متقی: هرکس از طالبان انتقاد کند «خائن» است

خبرگزاری راسک: وزیر خارجه طالبان در سخنانی کم‌سابقه از درون ساختار این گروه، نسبت به پیامدهای «خبرسازی» و «اظهارات نادرست» بر مشروعیت شکننده حاکمیت طالبان هشدار داد؛ سخنانی که در بستر سرکوب سیستماتیک آزادی بیان و حذف کامل فضای نقد، معنایی دوگانه و نگران‌کننده می‌یابد.
امیرخان متقی، امروز پنجشنبه، ۹ دلو، در نشستی با شماری از چهره‌های فرهنگی پشتون وابسته به طالبان در ارگ، گفت که هر خبر، توییت یا اظهارنظر «ناسنجیده» می‌تواند برای این گروه هزینه‌ساز باشد. او با لحنی تهدیدآمیز، افرادی را که به گفته‌اش «برای اداره طالبان جنجال می‌سازند» خائن خواند؛ بدون آن‌که مشخص کند منظورش چه کسانی هستند یا این «خیانت» دقیقاً چه مصداقی دارد. این ابهام، در فضایی که انتقاد علنی جرم تلقی می‌شود، به‌مثابه ابزار تازه‌ای برای خاموش‌سازی صداهای منتقد درون‌ساختاری تعبیر می‌شود.
متقی در ادامه، با استفاده از مفاهیم دینی، گفت کسانی که «گفتارشان با عمل‌شان یکی نباشد»، از نگاه شرعی دروغگو محسوب می‌شوند. این در حالی است که طالبان خود به‌گونه‌ای سیستماتیک از اجرای تعهدات اعلام‌شده‌ در قبال حقوق بشر، آموزش دختران، آزادی رسانه‌ها و مشارکت سیاسی سر باز زده‌اند؛ تعهداتی که بارها از سوی نهادهای بین‌المللی و مردم افغانستان یادآوری شده است.
او همچنین اذعان کرد که اگر طالبان به وعده‌هایش عمل نکند، بی‌اعتمادی گسترش می‌یابد؛ اعترافی که در تضاد آشکار با عملکرد سه‌ونیم‌ساله این گروه قرار دارد. متقی در بخشی از سخنانش مدعی شد که نظامیان حکومت پیشین بر اساس تضمین‌های طالبان تسلیم شدند؛ اما واقعیت‌های میدانی، از بازداشت‌ها، حذف‌ها و فشارهای گسترده بر نیروهای سابق حکایت دارد؛ امری که بی‌اعتمادی عمومی را عمیق‌تر ساخته است.
وزیر خارجه طالبان در پایان از افراد خواست «اصلاح را از خود آغاز کنند»، در حالی که ساختار حاکم بر کشور، هرگونه سازوکار پاسخ‌گویی، نظارت مستقل و مشارکت شهروندان را از میان برده است. نظام طالبان نه تنها فضای اصلاح را مسدود کرده، بلکه با سرکوب رسانه‌ها، بازداشت منتقدان و ممنوعیت اعتراض، هر نوع صدای متفاوت را به تهدیدی امنیتی تبدیل کرده است.
اظهارات متقی در شرایطی مطرح می‌شود که طالبان به‌صورت سازمان‌یافته آزادی بیان را محدود کرده و انتقاد علنی از مقامات را جرم‌انگاری کرده‌اند. در همین چارچوب، عباس استانکزی، معاون پیشین وزارت خارجه طالبان، پس از انتقاد از سیاست‌های رهبری این گروه به‌ویژه در قبال آموزش دختران ناگزیر به ترک افغانستان شد و تاکنون اجازه بازگشت نیافته است؛ نمونه‌ای روشن از این‌که حتی اعتراض درون‌ساختاری نیز در نظام طالبان تحمل نمی‌شود.
در مجموع، سخنان اخیر وزیر خارجه طالبان نه نشانه اصلاح، بلکه تلاشی دیگر برای مدیریت بحران مشروعیت از راه تهدید، سکوت‌سازی و سرکوب درونی است؛ رویکردی که بیش از پیش، ماهیت اقتدارگرایانه و غیرپاسخ‌گوی این نظام را آشکار می‌سازد.