خبرگزاری راسک: کمیته بینالمللی نجات (IRC) هشدار داده است که بحران گرسنگی در افغانستانِ تحت کنترول طالبان به مرحلهای بیسابقه رسیده و اکنون دستکم ۴.۷ میلیون نفر در معرض خطر مستقیم قحطی و مرگ ناشی از گرسنگی قرار دارند. این نهاد امدادرسان بینالمللی اعلام کرده که همزمان با ناتوانی طالبان در مدیریت اقتصادی و انسانی کشور، دامنه کمکهای اضطراری غذایی خود را در استانهای بامیان، کنر و هرات گسترش داده است.
طبق آمار تازه، ۱۷ میلیون نفر در افغانستان به کمک فوری غذایی نیاز دارند؛ رقمی که نشاندهنده فروپاشی کامل امنیت غذایی در کشوری است که طالبان از چهار سال پیش اداره آن را در دست دارند، بیآنکه برنامهای مؤثر برای معیشت مردم ارائه کرده باشند.
بر اساس ارزیابی میدانی کمیته بینالمللی نجات در مناطق آسیبپذیر افغانستان، ۹۵ درصد خانوادهها به غذای کافی روزانه دسترسی ندارند. همچنین، ۹۵ درصد پاسخدهندگان به راهکارهای بقای افراطی از جمله قرضگرفتن، حذف وعدههای غذایی و به تعویق انداختن درمان پزشکی روی آوردهاند؛ وضعیتی که پیامد مستقیم سیاستهای ناکارآمد طالبان و حذف نظاممند شبکههای حمایتی دولتی است.
این گزارش میافزاید که در سال ۲۰۲۶، حدود ۱.۲ میلیون زن باردار یا شیرده در افغانستان دچار سوءتغذیه حاد خواهند شد؛ بحرانی که در نبود سیاستهای بهداشتی فراگیر و با محدودسازی سیستماتیک نقش زنان در جامعه توسط طالبان، بهطور ساختاری تشدید شده است.
در شرایطی که طالبان ادعای «ثبات» میکنند، ۳.۷ میلیون کودک افغانستانی بین شش ماه تا پنج سال از سوءتغذیه حاد رنج میبرند و نزدیک به یکسوم آنان در وضعیت سوءتغذیه شدید قرار دارند. این فاجعه انسانی، نتیجه مستقیم ترکیب مرگبار فقر، بیکاری، افزایش قیمت مواد غذایی و فروپاشی خدمات عمومی در دوران حاکمیت طالبان است.
همزمان، بازگشت اجباری نزدیک به سه میلیون مهاجر افغانستانی از ایران و پاکستان در غیاب هرگونه برنامه جذب و حمایت بار بحران را دوچندان کرده و ضعف مدیریتی طالبان را بیش از پیش آشکار ساخته است.
لیزا اوون، مدیر کمیته بینالمللی نجات در افغانستان، با انتقاد آشکار از وضعیت موجود گفته است:«گرسنگی حاد در افغانستان پدیدهای تازه نیست، اما ارقام جدید نشاندهنده فروپاشی هولناک وضعیت انسانی است. در حالی که زمستان ادامه دارد، خانوادههای بیشتری به آستانه مرگ از گرسنگی میرسند، اما پاسخ بشردوستانه بهدلیل کمبود بودجه بهشدت ناکافی است.»
او افزوده است که کاهش شدید کمکهای بینالمللی، بهویژه قطع یا محدود شدن حمایتهای ایالات متحده، توان عملیاتی کمیته بینالمللی نجات را نزدیک به دو سوم کاهش داده و این در کشوری رخ میدهد که طالبان نهتنها قادر به جبران این خلأ نیستند، بلکه با سیاستهای محدودکننده خود، مسیر کمکرسانی را نیز دشوارتر کردهاند.
در واکنش به این وضعیت، کمیته بینالمللی نجات برنامه «نقد در برابر غذا» را برای ۳۲۰۰ خانواده در بامیان، کنر و هرات آغاز کرده است. همچنین کمکهای زمستانی، شامل پول نقد، لباس گرم، پتو و مواد غذایی، در اختیار خانوادههایی قرار میگیرد که زیر حاکمیت طالبان، بدون حمایت دولتی رها شدهاند.
این نهاد بینالمللی همچنین برای جلوگیری از تعطیلی خدمات حیاتی، مراکز صحی و آموزشی را به سیستم گرمایشی و سوخت مجهز میکند؛ وظیفهای که در هر کشور عادی بر عهده دولت است، اما در افغانستان طالبان از انجام آن عاجز ماندهاند.
کمیته بینالمللی نجات از سال ۱۹۸۸ در افغانستان فعالیت دارد و در سال مالی ۲۰۲۵، به ۷۸۰ هزار نفر در پنج استان خدمات مستقیم ارائه کرده است. این نهاد تأکید میکند که بحران کنونی نه حاصل بلایای طبیعی صرف، بلکه نتیجه سالها جنگ و چهار سال مدیریت ایدئولوژیک، غیرپاسخگو و ضدانسانی طالبان است.
در حالیکه طالبان همچنان در پی کسب مشروعیت سیاسیاند، واقعیت میدانی افغانستان روایت دیگری دارد: کشوری که در آن میلیونها نفر برای زندهماندن به کمک خارجی وابستهاند، زیرا ساختار حاکم، نه اراده و نه توان نجات مردم را دارد.
