نویسنده: فیلیپ الیوت
خبرگزاری راسک: دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در سخنرانی خود در مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس، با اظهاراتی بحثبرانگیز بار دیگر موضوع گرینلند را به صدر دستور کار سیاسی و رسانهای جهان بازگرداند؛ جزیرهای راهبردی که تحت حاکمیت دانمارک قرار دارد و ترامپ از سالها پیش علاقه خود به کنترل آن را پنهان نکرده است.
به گزارش مجله تایم، ترامپ در این سخنرانی تلاش کرد متحدان اروپایی را آرام کند و گفت که «قصد استفاده از نیروی نظامی» برای تصرف گرینلند را ندارد. با این حال، همزمان تأکید کرد که این سرزمین «دیر یا زود» تحت پرچم آمریکا قرار خواهد گرفت.
او در جملهای که بیش از همه بازتاب جهانی یافت گفت:
«ما یک تکه یخ برای امنیت جهان میخواهیم و آنها نمیدهند. میتوانید بله بگویید و قدردان شما خواهیم بود، یا نه بگویید و ما فراموش نخواهیم کرد.»
ترامپ در بخش دیگری از سخنانش تصریح کرد که آمریکا «به احتمال زیاد» بدون استفاده از زور به هدف خود خواهد رسید، اما همزمان افزود که در صورت لزوم، ایالات متحده توان اعمال «قدرت بیش از حد و غیرقابل توقف» را دارد.
او گفت:
«من نمیخواهم از زور استفاده کنم، مجبور هم نیستم. اما اگر تصمیم بگیرم، آمریکا متوقفشدنی نخواهد بود.»
این ترکیب از اطمینانبخشی و تهدید غیرمستقیم، واکنشهای منفی گستردهای را در میان دیپلماتها و رهبران اروپایی برانگیخت. بسیاری از ناظران این ادبیات را متناقض و یادآور سیاست فشار حداکثری در روابط بینالملل توصیف کردهاند.
ترامپ در این سخنرانی دانمارک را کشوری «ناسپاس» خواند و ناتو را متحدی نامتوازن توصیف کرد که به گفته او «بیش از حد از آمریکا سود میبرد». او همچنین گرینلند را عملاً بخشی از آمریکای شمالی دانست و حتی بهاشتباه در بخشی از سخنانش نام ایسلند و گرینلند را با یکدیگر جابهجا کرد.
به نوشته تایم، این سخنان در فضایی مطرح شد که داووس معمولاً نماد همکاری چندجانبه و دیپلماسی جهانی است، اما رویکرد ترامپ بر نوعی سیاست «اول نیمکره غربی» استوار بود که ریشه در نگاه جنگ سردی به امنیت جهانی دارد.
ترامپ بارها تأکید کرد که گرینلند از نظر ژئوپلیتیک موقعیتی کلیدی میان آمریکا، روسیه و چین دارد و برای امنیت ملی ایالات متحده و غرب حیاتی است.
او گفت:«گرینلند سرزمینی وسیع، تقریباً خالی از سکنه و توسعهنیافته است که درست در مرکز یک موقعیت راهبردی قرار دارد. ما به آن برای امنیت استراتژیک و بینالمللی نیاز داریم.»
کارشناسان امنیتی نیز تأیید میکنند که گرینلند به دلیل نزدیکی به قطب شمال، مسیرهای جدید کشتیرانی و رقابت قدرتهای بزرگ در منطقه آرکتیک، اهمیت فزایندهای یافته است.
بر اساس گزارش تایم، واکنش کشورهای اروپایی به این سخنان عمدتاً منفی بوده است. دیپلماتها این موضعگیری را نوعی فشار سیاسی و اقتصادی بر متحدان سنتی آمریکا ارزیابی کردهاند و برخی آن را نشانه بازگشت رویکردهای شبهامپریالیستی در سیاست خارجی واشنگتن دانستهاند.
بهویژه در دانمارک، مقامها تأکید کردهاند که گرینلند بخشی از قلمرو این کشور است و هرگونه تغییر در وضعیت آن باید صرفاً از مسیر حقوق بینالملل و خواست مردم گرینلند صورت گیرد.
سخنرانی ترامپ در داووس نشان داد که مسئله گرینلند دیگر صرفاً یک شوخی سیاسی یا ایده حاشیهای نیست، بلکه به بخشی جدی از گفتمان راهبردی دولت آمریکا تبدیل شده است. هرچند ترامپ بهطور رسمی استفاده از زور را رد میکند، اما لحن تهدیدآمیز و ادبیات فشار او، نگرانیها درباره آینده روابط آمریکا و اروپا را افزایش داده است.
به تعبیر مجله تایم، ترامپ میگوید به گرینلند حمله نمیکند، اما این به معنای آن نیست که این جزیره از «سیاست فشار و خواستههای پرقدرت آمریکا» در امان خواهد بود.
