خبرگزاری راسک: به نقل از خبرگزاری یواسای تودی، گزارشی تازه از سوی «بازرس ویژه آمریکا برای بازسازی افغانستان» (سیگار) نشان میدهد که تلاش ۲۰ ساله ایالات متحده برای ایجاد دموکراسی در افغانستان با شکست کامل روبرو شده و حدود ۲۹.۲ میلیارد دالر از بودجه بازسازی به دلیل فساد، سوءاستفاده و مدیریت ناکارآمد هدر رفته است. این گزارش که نتیجه ۱۷ سال تحقیق گسترده است، اشغال آمریکا را نه تنها بیثمر بلکه با فساد ساختاری و سوءاستفاده گسترده همراه توصیف میکند.
بازرس ویژه سیگار، جین آلوئیس، در نشست خبری خود گفت: «دولت ساختگی که ما در افغانستان ایجاد کردیم، اساساً یک سیستم فساد مالی و اداری بود.» به گفته وی، بسیاری از پروژههای دولتی و نظامی که با پول مالیاتدهندگان آمریکایی اجرا شد، ناکارآمد بوده و پس از خروج نیروهای آمریکا در سال ۲۰۲۱، دولت و ارتش افغانستان به سرعت فروپاشیدند. فساد گسترده و نادیده گرفتن استانداردهای انسانی توسط متحدان افغانستانی، از جمله جنگسالاران و نهادهای تحت حمایت آمریکا، بخش مهمی از این شکست بود.
گزارش سیگار حاکی است که ۱,۳۲۷ مورد هدررفت، فساد و سوءاستفاده شناسایی شده و میلیاردها دالر به واسطه رشوهها، اختلاسها و سوءمدیریت از دست رفته است. پروژههای کلان نظامی و زیرساختی از هواپیما و نیروگاه گرفته تا ساختمانهایی ساخته شد که کم یا هیچگاه مورد استفاده قرار نگرفتند. علاوه بر این، بسیاری از این امکانات پس از خروج نیروهای آمریکایی، به کنترل طالبان درآمدند، گروهی که با بازگشت به قدرت، میراث دولت دستنشانده آمریکا را با ناکارآمدی و سرکوب گسترده ادامه داده است.
سیگار همچنین گزارش داده است که آمریکا با متحدان افغانستانی همکاری کرده که متهم به نقض حقوق بشر بودند و اقداماتی مانند خشونت جنسی علیه کودکان، از جمله «سوءاستفاده از پسران جوان»، در مناطق تحت حمایت نیروهای تحت آموزش آمریکا رخ داده است. این امر نشان میدهد که متحدان تحت هدایت آمریکا نه تنها مسئولیت حقوق بشری را رعایت نکردهاند، بلکه بهطور سیستماتیک به خشونت و بیعدالتی ادامه دادهاند و طالبان پس از خروج آمریکا نیز با استفاده از همین ساختارها قدرت خود را تثبیت کردهاند.
از سوی دیگر، با وجود هزینههای هنگفت مالی و نظامی شامل ۳۸.۶ میلیارد دالر صرف زیرساختها و تسلیحات برای ارتش افغانستان حدود ۷.۱ میلیارد دالر تجهیزات نظامی در هنگام خروج آمریکا بر جای مانده و اکنون در اختیار طالبان قرار دارد. تحلیلگران میگویند که این میزان تجهیزات، به طالبان امکان تقویت کنترل و سرکوب جمعیت غیرنظامی، به ویژه زنان و اقوام غیر پشتون را میدهد.
بر اساس گزارش سیگار، تحقیقات این نهاد منجر به ۱۷۱ محکومیت کیفری و بازیابی ۱۶۷ میلیارد دالر شده است، اما برخی از مقامات و پیمانکاران فاسد به دلیل ارتباط با آژانسهای اطلاعاتی و امنیتی آمریکا از پیگرد قانونی مصون ماندهاند. جین آلوئیس در این باره گفت: «ما افراد فاسدی را شناسایی کردیم که رشوه و امتیازات دریافت میکردند، اما به دلیل ارتباط با سیا یا دیگر نهادها، قادر به پیگرد نبودیم.»
این گزارش همچنین به کمبود همکاری دولتهای بعدی آمریکا، به ویژه دولت بایدن، با تحقیقات سیگار اشاره کرده است و تأکید میکند که «محدودیتها و عدم شفافیت گسترده» مانع از بررسی کامل فساد و سوءمدیریت شد. مجموع کشتهها در ۲۰ سال جنگ، شامل بیش از ۲,۳۲۰ نظامی آمریکایی، ۶۹,۰۰۰ نیروی افغانستانی و ۴۶,۰۰۰ غیرنظامی، نشان میدهد که هزینه این اشغال فراتر از میلیاردها دالر مالیاتدهندگان آمریکا بوده است.
در نهایت، این گزارش یک بار دیگر ثابت میکند که اشغال افغانستان با اهداف نامعقول و عدم درک واقعی از ساختار اجتماعی و سیاسی کشور، به ناکامی کامل منجر شد و طالبان، با بهرهگیری از فساد و ضعف نهادهای ایجاد شده توسط آمریکا، اکنون کنترل کشور را در دست دارند و میراث این سوءمدیریت و بیعدالتی را ادامه میدهند.
بازرس ویژه آمریکا: دولت دستنشانده ایالات متحده در افغانستان اساساً یک سیستم فساد ساختاری بود


