خبرگزاری راسک: در گزارشی که سایت تحلیلی اکو منتشر کرده آمده است که با ورود جنگ روسیه و اوکراین به پنجمین سال، دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا بار دیگر وعده داده است که بحرانی را که یکی از پیچیدهترین چالشهای امنیتی دهه اخیر بوده، پایان خواهد داد. ترامپ مدتهاست ادعا میکند رابطه نزدیکش با ولادیمیر پوتین میتواند کلید پایان سریع جنگ باشد؛ ادعایی که تاکنون دستکم در عمل محقق نشده است.
با این حال، کاخ سفید جدیدترین ابتکار ترامپ را در قالب یک طرح ۲۸ مادهای صلح معرفی کرده است؛ طرحی که به روایت رسانههای آمریکایی و اروپایی، آمیزهای از امتیازهای بزرگ به روسیه، تضمینهای محدود برای اوکراین و تغییرات ژئوپلیتیکی سنگین برای اروپا است.
منتقدان میگویند متن طرح بدون مشورت با کییف و متحدان اروپایی تدوین شده و «شبیه توافقی اجباری» است.
زمینهسازی برای این طرح از زمان کارزار انتخاباتی ترامپ در سال ۲۰۲۴ آغاز شد. او بارها تأکید میکرد که اگر در قدرت میبود «جنگ اصلاً اتفاق نمیافتاد» و حتی میتواند آن را در ۲۴ ساعت متوقف کند. اکنون نیز تلاش دارد الگوی طرح ۲۰ مادهای غزه را برای اوکراین «کپیبرداری» کند.
گزارشهای پالتیکو نشان میدهد طرح جدید نتیجه مذاکرات محرمانه میان
استیو ویتکاف (نماینده ویژه ترامپ) و کیریل دمیتریف (چهره نزدیک به پوتین و رئیس صندوق سرمایهگذاری مستقیم روسیه) بوده است. این گفتگوها از اواخر اکتبر در میامی آغاز شد و حدود یک ماه ادامه یافت؛ بدون اینکه اوکراین یا اروپا رسماً از جزئیات آن خبر داشته باشند.
به گفته منابع آمریکایی، مارکو روبیو و جرد کوشنر از چهرههای کلیدی در تدوین این طرح بودهاند. روز پنجشنبه دن دریسکول، وزیر ارتش آمریکا، متن طرح را در کییف به زلنسکی تحویل داد و ترامپ نیز ضربالاجل «عید شکرگزاری» را برای پذیرش آن تعیین کرد؛ آن هم با تهدید به قطع کمکهای آمریکا.
طرح منتشرشده شامل چهار بخش اساسی است:
۱. صلح و ترتیبات امنیتی بین روسیه و اوکراین
۲. تضمینهای امنیتی برای اوکراین
۳. معماری جدید امنیت اروپا
۴. روابط بلندمدت آمریکا–روسیه–اوکراین
نسخه کامل طرح توسط یک نماینده مخالف اوکراینی در تلگرام افشا شد. برخی از بندهای مهم عبارتاند از:
تأیید حاکمیت اوکراین همراه با قیود امنیتی گسترده
امضای پیمان عدم تعرض بین روسیه، اوکراین و اروپا
توقف گسترش ناتو در برابر توقف تهدید نظامی روسیه
محدودشدن ارتش اوکراین به ۶۰۰ هزار نیرو
تعهد اوکراین به عدم پیوستن دائمی به ناتو
لغو مرحلهای تحریمهای روسیه و بازگرداندن این کشور به اقتصاد جهانی
اختصاص ۱۰۰ میلیارد دالر از داراییهای مسدودشده روسیه به بازسازی اوکراین
تبدیل کریمه، دونتسک و لوهانسک به «اراضی دوفاکتو روسیه»
منطقه حائل غیرنظامی در دونتسک
برگزاری انتخابات ظرف ۱۰۰ روز
عفو عمومی برای تمام طرفهای جنگ
نظارت «شورای صلح» به ریاست دونالد ترامپ
آتشبس فوری پس از امضای یادداشت تفاهم
منتقدان اروپایی و اوکراینی میگویند این طرح در عمل نقشهای برای رسمیسازی دستاوردهای نظامی روسیه است.
