ندا محمد ندیم: دانشگاه کابل را به سطح رقابت با دانشگاه‌های اروپا می‌رسانیم

خبرگزاری راسک: وزیر تحصیلات عالی گروه طالبان می‌گوید که این گروه در پی آن است تا دانشگاه کابل را به جایگاهی برساند که توان رقابت با دانشگاه‌های معتبر اروپایی را داشته باشد؛ ادعایی بلندپروازانه که در شرایط فروپاشی نظام آموزشی، اخراج گسترده استادان، و حذف ساختاری زنان از آموزش عالی مطرح می‌شود. این سخنان بیش از آن‌که برنامه‌ای عملی به نظر برسد، تلاشی تبلیغاتی برای پوشاندن بحران عمیق آموزش در افغانستان تلقی می‌شود.
ندا محمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی گروه طالبان، در سخنرانی تازه‌ای مدعی شد که معاش استادان دانشگاه به ۱۲۰ هزار روپیه کابلی رسیده و حتی از حقوق برخی مقام‌های طالبان بیشتر است. این ادعا در حالی مطرح می‌شود که گزارش‌های مستقل از مهاجرت گسترده استادان، کاهش شدید کیفیت تدریس، نبود آزادی علمی و مداخله ایدئولوژیک در نصاب درسی حکایت دارند؛ عواملی که صرف افزایش معاش، در غیاب استقلال دانشگاهی، قادر به جبران آن نیست.
وزیر تحصیلات عالی طالبان بر «اهمیت آموزش عالی» و نقش آن در پیشرفت جامعه تأکید کرده است؛ تأکیدی که در تضاد آشکار با سیاست‌های عملی این گروه قرار دارد. طالبان طی بیش از دو سال گذشته، با صدور فرمان‌های پی‌درپی، زنان و دختران را به‌طور کامل از دانشگاه‌ها حذف کرده‌اند؛ تصمیمی که نه‌تنها نیمی از ظرفیت علمی کشور را از میان برده، بلکه افغانستان را عملاً از نظام آموزشی جهانی منزوی ساخته است.
کارشناسان آموزشی می‌گویند مقایسه دانشگاه کابل با دانشگاه‌های اروپا، بدون رعایت حداقل معیارهای جهانی چون آزادی آکادمیک، شمولیت جنسیتی، ارتباطات بین‌المللی، پژوهش مستقل و فضای امن علمی، فاقد مبنای واقع‌گرایانه است. به باور آنان، دانشگاهی که به ابزار ایدئولوژیک قدرت تبدیل شود، حتی در سطح منطقه نیز توان رقابت نخواهد داشت، چه رسد به معیارهای اروپایی.
منتقدان تأکید می‌کنند که اظهارات مقام‌های طالبان درباره ارتقای کیفیت تحصیلات عالی، در حالی که زنان از حق آموزش محروم‌اند و استادان زیر فشارهای فکری و امنیتی قرار دارند، بیش از آن‌که نشان‌دهنده اصلاحات باشد، تلاشی برای عادی‌سازی یک وضعیت غیرقابل دفاع است. آنان هشدار می‌دهند که بدون بازگشت حقوق آموزشی، پایان مداخله سیاسی در دانشگاه‌ها و پذیرش معیارهای بین‌المللی، نظام تحصیلات عالی افغانستان همچنان در مسیر زوال باقی خواهد ماند.