خبرگزاری راسک: جمهوری اسلامی ایران در نشست شورای امنیت نسبت به پیامدهای نبود یک دولت فراگیر در افغانستان هشدار داد. امیرسعید ایروانی، سفیر ایران در سازمان ملل، تأکید کرد که ادامه حکومت تکساخت طالبان نهتنها افغانستان را بهسوی بیثباتی عمیقتر میبرد، بلکه منطقه را نیز با موج تازهای از ناامنی روبهرو میکند.
او با اشاره به حضور چندینمیلیونی مهاجران افغان در ایران و مرز طولانی دو کشور گفت تحولات افغانستان «اثر مستقیم و فوری بر امنیت ملی ایران» دارد.
ایروانی «تعامل محتاطانه اما ضروری» با طالبان را ناشی از نیاز به مهار بحران دانست، اما در همان حال سیاستهای این گروه را بهویژه در حوزه حقوق زنان و محدودیتهای اجتماعی «ناسازگار با اسلام، کرامت انسانی و تعهدات بینالمللی» توصیف کرد.
به گزارش منابع سازمان ملل، افغانستان تحت حاکمیت طالبان با سریعترین سقوط شاخصهای حقوق بشری در جهان مواجه است؛ روندی که ایران نیز در این نشست بر آن انگشت گذاشت.
نصیر احمد فایق، نماینده افغانستان در سازمان ملل، نیز بحران افغانستان را اساساً سیاسی دانست و گفت کمکهای بشردوستانه «هیچگاه نمیتواند جایگزین یک نظام مشروع و پاسخگو شود».
فایق اعلام کرد که ساختار طالبان «نماینده هیچ قوم، جریان، جامعه سیاسی یا طبقاتی در افغانستان» نیست و همین ساختار تکقومی بستر اصلی بیثباتی است.
او هشدار داد که زیر سایه حاکمیت طالبان، داعش خراسان، القاعده و تحریک طالبان پاکستان آزادی عمل گسترده یافتهاند؛ موضوعی که در گزارشهای اخیر شورای امنیت نیز تصدیق شده است. افزایش مدارس جهادی طالبان، به گفته او، روند سربازگیری گروههای تروریستی را آسانتر کرده است.
نماینده افغانستان تأکید کرد جامعه جهانی باید بر تشکیل دولت فراگیر پافشاری کند و «مردم افغانستان را در تاریکترین دوران تاریخ معاصر» تنها نگذارد.
در روز جهانی حقوق بشر، طالبان در استانهای کابل، میدان وردک، سرپل و پکتیکا دستکم ۱۲ نفر از جمله چهار زن را در ملأعام شلاق زدند.
دادگاه عالی طالبان مدعی شد که این افراد به «روابط نامشروع، خرابکاری یا برنامهریزی برای قتل» متهم بودهاند؛ اما منابع مستقل، از جمله افغانستان اینترنشنال، گزارش دادهاند که هیچگونه روند قضایی عادلانه وجود ندارد و اعترافها اغلب زیر شکنجه گرفته میشود.
بر اساس دادههای گردآوریشده توسط رسانهها و نهادهای حقوق بشری، طالبان تنها در یک هفته گذشته حدود ۱۰۰ نفر را در نقاط مختلف کشور شلاق زده و از ۲۰۲۱ تاکنون حداقل یازده نفر را اعدام کردهاند.
سازمانهای بینالمللی از جمله عفو بینالملل، دیدهبان حقوق بشر و یوناما بارها این مجازاتها را «نقض فاحش حقوق بشر و نوعی شکنجه» توصیف کردهاند. اما طالبان این اقدامات را «تطبیق شریعت» مینامند و آن را بخشی از سیاستهای حاکمیتی خود میدانند.
عاصم افتخار احمد، سفیر پاکستان در سازمان ملل، با ادبیاتی کمسابقه اعلام کرد که افغانستان تحت طالبان «به بزرگترین تهدید علیه امنیت ملی پاکستان» تبدیل شده است.
او گفت که در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱۲۰۰ پاکستانی در حملات گروههای مستقر در افغانستان از جمله داعش، القاعده، تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) و جداییطلبان بلوچ کشته شدهاند.
