منازعه قدرت در رأس طالبان؛ رقابت پسر ملا دادالله با ملا یعقوب بر سر وزارت دفاع

خبرگزاری راسک: منابع آگاه از درون ساختار حاکمیتی طالبان می‌گویند شکاف‌های درونی در وزارت دفاع این گروه در حال تشدید است؛ جایی که یکی از چهره‌های تازه‌قدرت‌گرفته، با حلقه نزدیک به رهبری سنتی طالبان وارد رقابت شده است.
بر پایه اطلاعات منتشرشده از سوی ایراف نیوز و تأییدهای ضمنی از برخی گزارش‌های همسو در منابع منطقه‌ای، ملا محمود، پسر ملا دادالله از فرماندهان شناخته‌شده و تندرو طالبان در دهه گذشته در حال حاضر در ساختار وزارت دفاع طالبان فعالیت می‌کند و به‌عنوان رئیس بخش املاک در فرماندهی لجستیک این وزارت ایفای نقش دارد.
ملا دادالله که در سال ۲۰۰۷ در عملیات نیروهای دولت پیشین افغانستان کشته شد، از چهره‌های برجسته و خشن طالبان محسوب می‌شد و نقش کلیدی در سازمان‌دهی عملیات‌های نظامی این گروه داشت. میراث نفوذ او همچنان در میان برخی شبکه‌های درونی طالبان پابرجاست؛ عاملی که به‌گفته منابع، موقعیت پسرش را نیز تقویت کرده است.
به گفته این منابع، ملا محمود و حلقه‌ای از نیروهای وفادار به او، در رقابت مستقیم با ملا یعقوب مجاهد سرپرست وزارت دفاع و فرزند ملا عمر، بنیان‌گذار طالبان قرار دارند. این اختلاف صرفاً اداری یا تشکیلاتی نیست، بلکه ریشه در رقابت‌های عمیق‌تر بر سر مشروعیت، میراث رهبری و کنترل منابع قدرت در درون این ساختار دارد.
در برخی گزارش‌ها آمده است که نزدیکان ملا محمود، ملا یعقوب را «غاصب قدرت» می‌خوانند؛ تعبیری که نشان‌دهنده سطح بالای تنش در میان جناح‌های مختلف طالبان است. این در حالی است که وزارت دفاع، یکی از کلیدی‌ترین نهادهای قدرت در ساختار طالبان به‌شمار می‌رود و کنترل آن، به‌معنای دسترسی به منابع نظامی، مالی و شبکه‌های نفوذ گسترده است.
تحلیلگران منطقه‌ای بر این باورند که طالبان، علی‌رغم تلاش برای نمایش انسجام سیاسی، با شکاف‌های چندلایه مواجه است؛ از جمله اختلاف میان فرماندهان میدانی سابق، چهره‌های ایدئولوژیک، و نسل جدید مدیران اجرایی. رقابت میان چهره‌هایی مانند ملا محمود و ملا یعقوب، بازتابی از همین شکاف‌هاست.
برخی گزارش‌های بین‌المللی در ماه‌های اخیر نیز به افزایش تنش‌های درونی در ساختار طالبان اشاره کرده‌اند؛ به‌ویژه در حوزه‌های امنیتی و اقتصادی که منابع و امتیازات در آن‌ها متمرکز است. این شکاف‌ها می‌تواند بر کارآمدی تصمیم‌گیری و ثبات داخلی این گروه تأثیر بگذارد.
در حالی که نشانه‌های رقابت و اختلاف در سطوح مختلف قدرت دیده می‌شود، رهبر طالبان در پیام‌های رسمی خود بارها بر ضرورت «وحدت، اطاعت و پرهیز از تفرقه» تأکید کرده است. با این حال، تداوم گزارش‌ها درباره رقابت‌های درونی، نشان می‌دهد که این فراخوان‌ها تاکنون نتوانسته مانع از بروز شکاف‌های عملی در ساختار قدرت شود.
تحولات اخیر در وزارت دفاع طالبان، نشان‌دهنده یک رقابت ساختاری بر سر قدرت، مشروعیت و منابع است؛ رقابتی که اگر مدیریت نشود، می‌تواند به تضعیف انسجام درونی این گروه و افزایش بی‌ثباتی در ساختار حاکمیتی آن منجر شود. حضور چهره‌هایی با پیشینه‌های متفاوت از فرماندهان تندرو تا وارثان نمادین رهبری این رقابت را پیچیده‌تر و آینده آن را نامطمئن‌تر کرده است.