خبرگزاری راسک: مدتی است که بحث افغان بودن یا نبودن اقوام مختلف افغانستان، پس از تویتی که آقای صالح در صفحه شخصی خود منتشر کرد، در صفحات اجتماعی مطرح شده و روزبهروز در حال گسترش است؛ بسیاری از مردم این بحث را تأیید و عدهای دیگر آن را تکذیب کردهاند. دوستی درباره این مسئله از من پرسید که آیا من، یا ما افغان هستیم یا خیر؟ و اگر نیستیم، چرا پس خود را از افغانستان میدانیم و به آن جغرافیا عشق میورزیم. هرچند در جوابش پاسخی کوتاه عرض کردم، اما با خود اندیشیدم که بد نیست این را با افزودن بعضی حرفهای لازم، اینجا با شما نیز شریک سازم.
بحث افغان بودن یا نبودن ما به دههها قبل برمیگردد؛ زمانی که شخصیتهای گوناگونی چون حبیبالله کلکانی و بعدها طاهر بدخشی و عدهای دیگر را از دست دادیم، و هنوز که هنوز است مبارزه در راه همین تفکر ادامه دارد. بنا لازم میدانم نکتهای را اینجا ذکر کنم که ما اگر افغان باشیم یا نباشیم، جغرافیای افغانستان امروزی یا همان خراسان قدیم، سرزمین پدری و مادری ماست و به ما تعلق دارد. هرچند اختلافات میان این دو نام وجود دارد، اما در هر حال این نکته واضح و روشن است و همه نیز میدانند که سردمداران اصلی سرزمین افغانستان، از همان اول تا امروز، پارسیزبانها یا همان تاجیکها هستند که همیشه برای دفاع از انسجام مردمی در برابر هرگونه تعرض و تجاوز کشورهای بیگانه به پا خاسته و مبارزه کردهاند.
برویم سر اصل مطلب که آیا اقوام تاجیک افغان هستند یا خیر؟ هرچند مردمان پشتون افغان بودن را یک امر ضروری در جامعهای افغانستان میدانند، اما به وضوح میتوان گفت که نه، ما افغان نیستیم و هیچ یک از عملکردهای ما به افغانها مشابه نیست. واژهی «افغان»، همین که سالها من و شما با آن روبهرو هستیم و آن را به پشتونها تلقی میکنیم، واژهای استعماری بیش نیست.
لازم میدانم که اینجا واضح ذکر کنم که خودِ همین واژهی «افغان» که به پشتونها تقلیل مییابد، هیچ ربطی به اقوام دیگری که در افغانستان زندگی میکنند ندارد، زیرا افغانها گروه کوچکی بودند در میانهی سالهای ۱۷۰۰ تا ۱۷۵۰ در جنگلهای دوردست که نزدیک کوههای سلیمان در کشور هند قرار داشت زندگی میکردند و در اواخر قرن ۱۷۰۰ از آنجا کوچ کردند و شهرنشین شدند. آنها بیشتر بتپرست بودند و اکثراً آیین یهودی داشتند که به مرور زمان دینهایشان تغییر یافت و به مذاهب گوناگون مانند اسلام، مسیحیت، هندوئیزم و حتی آپوتئیست گرویدهاند، و هنوز که هنوز است گروه کوچکی از آنها خود را افغان مینامند.
این پشتونهایی که فلحال در افغانستان وجود دارند، گروهی از یهودیان هستند که سالها قبل گم شده بودند و با راهزنی و چپاولگری روزگار میگذراندند و به سرزمینهای گوناگونی سفر میکردند، که بعدها بحث افغان بودن آنها در سالهای ۱۸۰۰ یا بعد از آن، هنگامی که هند و کشورهای دیگری زیر استعمار انگلیس قرار داشت، مطرح شد.
بنا، جز قوم پشتون، هیچ یک از اقوام دیگر که در افغانستان وجود دارند افغان نیستند، و افغانستان نامی استعماری بیش نیست. بنابراین، همهی اقوام این سرزمین قومیت و ملیت مشخص خود را دارند و بیشترشان پارسیزبان هستند و ملیت تاجیک را دارند.
نویسنده: معصوم فرزام
هویت و جغرافیا؛ چرا برخی اقوام افغانستان خود را افغان نمیدانند؟
ما را دنبال کنید
مطالب مرتبط
- تبلیغات -