زلنسکی در واکنش ویدئویی تأکید کرد که اوکراین در «یکی از سختترین تصمیمهای تاریخ» قرار گرفته است. او گفت:
«یا کرامت خود را از دست میدهیم یا شریک کلیدیمان را. من هرگز به اوکراین خیانت نمیکنم.»
با این حال تأیید کرد که کییف با همکاری فرانسه، آلمان و انگلیس روی «پیشنهاد جایگزین» کار میکند.
مشاوران زلنسکی میگویند این طرح «نسخهای سختتر از توافق استانبول» در سال ۲۰۲۲ است و قابل اجرا نیست.
اتحادیه اروپا که سالانه بیش از ۵۰ میلیارد یورو از اوکراین حمایت میکند، از طرح ترامپ شوکه شده است.
«کایا کالاس» گفت:
«هیچ طرح صلحی بدون توافق اوکراین قابل قبول نیست. فشار باید بر متجاوز باشد نه بر قربانی.»
«اورزولا فوندرلاین» نیز وعده «طرح جایگزین اروپایی» داده است.
رهبران فرانسه و آلمان در تماس با زلنسکی تأکید کردند که:
«هیچ توافقی نباید به قیمت تغییر اجباری مرزها باشد.»
مقامات بالتیک و لهستان طرح را «دعوتنامهای برای تهاجم بعدی پوتین» خواندهاند.
یک دیپلمات اروپایی به سیانان گفته:
«بازگرداندن روسیه به گروه هشت خیانت به قربانیان کریمه است.»
ترامپ:
«اوکراین باید موافقت کند؛ در غیر آن کمکها قطع میشود.»
سخنگوی کاخ سفید:
«این طرح برای هر سه طرف منفعت دارد.»
اما جمهوریخواهان نیز متحد نیستند.
لیندسی گراهام هشدار داده طرح «بدون مشورت با اوکراین» خطرناک است.سناتور پیت ریکتس نیز آن را «مُسکو محور» دانسته است.
پوتین گفته طرح «میتواند» پایه صلح باشد، اما:
«تا زمانی که آمریکا اوکراین را متقاعد نکند، این طرح در مرحله بررسی باقی میماند.»
مسکو بر سه خواسته کلیدی تأکید دارد:
بهرسمیتشناختن مناطق تصرفشده
عدم گسترش ناتو
لغو تحریمها
درحالیکه روسیه در جبهههای شرقی پیشروی آهسته اما ثابت دارد، اوکراین با کمبود مهمات و کاهش حمایت غرب مواجه است. رسانههای غربی طرح ترامپ را «تسلیمنامهی کییف» معرفی کردهاند.
اگر اوکراین طرح را رد کند، این پرسش مطرح میشود:
آیا اروپا قادر است بدون آمریکا جنگ را ادامه دهد؟
آیا زلنسکی میتواند فشار داخلی و خارجی را همزمان مدیریت کند؟
برخی تحلیلگران میگویند ترامپ میخواهد «صلح هر قیمتی» را به نام خود ثبت کند تا مسیر دریافت جایزه صلح نوبل را باز کند.
در مقابل، کارشناسان امنیتی هشدار میدهند:
«اگر اروپا و اوکراین تحت فشار مجبور به پذیرش توافقی نابرابر شوند، امنیت ناتو برای سالها آسیبپذیر میشود.»
آنچه قطعی است این است که طرح ترامپ، چه پذیرفته شود و چه رد، نقطه چرخش بزرگی برای آینده جنگ، جایگاه اوکراین و نظم امنیتی اروپا خواهد بود.
مفاد طرح صلح ترامپ برای اوکراین؛ برندهٔ نهایی مسکو است یا کییف و واشنگتن؟
ما را دنبال کنید
مطالب مرتبط
- تبلیغات -
