جنگ برادران: تشدید درگیری میان تحریک طالبان پاکستان و طالبان افغانستان

خبرگزاری راسک: نشریه بین‌المللی دیپلمات در چارچوب برنامه تحلیلی «فراتر از سند» به بررسی یکی از بحرانی‌ترین پیامدهای بازگشت طالبان به قدرت پرداخته است: جنگ پنهان اما فزاینده میان تحریک طالبان پاکستان (تی‌تی‌پی) و دولت پاکستان، با محوریت نقش طالبان افغانستان. این گزارش نشان می‌دهد که طالبان، برخلاف ادعاهای خود، نه عامل ثبات بلکه کانون بازتولید ناامنی منطقه‌ای شده‌اند.
در این تحلیل، طالبان افغانستان به‌عنوان بازیگری دوگانه و فرصت‌طلب معرفی می‌شوند؛ گروهی که از یک‌سو خود را دولت معرفی می‌کند و از سوی دیگر، با ناتوانی یا بی‌میلی آشکار، به تحریک طالبان پاکستان اجازه داده از خاک افغانستان به‌عنوان عمق عملیاتی استفاده کند. این رفتار، عملاً سیاست موسوم به «طالبان خوب و طالبان بد» پاکستان را به بن‌بست کشانده و هزینه آن را مردم منطقه می‌پردازند.
گزارش دیپلمات تأکید می‌کند که ریشه بحران کنونی، نتیجه مستقیم سرمایه‌گذاری راهبردی پاکستان بر طالبان در دو دهه گذشته است. اکنون همان نیرویی که اسلام‌آباد آن را ابزار نفوذ منطقه‌ای می‌دانست، به تهدیدی علیه امنیت ملی پاکستان بدل شده است. طالبان افغانستان نه‌تنها از مهار تی‌تی‌پی ناتوان‌اند، بلکه در موارد متعدد، همسویی ایدئولوژیک و عملیاتی با این گروه از خود نشان داده‌اند.
در ادامه، نویسنده به این نکته می‌پردازد که طالبان افغانستان هیچ اراده‌ای برای تبدیل‌شدن به یک بازیگر مسئول دولتی ندارند. آنان مرزهای بین‌المللی را به رسمیت نمی‌شناسند، تعهدی به امنیت همسایگان ندارند و از «ابهام راهبردی» به‌عنوان ابزار فشار استفاده می‌کنند. نتیجه این رویکرد، افزایش حملات فرامرزی، تشدید تنش‌های نظامی و بی‌ثباتی مزمن در مرز افغانستان و پاکستان است.
این گزارش همچنین هشدار می‌دهد که بحران تی‌تی‌پی فقط مسئله پاکستان نیست. بی‌عملی و یا همراهی طالبان با شبکه‌های جهادی، افغانستان را بار دیگر به پناهگاه امن افراط‌گرایی فراملی تبدیل کرده است؛ الگویی که مستقیماً امنیت جنوب آسیا و حتی فراتر از آن را تهدید می‌کند. طالبان، با تداوم این سیاست، نشان داده‌اند که نه بخشی از راه‌حل، بلکه بخشی از مشکل ساختاری تروریسم منطقه‌ای هستند.
در جمع‌بندی، دیپلمات نتیجه می‌گیرد که ادامه این وضعیت، محصول یک خطای راهبردی تاریخی است: مشروعیت‌بخشی به طالبان به امید مهار افراط‌گرایی. تجربه کنونی نشان می‌دهد که طالبان نه مهارشدنی‌اند و نه قابل اعتماد؛ بلکه با تغذیه و حفاظت از گروه‌هایی چون تی‌تی‌پی، به تسریع چرخه خشونت کمک می‌کنند. بدون بازنگری اساسی در رویکرد منطقه‌ای و بین‌المللی نسبت به طالبان، این «جنگ برادران» می‌تواند به یک بحران فراگیر امنیتی تبدیل شود.