خبرگزاری راسک: سال ۲۰۲۶ تنها سه روز از آغاز اش گذشته است که نگرانیهای بینالمللی محقق شد و حمله شبانه به ونزوئلا، همراه با بازداشت رئیسجمهور نیکلاس مادورو و همسرش، عملاً یک شکاف جدی در قوانین بینالمللی و هنجارهای جهانی ایجاد کرد. با این حال، این تنها نکته نگرانکننده نیست.
به گزارش گاردین، دونالد ترامپ از زمان آغاز ریاستجمهوری خود نزدیک به یک سال پیش، به تدریج ساختار شکننده قوانین و هنجارهای بینالمللی را تحت فشار قرار داده است و حالا آنچه در ونزوئلا اتفاق افتاده، ادامه همین روند است.
پیش از حمله به کاراکاس، آمریکا اقدام به حمله هوایی به قایقهای کوچک در دریای مرکزی آمریکا و کشته شدن خدمه آنها بر اساس اتهامات غیرموثق قاچاق مواد مخدر کرده بود و نفتکشهای ونزوئلا نیز به زور توقیف شدند. هنوز تعداد قربانیان و مجروحان این عملیات مشخص نیست.
از نظر ثبات جهانی، نکته مهم این است که عملیات بازداشت مادورو موفقیتآمیز بود و نشان داد که ترامپ با اعتماد به نفس خود و چشمانداز قدرت جهانیاش، در مسیر استفاده از قدرت نظامی برای اهداف استراتژیک شخصی خود گام برمیدارد. این در حالی است که پیش از این، او به ظاهر خود را نسبت به درگیری در جنگهای خارجی محتاط نشان میداد و ادعا کرده بود که هشت جنگ را پایان داده است.
به نوشته گاردین، حمله به ونزوئلا که بنا بر برخی گزارشها ابتدا برای روز کریسمس برنامهریزی شده بود، بیشتر نشاندهنده تمایل آمریکا به دسترسی به منابع طبیعی و نفت این کشور است تا تحقق عدالت یا دموکراسی برای مردم ونزوئلا. مادورو که از سال ۲۰۱۳ با بهرهگیری از انتخابات مورد نقد جهانی اداره کشور را بر عهده دارد، به رغم اتهامات آمریکا در زمینه فساد و قاچاق مواد مخدر، به نظر بسیاری از کارشناسان، بهانههای ارائهشده برای این حمله، ضعیف و غیرقانونی است.
این عملیات، مشابه تجربه تاریخی اشغال پاناما توسط آمریکا در سال ۱۹۹۰ و سپس حمله به عراق توسط دولت جورج بوش پسر بر اساس اتهامات ساختگی است. گاردین مینویسد: ترامپ تفاوتی با این روند تاریخی نمیبیند و عملاً قوانین بینالمللی را نادیده گرفته و جهان را از یک سیستم مبتنی بر قواعد، به فضای رقابت قدرتهای نظامی و نفوذ مسلحانه سوق میدهد.
به گفته این گزارش، رفتار آمریکا در ونزوئلا پیامدهایی برای دیگر کشورها نیز دارد؛ کشورهایی مانند ایران و دانمارک که ترامپ قبلاً تمایل خود به اقدامهای رادیکال علیه آنها را نشان داده است، اکنون در معرض نگرانی و اضطراب فوری قرار دارند. روند اخیر نشان میدهد که جهان در حال حرکت از یک سیستم مبتنی بر قوانین به میدانهای نفوذ و حوزههای قدرت رقابتی است و هر کشوری که توان نظامی و اراده استفاده از آن را داشته باشد، میتواند در عرصه بینالمللی نقشآفرینی کند.
گاردین این روند را «روسیهای شدن سیاست خارجی آمریکا» توصیف کرده و هشدار میدهد که اقدامهای ترامپ میتواند نظم جهانی را به شدت تغییر دهد و پیامدهای آن فراتر از آمریکای لاتین، شامل شرق اروپا و دیگر مناطق جهان شود.
