیا برگزار میکند. این نهاد همچنین بستههای حمایتی فردی برای نزدیک به ۹۰ بازیکن زن افغانستانی در نظر گرفته است.
بر اساس برنامهریزیها، تیم «زنان متحد افغانستانی» قرار است در پنجره مسابقات بینالمللی زنان در ماه جون نخستین بازیهای خود را برگزار کند؛ هرچند جزئیات مربوط به حریفان و محل برگزاری مسابقات هنوز اعلام نشده است.
در سال ۲۰۲۱، همزمان با بازگشت طالبان به قدرت، فیفا در اقدامی اضطراری به تخلیه بیش از ۱۶۰ ورزشکار، مقام ورزشی و مدافع حقوق بشر مرتبط با فوتبال و بسکتبال از افغانستان کمک کرد. این عملیات، در پاسخ به تهدیدهای جدی علیه زنان ورزشکار در سایه سیاستهای سختگیرانه طالبان انجام شد.
ناظران بینالمللی و فعالان حوزه ورزش زنان بارها تأکید کردهاند که سیاستهای طالبان عملاً به حذف کامل زنان از ورزش حرفهای منجر شده و نقض آشکار اصول برابری، حقوق بشر و منشورهای بینالمللی ورزشی است. آنان از فیفا خواستهاند تا با به رسمیت شناختن بازیکنان در تبعید، مانع از نابودی کامل مسیر حرفهای آنان شود.
تصمیم اخیر فیفا را میتوان تلاشی مهم برای دور زدن محدودیتهای ساختاری طالبان و بازگرداندن زنان افغانستانی به صحنه جهانی ورزش ارزیابی کرد؛ اقدامی که نهتنها بُعد ورزشی، بلکه پیامدهای سیاسی و حقوق بشری قابل توجهی نیز دارد.
در شرایطی که طالبان همچنان با سیاستهای محدودکننده خود، حضور زنان در عرصههای عمومی را سرکوب میکند، این ابتکار فیفا نشان میدهد که جامعه بینالمللی میتواند از مسیرهای جایگزین، فضاهای حذفشده را بازسازی کند و مانع از خاموش شدن کامل صدای زنان افغانستانی در جهان شود.
فیفا بدون نیاز به تأیید طالبان، مسیر حضور بینالمللی فوتبال زنان افغانستانی را باز کرد


