خبرگزاری راسک: شورای امنیت سازمان ملل متحد در تازهترین گزارش خود اعلام کرده است که طالبان در پی کاهش حدود ۲۰ درصدی نیروهای امنیتیشان، هزاران جنگجوی تاجیک و اوزبیک را از ساختار نظامی خود کنار گذاشتهاند؛ اقدامی که بهطور نامتناسب در استانهای تاجیکنشین و اوزبیکنشین متمرکز بوده و نگرانیهای جدی درباره تبعیض سیستماتیک قومی در حاکمیت طالبان ایجاد کرده است.
بر اساس این گزارش، رهبری طالبان دستور مستقیم کاهش نیروها را صادر کرده و پس از اجرای آن، بیشترین میزان برکناری در استانهایی صورت گرفته که سهم نیروهای غیرپشتون در آنها بالا بوده است. این الگو، بار دیگر ادعای طالبان درباره «حکمرانی فراگیر» را زیر سؤال میبرد و نشان میدهد که ساختار قدرت این گروه همچنان بر محور انحصار قومی و حذف سازمانیافته دیگر گروهها استوار است.
طالبان علت این کاهش را «بحران بودجه» عنوان کردهاند؛ در حالی که پیشتر سخنگوی این گروه از «تورم تشکیلاتی» بهعنوان دلیل اصلی یاد کرده بود. با این حال، سازمان ملل تأکید میکند که هرچند در گزارش به اخراج صریح بر اساس قومیت اشاره نشده، اما تمرکز برکناریها در استانهای دارای اکثریت تاجیک و اوزبیک، شائبه تصفیه هدفمند قومی را بهشدت تقویت میکند.
طبق این گزارش، پس از بدخشان، بیشترین اخراجها در استانهای کاپیسا، پروان و تخار ثبت شده است؛ مناطقی که حضور جنگجویان تاجیک و اوزبیک طالبان در آنها پررنگ بوده است. این روند نشان میدهد که طالبان، حتی در میان نیروهای خود نیز به سیاست حذف و بیاعتمادی قومی متوسل شدهاند؛ سیاستی که میتواند شکافهای داخلی این گروه را تشدید کند.
این کاهش گسترده نیروهای امنیتی در شرایطی رخ داده که افغانستان همچنان با تهدید جدی داعش خراسان روبهرو است. گزارش شورای امنیت هشدار میدهد که داعش خراسان با بهرهگیری از فناوریهای نوین، از جمله هوش مصنوعی، توانسته فعالیتهای آموزشی و تبلیغاتی خود را گسترش دهد و حتی از این ابزارها برای تهیه دستورالعملهای ساخت بمبهای دستساز استفاده کند.
به باور تیم نظارت بر تحریمهای سازمان ملل، همزمانی کاهش نیروهای طالبان با افزایش توانمندیهای فناورانه داعش خراسان، میتواند خلأهای امنیتی خطرناکی ایجاد کند؛ خلأهایی که مستقیماً نتیجه سیاستهای کوتاهبینانه و غیرحرفهای طالبان در مدیریت امنیت کشور است.
گزارش سازمان ملل میافزاید که طالبان از آغاز سال ۲۰۲۵ عملیاتهایی علیه داعش خراسان انجام دادهاند، اما این گروه همچنان «تابآور» باقی مانده و تهدید آن کاهش نیافته است. با این حال، طالبان بهطور متناقض، در فضای عمومی معمولاً وجود داعش خراسان در افغانستان را انکار میکنند و کشورهای همسایه را به حمایت از آن متهم میسازند.
در عین حال، گزارش تصریح میکند که طالبان بهصورت منظم در پی جذب کمکهای ضدتروریسم خارجی برای مقابله با داعش خراسان هستند؛ تناقضی آشکار که نشاندهنده نبود یک استراتژی شفاف و قابل اعتماد امنیتی در حاکمیت این گروه است.
شورای امنیت سازمان ملل تأکید کرده است که در حال حاضر بیش از ۲۰ گروه تروریستی بینالمللی و منطقهای در افغانستان فعالاند؛ از جمله القاعده، تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی)، جنبش اسلامی ترکستان شرقی، جنبش اسلامی اوزبیکستان و جماعت انصارالله. این یافتهها، ادعای طالبان مبنی بر «پاکسازی کامل افغانستان از تروریسم» را بیاعتبار میسازد.
بر اساس گزارش، طالبان شماری از جنگجویان پیشین این گروهها را در ساختارهای امنیتی محلی جذب کردهاند؛ اقدامی که خطر نفوذ ایدیولوژیک، همسویی فکری و استفاده ابزاری از ساختار دولت را بهطور بیسابقهای افزایش داده است.
در ادامه آمده است که سلاحها و تجهیزات پیشرفته از مسیر قاچاق فرامرزی و بازار سیاه به دست گروههای مختلف رسیده و حتی از حملات پهپادی علیه تأسیسات نظامی پاکستان گزارشهایی وجود دارد. سازمان ملل همچنین هشدار داده که طالبان برای توسعه تواناییهای پهپادی و ایجاد آنچه «نیروی هوایی ارزان» مینامند، بهدنبال کمکهای فنی هستند.
برخی کشورها گزارش دادهاند که فرستادگان مرتبط با القاعده ممکن است در تولید انبوه پهپادها در استانهای لوگر و کابل نقش داشته باشند؛ موضوعی که اگر تأیید شود، نشاندهنده همپوشانی خطرناک میان طالبان و شبکههای تروریستی فراملی است.
با وجود همه این موارد، گزارش جدید سازمان ملل میگوید وضعیت امنیتی افغانستان در مقایسه با دوره پیشین «نسبتاً باثباتتر» شده است؛ اما تأکید میکند که چالش اصلی و حلنشده، حضور و فعالیت گسترده گروههای تروریستی در کشور است. ثباتی که به بهای سرکوب داخلی، تبعیض قومی و نقض سیستماتیک حقوق بشر بهدست آمده، نه پایدار است و نه قابل اتکا.
طالبان فرمان هبتالله را نادیده میگیرند؛ اعضای شبکه حقانی هرکاری میکنند که میخواهند!


