خبرگزاری راسک: به نقل از نشنال اینترست، با وجود حملات موفق پاکستان علیه طالبان افغانستانی، اسلامآباد خود را در معرض ناپایداریهای گستردهتری قرار داده است. در حالی که جهان عمدتاً بر جنگ ایران متمرکز است، در شبهقاره هند یک منازعه مهم در حال وقوع است؛ منازعهای میان متحدان سابق، یعنی طالبان افغانستانی و پاکستان. پس از اعلام «جنگ تمامعیار»، حامیان سابق طالبان در اواخر فبروری حملات هوایی گستردهای را علیه طالبان انجام دادند که شامل کابل و حتی قندهار، مقر نمادین طالبان، میشد.
اگرچه آتشبس موقت عید فطر با میانجیگری ترکیه، قطر و عربستان، مبارزات را برای مدتی متوقف کرد، شکاف میان این دو بازیگر تاریخی، تکرار روابط گذشته پاکستان با دولتهای مختلف افغانستان است. اکنون که پاکستان مجدداً خصومتها را از سر گرفته، افغانستان در وضعیت پارادوکسیکالی قرار دارد: برای اولین بار طی تقریباً پنج دهه، این کشور از ثبات نسبی داخلی (در هالهای از ابهام ) برخوردار است و همزمان در حال تبادل ضربات با کشوری است که در قدرت گرفتن طالبان نقش کلیدی داشت.
به نقل از این گزارش، تاریخ نشان میدهد که روابط پاکستان با افغانستان همواره ناپایدار بوده است. اسلامآباد هر دولت افغانستان از سلطنت و کمونیستها تا جمهوریهای غربگرایانه و اکنون طالبان را بهعنوان تهدید بالقوهای میدید که میتوانست به یک دولت دستنشانده تبدیل شود. نیاز پاکستان به افغانستان تابع ترس از محاصره توسط هند و اتحاد جماهیر شوروی و مخالفت افغانستان با خط دیورند، مرز تقسیمکننده قبایل پشتون، شکل گرفت.
پاکستان از دهه ۱۹۷۰ از جناحهای اسلامگرای افغانستان حمایت کرد و تأمین شبکه مجاهدین در نهایت به سقوط دولت حامی شوروی در ۱۹۸۷ انجامید. طالبان، که از مدارس دئوبندی پاکستان سربرآوردند، عمق استراتژیک موردنظر اسلامآباد را فراهم کردند.
با این حال، هنگامی که طالبان در ۲۰۲۱ کابل را تصرف کرد، نگرانیهای پیشینیان خود را به ارث برد. طالبان به ظاهر حاضر نشدند به یک دولت دستنشانده تبدیل شود و در محدود کردن فعالیتهای تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی)، گروهی که به دنبال گسترش حکومت طالبان در داخل پاکستان است، کوتاهی نشان داد. تیتیپی با تقویت ناشی از صعود طالبان، حملات تروریستی منظم در داخل پاکستان برنامهریزی و اجرا میکند.
عملیات نظامی کنونی پاکستان، گامی مهم در تغییر رویکرد آن کشور محسوب میشود. پس از هدف قرار دادن مخفیگاهها و رهبران تیتیپی از ۲۰۲۱، دولت پاکستان در اکتبر گذشته و دوباره در فبروری، زیرساختهای نظامی گروه طالبان در افغانستان، از جمله یک مرکز ترک اعتیاد در کابل را هدف قرار داد. طالبان ادعا کرده است که ۴۰۰ نفر در این حملات کشته شدهاند؛ در حالی که پاکستان اعلام کرده هدف، انبار مهمات بوده است.
به گزارش نشنال اینترست، اگرچه اعداد اعلام شده توسط طالبان ممکن است اغراقآمیز باشد، هدف اسلامآباد کاهش توان نظامی طالبان است؛ سیاستی که به نظر از مدل هند در برخورد با گروههای تروریستی وابسته به پاکستان، مانند لشکر طیبه یا جیش محمد، اقتباس شده است.
طالبان همچنان افغانستان را با یک ساختار متمرکز اداره میکند که هیچ دولت قبلی این قابلیت را نداشت. رهبر عالی، هبتالله آخوندزاده، همچنان قادر است بیعت سنتی اسلامی را از دیگر گروهها بگیرد. با وجود شواهدی از تفرقه داخلی، طالبان انحصار قدرت را در سراسر کشور حفظ کرده است.
با تثبیت قدرت طالبان و مقاومت آنها در برابر محدودسازی فعالیتهای تیتیپی، تنشها در این منطقه احتمالاً ادامه خواهد داشت. بزرگترین تهدید امنیتی برای پاکستان، اقدامات تلافیجویانه طالبان است. این میتواند چالشهای تازهای برای ارتش بهشدت تحت فشار پاکستان ایجاد کند؛ حملات فرامرزی تیتیپی و گسترش آنها به مناطق شهری، بیثباتی در ایالتهای بلوچستان و خیبر پختونخوا را تشدید خواهد کرد. حتی ممکن است اهداف آنها به پنجاب، پرجمعیتترین استان و قلب ساختار حکومتی پاکستان، گسترش یابد.
به نقل از این گزارش، از منظر بینالمللی، پاکستان در موقعیت شکنندهای قرار دارد. همسایه غربی آن، ایران، درگیر جنگ با آمریکا و اسرائیل است و از شرق، مرز حساس با هند وجود دارد، مرزی که اسلامآباد سال گذشته تنشزایی کرد. در این چارچوب، حملات تاکتیکی موفق پاکستان علیه طالبان، ممکن است صرفاً پیشنشانهای از شکست استراتژیک این کشور باشد.
