خبرگزاری راسک: بر اساس گزارشهای منتشرشده در رسانه تیآرتی ورلد، ایران در روزهای ابتدایی جنگ، یک سامانه راداری دفاع موشکی متعلق به ایالات متحده را در اردن منهدم کرده است. تحلیلگران معتقدند که این حمله میتواند یکی از موفقترین عملیاتهای نظامی ایران در این درگیری تلقی شود.
تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که یک رادار دفاع هوایی از نوع AN/TPY-2 متعلق به سامانه دفاع موشکی ارتفاع بلند تاد (تاد) در پایگاه هوایی پایگاه هوایی موفق السلتی در اردن هدف حمله قرار گرفته و تخریب شده است. این سامانه که ارزش تقریبی آن حدود ۳۰۰ میلیون دالر برآورد میشود، برای هدایت و تقویت سیستمهای رهگیری موشکی ایالات متحده در منطقه خلیج فارس مورد استفاده قرار میگرفت. یک مقام آمریکایی نیز این خسارت را تأیید کرده است.
کارشناسان نظامی اعلام کردهاند که از کار افتادن این رادار شکاف قابل توجهی در پوشش نظارتی ارتفاع بالا ایجاد میکند. با این حال، برخی تحلیلگران نظامی از جمله رایان بروبست، معاون مرکز قدرت نظامی و سیاسی در بنیاد افدیدی، به بلومبرگ گفتهاند که نیروهای نظامی ایالات متحده و متحدانش دارای سامانههای راداری دیگری هستند که میتوانند پوشش دفاع هوایی و موشکی را ادامه دهند و اثرات از دست رفتن یک رادار منفرد را کاهش دهند.
وی تأکید کرده است که در صورت موفقیت کامل این حمله، عملیات ایران علیه رادار تاد میتواند به عنوان یکی از مهمترین دستاوردهای نظامی تهران در این جنگ ارزیابی شود. تصاویر ماهوارهای و گزارش شبکه سیانان نشان میدهد که تجهیزات راداری شرکت آرتیاکس و سامانه AN/TPY-2 مرتبط با سیستم دفاع هوایی تاد در پایگاه موفق السلتی در مراحل ابتدایی جنگ تخریب شده است.
مقام آمریکایی بعداً تأیید کرد که این تجهیزات از بین رفتهاند. دادههای گردآوریشده توسط بنیاد دفاع از دموکراسیها نشان میدهد که دستکم دو حمله منتسب به ایران در اردن در تاریخهای ۲۸ فبروری و ۳ مارچ ثبت شده است. این حملات ابتدا بهعنوان رهگیری موفق گزارش شده بودند، اما از دست رفتن قطعی رادار نشاندهنده تغییر قابل توجه در موازنه تاکتیکی میدان نبرد ارزیابی میشود.
در تحلیل راهبردی، سامانه تاد وظیفه رهگیری موشکهای بالستیک در لایههای بالایی جو را بر عهده دارد و مقابله با تهدیدهای پیچیدهتر نسبت به باتریهای پاتریوت را ممکن میسازد. با خارج شدن رادار AN/TPY-2 از مدار عملیاتی، عملیات رهگیری موشکی بیشتر به سامانههای پاتریوت وابسته خواهد شد؛ در حالی که موشکهای رهگیر پک-۳ در برخی گزارشها با کمبود نسبی مواجه هستند.
گزارشهای پیشین همچنین نشان میدهد که یک رادار هشدار اولیه AN/FPS-132 در قطر نیز در جریان حمله منتسب به ایران آسیب دیده است. این سامانه ۱.۱ میلیارد دالری برای هشدار زودهنگام در برابر تهدیدهای برد بلند طراحی شده اما دقت کافی برای هدایت مستقیم آتش موشکی را ندارد.
تخریب رادار مستقر در اردن در کنار آسیبهای گزارششده در قطر و همچنین برخوردهای ادعاشده به ترمینالهای ارتباطی ماهوارهای در بحرین نشان میدهد که به گفته تحلیلگران، یک تلاش سیستماتیک برای تضعیف شبکه حسگرهای دفاعی کشورهای حوزه خلیج فارس در جریان است.
تنشهای نظامی موجب فشار فزاینده بر ذخایر و تولید تجهیزات رهگیری پیشرفته در منطقه شده است. برخی نگرانیها در میان متحدان ایالات متحده وجود دارد که ذخایر موشکهای رهگیر پیشرفته مانند تاد و پک-۳ ممکن است در صورت ادامه درگیری کاهش یابد.
در همین راستا، شرکتهای دفاعی از جمله لاکهید مارتین و شرکت آرتیاکس در دیدار با مقامهای کاخ سفید درباره افزایش سرعت تولید تسلیحات گفتگو کردند. پس از این نشست، رئیسجمهور ایالات متحده اعلام کرد بزرگترین شرکتهای صنایع دفاعی آمریکا با افزایش تولید تسلیحات پیشرفته موافقت کردهاند.
وی اظهار داشت که هدف، افزایش چند برابری تولید تسلیحات موسوم به «کلاس پیشرفته» در کوتاهترین زمان ممکن است.
برآوردهای گردآوریشده توسط خبرگزاری آناتولی نشان میدهد که ایالات متحده در جریان حملات علیه ایران از روز شنبه، حدود دو میلیارد دالر تجهیزات نظامی از دست داده است. همچنین گزارشها حاکی از گفتوگو میان ایالات متحده و کره جنوبی درباره احتمال جابهجایی برخی سامانههای دفاع موشکی پاتریوت مستقر در این کشور به خاورمیانه است.
در مجموع، ادامه درگیریها نگرانیهای جدی درباره فشار بر زنجیره دفاع هوایی متحدان واشنگتن ایجاد کرده است. کارشناسان نظامی معتقدند که تضعیف شبکه حسگرهای منطقهای میتواند موازنه تاکتیکی جنگ را تغییر دهد، اگرچه هر دو طرف همچنان از ظرفیتهای دفاعی و تهاجمی قابل توجه برخوردارند.
