خبرگزاری راسک: به نقل از “فیوچر دکترینا”، جمله معروفی وجود دارد که میگوید: «دهههایی هست که هیچ اتفاقی نمیافتد و هفتههایی که در آن، دههها رخ میدهد»؛ عبارتی که معمولاً بهاشتباه به ولادیمیر لنین نسبت داده میشود، اما معنای آن بهشدت با روزهای اخیر هماهنگی دارد. در یک اقدام غافلگیرکننده، اما مطابق با رفتارهای همیشگی کاخ سفیدِ ترامپ، مذاکرهکنندگان آمریکا و روسیه روی یک توافق جدید میان واشنگتن و مسکو کار کردهاند؛ توافقی که ظاهراً برای پایان دادن به جنگ اوکراین است، اما در واقع هدف اصلی آن احیای روابط تجاری آمریکا و روسیه و کنارهگیری واشنگتن از امنیت اروپا است. اگر این توافق اجرایی شود، نظم امنیتی جهانی را بهصورت بنیادین تغییر خواهد داد.
در چنین هفته پرآشوبی، ممکن است تمام نگاهها به بحران اوکراین دوخته شود؛ اما رویدادهای اروپا، بهطور جداییناپذیر، با امنیت و ثبات منطقه اقیانوس آرام گره خورده است. چین سالهاست که از جنگهای اروپایی درس میگیرد و تحولات اخیر را با دقت دنبال میکند. به همین دلیل، این گزارش علاوه بر اوکراین، به تحولات آسیا-اقیانوس آرام نیز میپردازد.
در این منطقه، چین همچنان واکنش تند خود نسبت به اظهارات نخستوزیر ژاپن ـ مبنی بر پیوند امنیتی ژاپن و تایوان ـ را ادامه داده است. همچنین گزارش سالانه «کمیسیون بازبینی اقتصادی و امنیتی آمریکا-چین» نشان میدهد که اختلاف رو به رشد میان تبلیغات انگلیسیزبان و چینیزبان دولت چین درباره تایوان، احتمالاً نشاندهنده آمادهسازی افکار عمومی چین برای احتمال وقوع جنگ است.
به گزارش هفتگی من درباره جنگهای مدرن و رقابتهای راهبردی خوش آمدید.
آنگونه که «آن اپلبام» در ۲۲ نوامبر نوشته است، طرح جدید نهتنها خاک، مردم و داراییهای اوکراین را به روسیه واگذار میکند، بلکه بهگونهای طراحی شده تا اوکراین را از لحاظ سیاسی و نظامی تضعیف کند؛ بهطوریکه راه را برای تهاجم دوباره روسیه، چه یک سال بعد و چه ده سال بعد، هموار سازد.
در دوران نخست ریاستجمهوری ترامپ، نمایندگان او مخفیانه با طالبان برای پایان جنگ افغانستان مذاکره کردند. چارچوب توافق بدون مشارکت دولت افغانستان تدوین شد؛ دولتی که آمریکا و متحدانش نزدیک به دو دهه از آن حمایت کرده بودند. نسخه نهایی توافق با عنوان «اعلامیه مشترک جمهوری اسلامی افغانستان و ایالات متحده آمریکا برای برقراری صلح» منتشر شد.
هدف رسمی این توافق، پایان دادن به درگیریها و خروج نیروهای خارجی از افغانستان بود؛ اما هدف طالبان بازپسگیری قدرت و حذف کامل ساختارهای دولتی و نظامی افغانستان بود. پس از توافق، آمریکا بخش بزرگی از حمایتهای هوایی خود را از نیروهای افغان قطع کرد و طالبان بهسرعت حملات خود را افزایش داد.
تا سالهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱، بیشتر کشورهای غربی نیروهای باقیماندهشان را خارج کردند. با روی کار آمدن بایدن، کمتر از ۲۵۰۰ سرباز آمریکایی در افغانستان باقی مانده بود. اعلام خروج کامل نیروها تا سپتامبر ۲۰۲۱ باعث شد طالبان در تابستان آن سال با سرعت بیسابقهای پیشروی کند و سقوط کابل و خروج آشفته و مرگبار نیروها و شهروندان در ماه آگست رخ دهد. هرچند بایدن برای نحوه خروج مورد انتقاد قرار گرفت، اما بنیان این فاجعه در دوره ترامپ گذاشته شد.
