خبرگزاری راسک: گزارش تازه تیم نظارت و تحلیل تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل متحد (UNSC شورای امنیت سازمان ملل متحد) فراتر از افشای ناکامی طالبان در مهار تروریسم، زنگ خطر درباره تحول تهدیدهای مسلحانه در افغانستان را به صدا درآورده است. اگرچه توجه عمده به گروه تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) بوده، یافتههای گزارش درباره داعش خراسان (ISKP) به همان اندازه نگرانکننده است و نشان میدهد که افغانستان دیگر تنها یک مشکل منطقهای نیست، بلکه مرکز بازتولید تروریسم جهانی محسوب میشود.
داعش-خراسان یک تهدید متمایز و بهشدت بیثباتکننده است. برخلاف تیتیپی که تمرکز اصلی آن بر پاکستان است، داعش-خراسان اهداف ایدئولوژیک و جغرافیایی گستردهتری دارد. گزارش شورای امنیت سازمان ملل متحد (UNSC) بهوضوح نشان میدهد که با وجود فشارهای مستمر ضدتروریستی، داعش-خراسان همچنان مقاوم، سازگار و با نگاه بینالمللی عمل میکند و از محیط امنیتی تسهیلشده توسط طالبان در افغانستان برای برنامهریزی حملات، جذب نیرو و انتشار ایدئولوژی افراطی خود فراتر از مرزهای افغانستان بهره میبرد.
این گزارش روایت طالبان درباره «مهار کامل داعش-خراسان » را به چالش میکشد. طالبان مدعی سرکوب نظامی این گروه هستند، اما تیم نظارتی تأکید میکند که داعش-خراسان تاکتیکهای خود را تغییر داده و ناپدید نشده است. این گروه وابستگی خود به کنترل گسترده سرزمینی را کاهش داده و شبکههای مخفی، سلولهای خفته و تبلیغات دیجیتال را تقویت کرده است؛ اقداماتی که شناسایی آن را دشوارتر و تهدید آن را برای مراکز شهری و مرزها جدیتر میکند.
گزارش همچنین به افزایش عملیات رسانهای و جذب نیرو توسط داعش-خراسان اشاره دارد و تأکید میکند که این گروه خود را بهعنوان جایگزین جهانی جهاد علیه القاعده معرفی میکند. بهرهگیری از خطوط مذهبی، هدف قرار دادن اقوام غیر پشتون و موضعگیری ضد طالبان و دولتهای منطقه، سبب گسترش جذابیت ایدئولوژیک داعش-خراسان شده و جذب نیرو از افغانستان، آسیای مرکزی، جنوب آسیا و حتی فراتر از منطقه را ممکن ساخته است.
در گزارش شورای امنیت سازمان ملل متحد، نقش پاکستان در مقابله با این تهدید نادر و مهم ارزیابی شده است. بازداشت سخنگوی و مسئول تبلیغات داعش-خراسان، سلطان عزیز عزام، در ماه مه ۲۰۲۵، بهعنوان ضربهای جدی به توان عملیاتی و روایتسازی این گروه برجسته شده است. این اقدام نشان میدهد که مقابله با تروریسم مدرن تنها محدود به سلاح نیست و شکست تبلیغات و شبکه رسانهای داعش-خراسان توانایی گروه در الهامبخشی به عوامل تنها و هماهنگی سلولهای فرامرزی را مختل کرده است.
با این حال، گزارش یک تضاد نگرانکننده را نیز نشان میدهد: در حالی که داعش-خراسان در داخل پاکستان تحت فشار است، همچنان از بیثباتی و ضعف حکمرانی در مرزهای افغانستان بهره میبرد. تیم نظارتی هشدار میدهد که محیط فعلی افغانستان – مشخصهاش تحریمها، فروپاشی اقتصادی و فقدان شناخت بینالمللی – زمینهای مساعد برای گروههای افراطی ایجاد کرده است. داعش-خراسان از هر بحران سیاسی، انسانی یا حکومتی به عنوان فرصت جذب نیرو استفاده میکند.
ناکامی یا بیمیلی طالبان در نابودی قطعی داعش-خراسان، اعتبار مقابله با تروریسم این گروه را زیر سؤال میبرد. گزارش تأکید میکند که عملیات طالبان علیه داعش-خراسان غالباً گزینشی و واکنشی است، نه سیستماتیک. تمرکز طالبان بر تثبیت قدرت داخلی و سرکوب مخالفان باعث شده توجه لازم به ایجاد چارچوب جامع ضدتروریستی معطوف نشود. این شیوه شاید تهدیدات کوتاهمدت را کنترل کند اما شبکههای افراطی بلندمدت را از بین نمیبرد.
حضور داعش-خراسان در افغانستان پیامدهای جهانی نیز دارد. این گروه پیشتر اهداف خارجی، سازمانهای بینالمللی و مأموریتهای دیپلماتیک را هدف قرار داده است. گزارش شورای امنیت سازمان ملل متحد (UNSC) هشدار میدهد که داعش-خراسان همچنان قصد دارد حملات برجستهای انجام دهد تا جایگاه خود را در صحنه جهانی بازپس گیرد. به این ترتیب، افغانستان در معرض بازگشت به وضعیتی مشابه پیش از ۱۱ سپتامبر قرار دارد؛ محیطی که در آن افراطگرایی فراملی پرورش، اصلاح و صادر میشود.
گزارش به همگرایی تهدیدات استراتژیک نیز اشاره میکند: در حالی که داعش-خراسان و القاعده از نظر ایدئولوژیک متفاوت هستند، هر دو از همان محیط تسهیلشده بهره میبرند. همچنین ادغام گزارششده القاعده با تیتیپی شبکههای تخصص، لجستیک و آموزش را پیچیده کرده و خطر تبادل اطلاعات و عملیات میان شبهنظامیان محلی و افراطیون جهانی مانند داعش-خراسان را افزایش داده است.پیام روشن گزارش شورای امنیت سازمان ملل متحد این است که مقابله با تروریسم در افغانستان نمیتواند به تضمینهای طالبان یا تعامل گزینشی محدود شود؛ هر استراتژی بینالمللی مؤثر باید مبتنی بر نتایج و با معیارهای مشخص برای اقدام علیه گروههایی چون داعش-خراسان باشد.
در مجموع، گزارش شورای امنیت سازمان ملل متحد نه تنها یک سند تشخیصی، بلکه یک هشدار است. پایداری داعش-خراسان در افغانستان نشان میدهد تهدید جهانی تروریسم شکست نخورده و تنها متحول شده است. نادیده گرفتن این واقعیت، تکرار اشتباهات گذشته خواهد بود و مواجهه جمعی و قاطع تنها مسیر جلوگیری از تبدیل مجدد افغانستان به مرکز جهاد جهانی است.
گزارش سازمان ملل: طالبان داعش-خراسان را مهار نکردهاند
ما را دنبال کنید
مطالب مرتبط
- تبلیغات -
