گلبدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی افغانستان، پس از چند سال محدودیتهای سفر، اخیراً افغانستان را به مقصد مالیزیا ترک کرده است. هدف این سفر از سوی نزدیکان وی «رسیدگی به مسائل صحی» عنوان شده، اما خود او تاکنون بهگونه رسمی درباره جزئیات و زمان بازگشتش اظهار نظر نکرده است.
در روزهای نخست این سفر، سخنگویان حزب اسلامی اعلام کردند که حکمتیار پس از چند روز درمان، بهزودی به افغانستان بازخواهد گشت. با این حال، منابع آگاه اکنون میگویند بازگشت او به کشور به شرایط سیاسی و امنیتی وابسته است و ممکن است این سفر کوتاهمدت به اقامتی طولانیتر در خارج از افغانستان بینجامد.
به گفته این منابع، احتمال دارد حکمتیار فعالیتهای سیاسی خود را از بیرون از کشور پی بگیرد؛ فعالیتهایی که به باور نزدیکان حزب اسلامی، در ماههای اخیر در داخل افغانستان با محدودیت یا توقف روبهرو بوده است. چنین سناریویی میتواند معادلات سیاسی موجود را دستخوش تغییر کند.
برخی آگاهان سیاسی بر این باورند که تداوم فعالیت حکمتیار در خارج از افغانستان، در صورت تحقق، ممکن است پیامدهای قابل توجهی برای طالبان داشته باشد؛ بهویژه در شرایطی که گزارشهای نهادهای بینالمللی از وجود شکافهای سیاسی، نارضایتیهای درونساختاری و محدود شدن فضای فعالیت سیاسی در افغانستان حکایت دارد.
تحلیلگران همچنین میگویند فعالیت سیاسی حکمتیار در تبعید، در صورت سازمانیافتگی، میتواند به نقطه تمرکز تازهای برای دیگر چهرهها و رهبرانی تبدیل شود که به دلایل امنیتی یا سیاسی امکان فعالیت علنی در داخل کشور را ندارند. چنین روندی، در بلندمدت، ممکن است به شکلگیری شبکههای سیاسی غیرهمسو با طالبان منجر شود؛ موضوعی که در گزارشهای تحلیلی رسانههای بینالمللی نیز بهعنوان یکی از چالشهای بالقوه حاکمیت فعلی افغانستان مطرح شده است.
در غیاب موضعگیری رسمی از سوی گلبدین حکمتیار، آینده این سفر و پیامدهای سیاسی آن همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
گلبدین حکمتیار دیگر به افغانستان باز نمیگردد