پاکستان طالبان را متهم میکند که در چهار سال گذشته از مهار این گروهها عاجز بوده و عملاً به آنان پناه داده است. هرچند طالبان همواره این ادعاها را رد میکند، اما شورای امنیت در چندین گزارش تأیید کرده که تیتیپی در شرق افغانستان حضور فعال دارد و سطح هماهنگی آن با برخی فرماندهان طالبان رو به افزایش است.
نماینده پاکستان همچنین گفت محدودیت شدید طالبان بر زنان «هیچ ارتباطی با ارزشهای اسلامی ندارد»، موضوعی که بارها توسط علمای سنی در کشورهای مختلف نیز مطرح شده است.
نماینده هند در سازمان ملل، یَمپ. هاریش، گفت دهلینو همچنان یکی از بزرگترین حامیان مردم افغانستان است. او اعلام کرد هند بیش از ۵۰۰ پروژه توسعهای در افغانستان اجرا کرده و اخیراً ۲۰ آمبولانس جدید به کابل تحویل داده است.
هند بر روابط تاریخی و تمدنی با مردم افغانستان تأکید کرد، موضوعی که در سالهای اخیر تلاش داشته با کمکهای بشردوستانه آن را ادامه دهد حتی با وجود نگرانیهای امنیتی ناشی از طالبان.
تام فلچر، معاون دبیرکل سازمان ملل، افغانستان را یکی از «سه بحران بزرگ بشری جهان» پس از یمن و سودان خواند.
او اعلام کرد:
۱.۷ میلیون کودک افغانستانی در معرض سوءتغذیه حاد و تهدید مستقیم مرگاند.۴۰۰ مرکز درمانی در یک سال اخیر تعطیل شده است.
کمکهای غذایی زمستان امسال تقریباً قطع خواهد شد.
فلچر که از کابل، قندهار و کندز بازدید کرده، از شدت محدودیت طالبان بر زنان، «شوکه» شده و آن را یکی از عوامل توقف کمکهای جهانی میداند.
گزارشهای سازمان غذایی جهان و یونیسف نیز تأیید میکند که افغانستان در آستانه یک «فاجعه انسانی غیرقابل مهار» قرار دارد بحرانی که ریشه اصلی آن به مدیریت طالبان، سقوط اقتصاد و انزوای بینالمللی برمیگردد.
طالبان تحت فشار پاکستان نشست بزرگی از علمای وابسته به این گروه را در کابل برگزار کردند و با صدور فتوایی اعلام کردند که هیچ فرد یا گروهی حق ندارد از خاک افغانستان برای حمله به کشورهای دیگر استفاده کند.
این فتوا نامی از هیچ گروهی نبرده، اما روشن است که مخاطب اصلی آن تحریک طالبان پاکستان است؛ گروهی که بنا بر گزارشهای شورای امنیت، در شرق افغانستان آموزش میبیند، مالیات جمع میکند و آزادانه تردد دارد.
نکته قابلتوجه این است که طالبان این نشست را محرمانه برگزار کرده و هیچ تصویر یا مکان رسمی از آن منتشر نکرده است رفتاری که نشان میدهد این اقدام بیشتر «پاسخ تاکتیکی» به فشارهای پاکستان بوده تا یک سیاست واقعی مبارزه با تروریسم.
ملاهای شرکتکننده، اداره طالبان را «مشروع» و «واجبالاطاعت» خواندهاند؛ موضوعی که کاملاً در تضاد با دیدگاه اکثریت مردم افغانستان و تمام گزارشهای بینالمللی درباره نبود مشروعیت این گروه است.
با وجود هشدارهای کشورهای منطقه، گزارشهای سازمان ملل، گسترش تروریسم، بحران انسانی و نقض فاحش حقوق بشر، جامعه جهانی هنوز نتوانسته راهکاری عملی برای پایان دادن به بحران افغانستان طراحی کند.
طالبان بدون مشروعیت، بدون ظرفیت اداره کشور و بدون پایبندی به تعهدات بینالمللی، افغانستان را در چرخهای فرساینده از فقر، سرکوب و ناامنی نگاه داشتهاند.
افغانستان در سکوت جهان میسوزد؛ کشوری که قربانی بیعملی جهانی و سیاستهای سرکوبگرانه طالبان شده و اکنون میلیونها شهروند آن در آستانه فاجعه انسانی قرار دارند.
ایران: بدون دولت فراگیر، افغانستان دوباره به سمت جنگ میرود


