خبرگزاری راسک: دولت دونالد ترامپ جنگی پرهزینه و انتخابی را در خاورمیانه آغاز کرده است؛ جنگی که تنها در چند روز نخست، بنا بر برآوردها، بیش از ۵ میلیارد دالر هزینه بر دوش مالیاتدهندگان آمریکایی گذاشته است.
با آغاز حملات هوایی ایالات متحده به ایران در آخر هفته گذشته، رئیسجمهور دونالد ترامپ دست به اقدامی زد که در کارزار انتخاباتی وعده داده بود از آن پرهیز خواهد کرد: شروع یک درگیری نظامی جدید در خارج از کشور. این جنگ، فاقد اهداف شفاف و راهبرد خروج مشخص است و از همان ابتدا هزینههای انسانی و مالی سنگینی به همراه داشته است.
بر اساس آمار منتشرشده تا زمان نگارش این گزارش، حملات متقابل ایران به کشته شدن شش نظامی آمریکایی و زخمی شدن ۱۸ تن دیگر انجامیده است. در مقابل، حملات آمریکا و اسرائیل صدها غیرنظامی ایرانی، از جمله کودکان، را به کام مرگ کشانده و در پی حملات تلافیجویانه، دستکم ۱۱ اسرائیلی و افراد دیگری در نقاط مختلف منطقه جان باختهاند. تصویری از ستون دود برخاسته از حمله به پایتخت ایران، تهران، در سوم مارچ ۲۰۲۶، گویای شدت درگیریهاست.
در دوم مارچ، ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، در یک کنفرانس خبری بخشی از ابعاد عملیات موسوم به «خشم حماسی» را تشریح کرد. او از بهکارگیری بیش از ۱۰۰ فروند هواپیما، استفاده از موشکهای تاماهاوک و هدف قرار دادن بیش از یکهزار هدف تنها در روز نخست عملیات خبر داد.
با استناد به برآوردهای پروژه «هزینههای جنگ» دانشگاه براون که پیشتر هزینه عملیاتهایی نظیر «چکش نیمهشب» علیه ایران در جون گذشته و همچنین درگیری با حوثیها در یمن را محاسبه کرده بود احتمال میرود تنها عملیاتهای توصیفشده از سوی ژنرال کین، بیش از ۴ میلیارد دالر هزینه در برداشته باشد.
اما این تمام ماجرا نیست.
ایلین مککاسکر، مقام پیشین پنتاگون در دولت اول ترامپ، پیش از آغاز رسمی درگیریها هزینه جابهجایی و استقرار مجدد نیروهای آمریکایی در خاورمیانه را حدود ۶۳۰ میلیون دالر برآورد کرده بود. افزون بر این، در دوم مارچ، نیروهای کویت در یک حادثه گویا «آتش خودی» سه فروند جنگنده اف-۱۵ را سرنگون کردند. با توجه به اینکه بهای هر یک از این هواپیماها میتواند به ۱۱۷ میلیون دالر برسد، این حادثه به تنهایی حدود ۳۵۱ میلیون دالر خسارت در پی داشته است.
بر این اساس، مجموع برآوردی محافظهکارانه از هزینههای اولیه عملیات «خشم حماسی» تا دوم مارچ، از مرز ۵ میلیارد دالر گذشته است آن هم در حالی که تنها چند روز از آغاز کارزار نظامی میگذرد.
حتی اگر در مراحل بعدی، شدت عملیات هوایی کاهش یابد، هزینههای جاری همچنان سنگین خواهد بود. تنها هزینه عملیاتی دو ناوگروه هواپیمابر حدود ۱۸ میلیون دالر در روز برآورد میشود؛ رقمی که شامل پروازهای روزانه، مهمات مصرفی یا سامانههای دفاعی اضافی نمیشود. پایگاههای متعدد نیروی هوایی آمریکا در منطقه نیز هزینههای روزانه بالایی دارند.
در مقیاس فعلی، یک جنگ سههفتهای میتواند بهراحتی دهها میلیارد دالر هزینه بر جای بگذارد.
این در حالی است که شهروندان آمریکایی همزمان با افزایش هزینههای زندگی از مسکن و انرژی گرفته تا خدمات درمانی دستوپنجه نرم میکنند. دولت ترامپ در شرایطی از کنگره تحت کنترل جمهوریخواهان میخواهد سیاستهای ریاضتی گستردهای را به اجرا بگذارد از کاهش بودجه خدمات درمانی و کمکهای غذایی گرفته تا افزایش مداوم بودجه وزارت دفاع که پرسشهایی جدی درباره اولویتهای مالی دولت ایجاد کرده است.
برای نمونه، بهای یک موشک تاماهاوک که حدود ۲.۲ میلیون دالر است، میتواند هزینه پوشش درمانی سالانه ۷۷۵ کودک تحت برنامه «مدیکید» یا تأمین غذای بیش از ۳۶۰۰ کودک در برنامه «ناهار مدارس ملی» را پوشش دهد. هزینه بیش از ۵ میلیارد دالری چند روز نخست این عملیات میتواند مزایای برنامه «کمک تغذیه تکمیلی» را برای بیش از دو میلیون آمریکایی در طول یک سال تأمین کند. ادامه جنگ با همین شتاب، به معنای سوختن دهها میلیارد دالر از منابعی است که میتوانست صرف پوشش درمانی میلیونها نفر شود.
در جریان این حملات، رهبران جمهوری اسلامی از جمله آیتالله علی خامنهای و دیگر فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی کشته شدهاند. با این حال، نویسنده تأکید میکند که این جنگِ شتابزده و فاقد مشروعیت حقوقی، بعید است به استقرار دموکراسی در ایران یا افزایش ثبات منطقهای بینجامد.
درگیریهای متقابل، زیرساختهای حیاتی نظامی، انرژی و گردشگری در سراسر منطقه را هدف قرار داده و بیثباتی گستردهای ایجاد کرده است. نبود راهبرد خروج و هدف نهایی روشن، این پرسش را برای افکار عمومی آمریکا مطرح کرده است که چرا منابع مالی آنان صرف جنگی میشود که همزمان جان نظامیان آمریکایی و غیرنظامیان منطقه را گرفته است.
در روزهای پیش رو، اعضای کنگره قرار است درباره قطعنامههایی مرتبط با اختیارات جنگی در مجلس نمایندگان و مجلس سنا رأیگیری کنند. هرچند با توجه به ترکیب فعلی کنگره احتمال تصویب این قطعنامهها اندک است، اما نویسنده گزارش تأکید دارد که قانونگذاران باید به صراحت اعلام کنند که نه کنگره و نه مردم آمریکا از این «جنگ انتخابی» حمایت نمیکنند.
بر اساس قانون اساسی ایالات متحده، اختیار آغاز جنگ در صلاحیت کنگره است. به باور نویسنده، بهکارگیری نیروی نظامی با تمام قدرت ویرانگر آن، با به خطر انداختن جان نظامیان و تحمیل دهها میلیارد دالر هزینه از خطیرترین مسئولیتهای رئیسجمهور است و دونالد ترامپ بار دیگر نشان داده است که برای اعمال مسئولانه این اختیارات، شایستگی لازم را ندارد.
مرکز پیشرفت آمریکا یک اندیشکده مستقل و غیرحزبی در ایالات متحده است که بر توسعه سیاستهای مترقی در حوزههای امنیت ملی، دموکراسی و عدالت اجتماعی تمرکز دارد. نویسنده این مقاله، آلیسون مکمنوس، مدیر بخش امنیت ملی و سیاست بینالملل این مرکز است.
