خبرگزاری راسک: اسناد به دست آمده از منابع داخلی طالبان نشان میدهد که سازمانهای استخباراتی این گروه انتظار ورود جاسوسان روسی به افغانستان را دارند. با این حال، طالبان بهویژه بخش افراطی رهبریشان، که به «ملایان متعصب» شناخته میشوند، همزمان از ورود این افراد واهمه دارند و همزمان به دنبال خرید تسلیحات روسی هستند؛ موضوعی که نشاندهنده سردرگمی و تضاد آشکار در تصمیمگیریهای امنیتی آنان است.
طالبان، بهرغم پذیرش رسمی دولت روسیه، هنوز نسبت به صداقت مسکو در تعاملات خود شک دارند. براساس اسناد اداره ضد جاسوسی طالبان، ورود شهروندان روسی به افغانستان تحت پوشش گردشگری، ماموریتهای فرهنگی یا خبرنگاری انجام میشود، اما هدف اصلی آنان فعالیتهای استخباراتی و جمعآوری اطلاعات است. این اقدام طالبان نشان میدهد که دولت تحت رهبری طالبان فاقد توانایی تشخیص تهدیدهای خارجی و مدیریت امنیت ملی است و هرگونه سیاست خارجی را صرفاً با چشم منافع فوری خود میسنجد، نه با منطق استراتژیک.
مولوی اسدالله بریالی، رئیس اداره ضد جاسوسی طالبان، در اسناد داخلی تأکید کرده که «حرکات این افراد باید تحت نظارت دقیق قرار گیرد و تحلیل کامل درباره تهدیدات جاسوسی صورت پذیرد.» این سند همچنین بیانگر آن است که طالبان، برخلاف ادعاهای رسمی خود، نه تنها از توان تحلیلی کافی برخوردار نیستند، بلکه تصمیماتشان به شدت به شبکههای داخلی و روابط خانوادگی و قومی وابسته است، چیزی که امنیت ملی افغانستان را به خطر میاندازد.
از سوی دیگر، اسناد وزارت دفاع طالبان نشان میدهد که این گروه قصد دارد خرید گسترده تسلیحات روسی را آغاز کند. مولوی محمد یعقوب، وزیر دفاع طالبان، در نامهای به وزارت خارجه خواستار ایجاد بستر قانونی و عملی برای خرید تجهیزات نظامی شده است. این تصمیم، در حالی که طالبان فاقد توان فنی و مدیریتی برای استفاده بهینه از این تجهیزات هستند، بیش از هر چیز نشاندهنده وابستگی کامل به قدرتهای خارجی و عدم توسعه ظرفیتهای داخلی است. منابع افغانستانی معتقدند که هدف واقعی طالبان از این اقدام، آزمودن صداقت مسکو است، نه ارتقای امنیت ملی یا دفاع از مردم افغانستان.
همزمان، گزارشها حاکی از آن است که طالبان با وجود روابط رسمی با روسیه، به شدت نگران فعالیتهای جاسوسی روسی هستند و ممکن است این افراد را حتی به عنوان «مهمانان گرانقیمت» نپذیرند. این تناقض در رفتار طالبان، هم عدم توانایی در مدیریت دیپلماسی را نشان میدهد و هم اعتماد بینالمللی به حکومت آنان را زیر سؤال میبرد.
یک سند دیگر، تحت عنوان «خرید تجهیزات نظامی و تسلیحات» توسط وزارت دفاع طالبان، حاکی است که هیئتی سهنفره از طالبان، شامل عبدالمالک مبشر، عبدالجبّار شاهدمل و عبدالرحیم مظلوم، برای سفر به مسکو تعیین شدهاند. این هیئت با نزدیکترین همکاران و خویشاوندان مولوی عبدالحق وثیق، رئیس عمومی استخبارات طالبان، هماهنگ شده و در گذشته نیز با مأموران سیا ملاقاتهای مخفی داشته است. این روابط نشان میدهد که طالبان برخلاف ادعای ضد استعماری و استقلال سیاسی، به شدت به بازیهای قدرت و شبکههای جاسوسی خارجی وابستهاند.
همچنین اسناد نشان میدهد که این هیئت، پیش از سفر به روسیه، باید نتایج و اطلاعات خود را با سایر شاخههای استخبارات طالبان و قانونگذاران به اشتراک بگذارد؛ اقدامی که نمایانگر ضعف ساختاری در تصمیمگیری و تمرکز قدرت در سطح چند نفر محدود است. تحلیلگران میگویند که این وضعیت بیانگر فقدان شفافیت، نبود فرآیندهای حرفهای و اتکا بر روابط شخصی و قومی در حکومت طالبان است، و در نهایت منافع مردم افغانستان قربانی بازیهای قدرت داخلی و فشارهای خارجی میشود.
با توجه به اسناد موجود، آشکار است که طالبان فاقد سیاست خارجی مستقل، امنیت ملی پایدار و چارچوب مدیریتی هستند. تکیه بر قدرتهای خارجی، پیگیری خرید تسلیحات بدون برنامهریزی فنی و اعتماد به شبکههای جاسوسی خارجی، همگی نشان میدهد که حکومت طالبان همچنان یک نهاد شکننده، نامتوازن و آسیبپذیر است. این وضعیت نه تنها ثبات افغانستان را به خطر میاندازد، بلکه موقعیت منطقهای کشور و اعتماد جامعه بینالمللی را بهشدت کاهش میدهد.
