خبرگزاری راسک: دفتر رسانههای طالبان در استان خوست اعلام کرده است که حکم اعدام یک مرد محکوم قرار است صبح امروز سهشنبه، ۱۱ قوس، در ورزشگاه این استان و در حضور مردم اجرا شود. سخنگوی استاندار طالبان در خوست گفته است متهم، متهم به «رویدادی دردناک» در شهرستان علیشیر است اما جزئیات بیشتر درباره اتهام، روند محاکمه یا سن محکوم ارائه نشده است.
اگر این حکم اجرا شود، این دوازدهمین اعدام علنی است که طالبان از زمان بازگشت به قدرت در افغانستان انجام میدهند؛ پیش از این نیز ۱۱ نفر در استانهای چون فراه، لغمان، غزنی، جوزجان، بادغیس و نیمروز در ملاعام تیرباران شدهاند.
در واکنش به این خبر، ریچارد بنت گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور افغانستان اعدام علنی توسط طالبان را «مجازات ظالمانه، غیر انسانی و تحقیرآمیز» خوانده و تأکید کرده است که چنین حکمهایی با استانداردهای بینالمللی حقوق بشر در تضاد است.
بنت هشدار داده است که «در نظام قضایی کنونی افغانستان، مستقل بودن دادگاهها و رعایت اصول محاکمه عادلانه به هیچ وجه وجود ندارد»، و اجرای اعدام در حضور عموم را «ابزار رعب و سرکوب جمعی» دانسته است.
سازمانهای بینالمللی دفاع از حقوق بشر، از جمله عفوبینالملل، با تأکید بر حق بنیادین حیات، خواهان توقف فوری کلیه مجازاتهای اعدام در افغانستان شدهاند و اعدام بهویژه اعدام علنی را مصداق شکنجه و رفتار غیرانسانی میدانند.
از زمان به قدرت رسیدن طالبان در آگست ۲۰۲۱، گزارشهای متعددی دربارهی نقض گسترده حقوق بشر در افغانستان منتشر شده است: از بازداشتهای خودسرانه، شکنجه، محدودیت آزادی بیان و رسانه، تا اجرای مجازاتهایی چون شلاق، سنگسار و اعدام، اغلب بدون رعایت حقوق متهم و دادرسی عادلانه.
استفاده از مجازات اعدام بهویژه در ملاعام نه تنها حقوق فرد محکوم را نقض میکند، بلکه بر جامعه تأثیر روانی و اجتماعی عمیق میگذارد: ترس عمومی، خفقان فرهنگی و تضعیف اعتماد به نظام حقوقی و عدالت. منتقدان میگویند چنین اقداماتی باعث تثبیت یک ساختار سرکوب و ارعاب میشود.
در این شرایط، هشدار بینالمللی درباره افغانستان بهویژه اهمیت یافته است. گزارشگر ویژه سازمان ملل و نهادهای مدافع حقوق بشر بر ضرورت توقف فوری اعدامها و ایجاد ضمانتهای قضایی برای محاکمه عادلانه تأکید میکنند.
اقدام طالبان برای اجرای اعدام علنی در خوست، همزمان با هشدارهای بینالمللی، بار دیگر سؤالهای جدی درباره مشروعیت قضایی و حقوق بشر در افغانستان مطرح کرده است. اگر جامعه جهانی، از جمله سازمان ملل و کشورهای عضو، به این روند چشم ببندند، خطر عادیسازی خشونت دولتی و فروپاشی کامل ساختار حقوقی برای میلیونها افغانستانی بسیار جدی خواهد بود.
در عین حال، توقف اعدامها و بازگرداندن عدالت واقعی، نه تنها یک ضرورت اخلاقی و انسانی، که شرطی برای هر چشمانداز پایدار صلح و بازسازی اجتماعی در افغانستان است.
گزارشگر ویژه حقوق بشر: اعدام علنی در خوست نقض اصول بینالمللی است


