متحدان افغانستانی آمریکا در آستانه انتخابی اجباری میان تبعید به آفریقا یا بازگشت به حاکمیت طالبان

خبرگزاری راسک: بر اساس گزارش منتشرشده از سوی خبرگزاری فرانسه، ایالات متحده در حال بررسی طرحی است که به موجب آن، شماری از متحدان پیشین افغانستانی که در قطر سرگردان مانده‌اند، میان دو گزینه دشوار قرار گیرند: مهاجرت به جمهوری دموکراتیک کنگو یا بازگشت به افغانستان تحت حاکمیت طالبان؛ ساختاری که به‌دلیل پیشینه گسترده نقض حقوق بشر، همچنان از سوی نهادهای بین‌المللی به‌شدت مورد انتقاد قرار دارد.
این گزارش می‌افزاید که دولت دونالد ترامپ، که سیاست‌های سخت‌گیرانه مهاجرتی را در اولویت قرار داده، ضرب‌الاجلی تا ۳۱ مارچ تعیین کرده است تا اردوگاهی در یک پایگاه سابق آمریکا در قطر، که بیش از ۱۱۰۰ شهروند افغانستانی در آن مستقر بودند، تعطیل شود. این افراد عمدتاً در انتظار طی مراحل انتقال به ایالات متحده به‌سر می‌بردند؛ روندی که به‌دلیل تهدیدات جدی ناشی از بازگشت طالبان به‌ویژه علیه کسانی که با نیروهای آمریکایی همکاری داشته‌اند اهمیتی حیاتی برای آنان دارد.
به گفته شان وندایور، کهنه‌سرباز آمریکایی و رئیس یک نهاد اختصاصی برای کمک به افغانستانی‌ها، دولت آمریکا در حال بررسی ارائه گزینه انتقال این افراد به کنگو است. وی این طرح را به‌شدت مورد انتقاد قرار داده و تصریح کرده است: «انتقال متحدان بررسی‌شده زمان جنگ که بیش از ۴۰۰ نفر آنان کودک هستند از تحت نظارت آمریکا به کشوری که خود درگیر بحران و فروپاشی است، غیرقابل توجیه است.» او همچنین هشدار داد که چنین رویکردی عملاً می‌تواند به‌عنوان ابزاری برای وادار کردن این افراد به بازگشت به افغانستان تحت سلطه طالبان تعبیر شود؛ بازگشتی که با خطرات جدی امنیتی و انتقام‌جویانه از سوی این گروه همراه است.
در مقابل، وزارت خارجه آمریکا تأیید نکرده که کنگو مقصد نهایی این افراد خواهد بود، اما اعلام کرد که گزینه «اسکان داوطلبانه» در یک کشور ثالث در حال بررسی است. به گفته سخنگوی این وزارتخانه، انتقال به کشور سوم می‌تواند «راه‌حلی مثبت» برای تأمین امنیت این افراد و آغاز زندگی جدید خارج از افغانستان باشد کشوری که تحت حاکمیت طالبان، همچنان با محدودیت‌های شدید مدنی و سیاسی مواجه است.
در همین حال، تیم کین، سناتور دموکرات، این طرح را «غیرمنطقی» توصیف کرده و تأکید کرده است: «ما به این افغانستانی‌ها وعده دادیم که پس از همکاری با ما، امنیت‌شان را تضمین می‌کنیم. پایبندی به این تعهد، نه‌تنها یک مسئولیت اخلاقی، بلکه برای اعتبار و منافع امنیت ملی آینده آمریکا ضروری است.» او هشدار داد که عدول از این تعهدات، اعتماد متحدان بالقوه در آینده را به‌شدت تضعیف خواهد کرد.
بر اساس این گزارش، تاکنون بیش از ۱۹۰ هزار افغانستانی پس از سقوط دولت پیشین و بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، در ایالات متحده اسکان یافته‌اند. با این حال، سیاست‌های اخیر دولت ترامپ، از جمله تعلیق گسترده برنامه اسکان پناهندگان، روند پذیرش را به‌شدت محدود کرده است. این تصمیم پس از حادثه‌ای اتخاذ شد که در آن یک شهروند (پشتون) افغانستانی که پیش‌تر با نهادهای اطلاعاتی آمریکا همکاری داشت در واشنگتن به سوی نیروهای گارد ملی تیراندازی کرد.
تحلیل‌گران معتقدند این تحولات، بازتابی از چالش عمیق میان تعهدات اخلاقی ایالات متحده در قبال متحدان پیشین خود و رویکردهای امنیت‌محور جدید در سیاست مهاجرتی است چالشی که در سایه حاکمیت طالبان، با پیچیدگی‌های مضاعف انسانی و سیاسی همراه شده است.