انتحاری آنلاین؛ چگونه طالبان از شبکه «ایکس» به‌عنوان سلاح دیجیتال استفاده می‌کند

نویسنده: اسامه احمد
خبرگزاری راسک: در پی تشدید تنش‌ها میان پاکستان و طالبان افغانستان در امتداد خط دیورند یکی از ناپایدارترین مرزهای جهان گزارش تازه‌ای از شبکه جهانی افراط‌گرایی و فناوری نشان می‌دهد که طالبان، هم‌زمان با درگیری‌های میدانی، جنگی سازمان‌یافته و هدفمند را در فضای مجازی، به‌ویژه در شبکه اجتماعی «ایکس» (توییتر سابق)، به راه انداخته‌اند.
بر اساس این گزارش که به قلم اسامه احمد، پژوهشگر و روزنامه‌نگار حوزه امنیت منطقه‌ای منتشر شده، طالبان پس از آتش‌بس اواخر اکتبر، فعالیت‌های تبلیغاتی خود را در شبکه ایکس به‌طور چشمگیری افزایش داده‌اند؛ فعالیت‌هایی که شامل انتشار اطلاعات جعلی، جعل هویت مقام‌های رسمی کشورهای منطقه، تهدید مستقیم دولت‌ها و تحریک احساسات قومی و مذهبی می‌شود.
در حالی که بسیاری از پلتفرم‌های بزرگ اجتماعی حساب‌های وابسته به طالبان را مسدود کرده‌اند، شبکه ایکس همچنان به این گروه امکان داده است تا با ده‌ها حساب رسمی و غیررسمی، پیام‌های خود را به مخاطبان فرامرزی منتقل کنند. این حساب‌ها به زبان‌های مختلف فعال‌اند و برخی از آن‌ها بیش از ده هزار دنبال‌کننده دارند.
به‌گزارش شبکه جهانی افراط‌گرایی و فناوری، طالبان از این فضا برای ترویج روایت‌های افراط‌گرایانه، حمله تبلیغاتی علیه پاکستان و القای ایده‌هایی چون «افغانستان بزرگ» استفاده می‌کنند؛ مفهومی که مستقیماً مرزهای به‌رسمیت‌شناخته‌شده بین‌المللی را هدف قرار می‌دهد.
گزارش تأکید می‌کند که شماری از حساب‌های وابسته به طالبان به‌طور علنی پاکستان، زیرساخت‌های آن و حتی غیرنظامیان را تهدید کرده‌اند. در یکی از موارد، تصویری از ساختمان‌های در حال سوختن همراه با پیام تهدیدآمیز علیه اسلام‌آباد منتشر شده است.
اگرچه ارتباط مستقیم میان این پیام‌ها و حملات تروریستی بعدی به‌طور قطعی ثابت نشده، اما به گفته نویسنده گزارش، هم‌زمانی این تهدیدها با حملات انتحاری در پاکستان، نشانه‌ای نگران‌کننده از تشدید جنگ روانی طالبان است. مقام‌های پاکستانی نیز بارها اعلام کرده‌اند که عاملان برخی حملات، ارتباطاتی با افغانستان داشته‌اند.
یکی از ابعاد خطرناک این جنگ اطلاعاتی، جعل اسناد رسمی و ایجاد حساب‌های جعلی به نام مقام‌های ارشد کشورهای منطقه است. طالبان، طبق این گزارش، نامه‌ای جعلی را به نام رئیس‌جمهور تاجیکستان منتشر کردند که در آن ادعا شده بود فعالیت «جبهه مقاومت ملی افغانستان» در تاجیکستان ممنوع شده است؛ ادعایی که به‌سرعت از سوی وزارت خارجه تاجیکستان تکذیب شد.
در موردی دیگر، حسابی جعلی به نام رئیس استخبارات تاجیکستان ایجاد شد که حتی از سوی زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین ایالات متحده در امور افغانستان، بازنشر شد؛ رخدادی که به‌روشنی نشان داد چگونه اطلاعات جعلی طالبان می‌تواند به‌سادگی وارد جریان اصلی اطلاع‌رسانی شود.
گزارش شبکه جهانی افراط‌گرایی و فناوری می‌افزاید که طالبان به‌طور سیستماتیک در امور داخلی پاکستان نیز مداخله تبلیغاتی می‌کنند. تمرکز این گروه بر موضوعاتی چون وضعیت پشتون‌ها و بلوچ‌ها در پاکستان، با هدف برهم‌زدن انسجام اجتماعی و دامن‌زدن به شکاف‌های قومی صورت می‌گیرد.
طالبان حتی در واکنش به اقدامات دولت پاکستان علیه برخی گروه‌های تندرو داخلی، از جمله تحریک لبیک پاکستان (TLP)، بیانیه رسمی منتشر کرده‌اند؛ اقدامی که با واکنش تند وزارت خارجه پاکستان مواجه شد و به‌عنوان «مداخله غیرقابل قبول» توصیف گردید.
به‌نوشته اسامه احمد، تداوم فعالیت بدون نظارت حساب‌های وابسته به طالبان در شبکه ایکس، صرفاً یک مسئله آنلاین نیست، بلکه می‌تواند پیامدهای واقعی امنیتی و دیپلماتیک در سطح منطقه و جهان داشته باشد. تجربه تنش‌های اخیر میان چین و جاپان که از یک پست تحریک‌آمیز در شبکه اجتماعی آغاز شد نشان می‌دهد که چگونه جنگ روایت‌ها می‌تواند به بحران‌های واقعی تبدیل شود.
این گزارش تأکید می‌کند که طالبان، که همچنان در فهرست گروه‌های تروریستی ایالات متحده قرار دارند، از شبکه‌های اجتماعی نه‌تنها برای تبلیغات، بلکه برای ترویج ایدئولوژی جهادی، تهدید دولت‌ها و بی‌ثبات‌سازی منطقه استفاده می‌کنند. از این‌رو، نهادهای ناظر بر پلتفرم‌های دیجیتال، به‌ویژه شبکه ایکس، مسئولیت سنگینی در مهار این فعالیت‌ها بر عهده دارند.