طالبان اسماعیلیان را به ترک مذهب وادار می‌کنند

خبرگزاری راسک: یک تحقیق تازه از نهاد حقوق بشری «رواداری» نشان می‌دهد که طالبان پس از بازگشت به قدرت، جامعه شیعه اسماعیلی در افغانستان را در معرض سرکوب سیستماتیک، تبعیض ساختاری و نقض گسترده حقوق بشر قرار داده‌اند؛ روندی که به گفته این نهاد می‌تواند مصداق جنایت علیه بشریت باشد.
بر پایه این گزارش، طالبان با بهره‌گیری از ابزارهای حکومتی و امنیتی، سیاستی هدفمند برای تغییر اجباری مذهب، حذف اداری، کوچ اجباری، غصب املاک و محدودسازی شدید آزادی‌های مذهبی را به‌ویژه در ولایت‌های بدخشان و بغلان به اجرا گذاشته‌اند. این اقدامات نه پراکنده، بلکه بخشی از یک الگوی منسجم آزار مذهبی توصیف شده است.
یافته‌های رواداری نشان می‌دهد طالبان با تحمیل آموزش فقه حنفی بر کودکان اسماعیلی و اعمال فشار بر خانواده‌ها، در پی وادار کردن این مذاهب غیر حاکم به ترک باورهای دینی‌شان هستند. گزارش می‌افزاید که مقاومت در برابر این سیاست‌ها با تهدید، بازداشت، شکنجه، جریمه‌های نقدی و حتی تهدید به آتش‌زدن خانه‌ها پاسخ داده شده است.
به گفته شاهدان، طالبان و نهادهای وابسته به آن به‌ویژه اداره امر به معروف با تکفیر علنی، نفرت‌پراکنی و تحقیر مذهبی فضای رعب‌آور اجتماعی ایجاد کرده‌اند. بسیاری از اسماعیلیان می‌گویند ترس از اعلام هویت مذهبی به‌طور چشمگیری افزایش یافته و احساس امنیت از میان رفته است.
این گزارش تأکید می‌کند که طالبان اسماعیلیان را به‌طور کامل از نهادهای دولتی کنار گذاشته‌اند؛ روندی که به بخش خصوصی نیز سرایت کرده است. مصاحبه‌شوندگان می‌گویند پس از بازگشت طالبان، اجازه ورود به محل کار سابق خود را نداشته و از فرصت‌های شغلی صرفاً به دلیل هویت مذهبی محروم شده‌اند.
بر اساس یافته‌ها، طالبان با بستن یا تغییر کاربری عبادتگاه‌ها، کنترل رفت‌وآمد به مراکز دینی، اجبار به شرکت در مراسم دیگر مذاهب و ممنوعیت‌های گسترده، عملاً آزادی دینی اسماعیلیان را سلب کرده‌اند. در برخی مناطق حتی ازدواج میان اسماعیلیان و اهل سنت از سوی طالبان فاقد «جواز شرعی» اعلام شده است.
رواداری می‌گوید کوچ اجباری، مصادره خانه‌ها و زمین‌ها و تهدیدهای مستقیم به قتل از دیگر ابزارهای طالبان برای مهار این جامعه است. برخی اسماعیلیان گزارش داده‌اند که طالبان غذای تهیه‌شده توسط آنان را نمی‌پذیرند و ذبح آنان را «نامشروع» می‌دانند نمادهایی از طرد کامل اجتماعی.
گزارش‌های نهادهای بین‌المللی نیز این الگو را تأیید می‌کند. گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد برای حقوق بشر در افغانستان اعلام کرده که شواهدی از اعلام «ارتداد» جامعه اسماعیلی از سوی نهادهای آموزشی طالبان به دست آمده است. همچنین هیئت معاونت سازمان ملل متحد گزارش داده که مقامات محلی طالبان در بازه‌ای کوتاه، ده‌ها مرد اسماعیلی را به تغییر اجباری مذهب وادار کرده‌اند؛ مقاومت در برابر این اجبار با ضرب‌وشتم و تهدید به مرگ پاسخ داده شده است.
سازمان عفو بین‌الملل نیز در گزارش سالانه خود هشدار داده که طالبان اعضای جوامع شیعه را به‌طور سیستماتیک برای ترک باورهای مذهبی‌شان تحت فشار قرار می‌دهند روندی که با معیارهای حقوق بین‌الملل مغایرت آشکار دارد.
رواداری نتیجه می‌گیرد که آنچه امروز بر اسماعیلیان افغانستان می‌گذرد، صرفاً تبعیض موردی نیست؛ بلکه سیاستی عامدانه برای حذف مذهبی است. این نهاد از جامعه جهانی می‌خواهد با اقدام‌های فوری، هدفمند و پاسخ‌گوکننده، طالبان را در قبال این نقض‌های گسترده حقوق بشر مسئول بداند.