فاجعه افغانستان نشاندهنده نوع نگاه دولت ترامپ به شرکای خارجی و شیوه پایاندادن به جنگهاست. این موارد اکنون در طرح پایان جنگ اوکراین نیز قابل مشاهده است.
ترامپ لزومی نمیبیند که با تمام طرفهای درگیر مذاکره کند، اگر این کار روند توافق را پیچیده یا کند کند.
مردمی که بیشترین آسیب را میبینند و بیشترین منافعشان در خطر است، کمترین نقش را در مذاکرات دارند.
جنایات جنگی نادیده گرفته میشود و عدالت قربانی سرعت توافق میگردد.
در دو دولت ترامپ و بایدن، هیچ برنامهریزی برای بدترین سناریوها وجود نداشت و ارزیابی توانایی دشمن و نیروهای خودی اشتباه بود.
اکنون باید دید اوکراین چگونه از میان این درسها عبور خواهد کرد؛ در حالیکه تنها چهار روز تا پایان مهلت تعیینشده باقی مانده است.
۱. منافع اوکراین برای ترامپ و پوتین بیاهمیت است و اوکراین صرفاً مانعی بر سر بازگشت روابط آمریکا و روسیه تلقی میشود.
۲. اروپا عملاً کنار گذاشته شده است؛ موضوعی که مطلوب پوتین و جناح ضداروپایی در دولت ترامپ است.
۳. طرح ۲۸ مادهای، همه جنایتکاران جنگی روس را عفو میکند؛ اقدامی که «راهحل چندشآور» توصیف شده است.
۴. محدود کردن توان نظامی اوکراین، منع پیوستن به ائتلافهای نظامی، واگذاری خاک به روسیه و حذف تحریمها میتواند به بدترین نتیجه ممکن برای اروپا و اوکراین منتهی شود.احتمال دیگر این است که دولت ترامپ این پیامدها را میداند و اصلاً برایش اهمیتی ندارد.
زلنسکی اکنون با دستکم هفت بحران همزمان روبهرو است:
رسوایی بزرگ فساد و بیاعتمادی داخلی
ادعای تغییر مخفیانه یکی از بندهای توافق ۲۸ مادهای
احتمال یک فاجعه نظامی در پوکروفسک
کمبود بودجه سالانه بیش از ۵۰ میلیارد دلار
کاهش توجه مردم غرب به جنگ
دشمنی بخشی از دولت ترامپ با زلنسکی
پافشاری روسیه بر اهداف اولیه جنگ
این هفته ممکن است آینده اوکراین را رقم بزند.
اگر توافق اجرا شود یا نشود، چند پیامد مهم در راه است:
۱. احتمال خروج آمریکا از درگیری
ترامپ بارها چنین تهدیدی کرده، اما تصمیمات او همیشه غیرقابل پیشبینی است.
۲. تغییر بنیادین روابط اوکراین و آمریکا
خاموشی اطلاعاتی آمریکا در گذشته، شوک عمیقی به اوکراین وارد کرده بود.
۳. افزایش شکاف در ناتو و اروپا
«آن اپلبام» نوشته است که پذیرش این توافق رؤیای دیرینه روسیه برای تضعیف ناتو را محقق میکند.
۴. درسهای چین
پکن با دقت در حال بررسی روند این توافق است و احتمال دارد نسخه چینی طرح ۲۸ مادهای برای تایوان را به دولت ترامپ ارائه کند.
۵. نگرانی برای تایوان و متحدان غیررسمی آمریکا
آنها اکنون میبینند که اتکا به حمایت واشنگتن ممکن است پرخطر باشد.
قلب من با مردم اوکراین است؛ مردمی که بیش از ۱۱ سال در برابر تجاوز روسیه مقاومت کردهاند و سزاوار برخوردی بسیار بهتر از آن چیزی هستند که اکنون از سوی دولت ترامپ یا پوتین دریافت میکنند. آینده هفتههای پیشرو تاریک و خطرناک بهنظر میرسد؛ اما مقاومت، شجاعت و استقامت مردم اوکراین نشان داده است که هنوز دلایل زیادی برای امید وجود دارد.
پیمان پوتین–ترامپ؛ تکرار افغانستان، اما با پیامدهایی بسیار سنگینتر
ما را دنبال کنید
مطالب مرتبط
- تبلیغات -
