نویسنده: احمد سعیدی، تحلیلگر سیاسی
خبرگزاری راسک: نورالدین عزیزی وزیر تجارت طالبان به هندوستان رفته، تا راه بدیل پاکستان را پیدا کند. سوال اما این است که آیا هند میتواند بدیل پاکستان برای طالبان باشد؟ این پرسشی است که در هفتههای اخیر و با تلاش طالبان برای نزدیکی بیشتر به هندوستان برجسته شده است.
به وضاحت میتوان گفت که در شرایط فعلی هند نمیتواند بهطور کامل جایگزین پاکستان برای واردات و صادرات افغانستان شود. دلایل اصلی این ناتوانی عبارتاند از:
1- افغانستان با هند مرز مستقیم ندارد.
راه زمینی افغانستان به هند از طریق پاکستان میگذرد، اما پاکستان اجازه عبور کالاهای هندی از خاک خود را نمیدهد. بنابراین، مسیر زمینی برای تجارت با هند مسدود است. واردات کالا از هند به افغانستان از طریق بندر چابهار ایران امکانپذیر است. اما این مسیر طولانی، وقتگیر و بسیار پرهزینه است. در مقایسه با واردات از پاکستان، تجارت از هند برای تاجران افغانستان مقرونبهصرفه نیست.
2- زیرساختهای ترانزیتی بین هند، ایران و افغانستان هنوز به اندازه کافی توسعه نیافته است. مسیر چابهار به زرنج و سپس به مناطق داخلی افغانستان هنوز ظرفیت حمل بار زیاد را ندارد.
3- بانکهای افغانستان در حال حاضر با هند ارتباط بانکی گستردهای ندارند و نقلوانتقال پول بین دو کشور مشکل دارد، که روند تجارت را دشوارتر میسازد.
4- هند هنوز حکومت طالبان را به رسمیت نشناخته و سفارت آن در کابل همه جانبه فعال نیست. نبود روابط دیپلماتیک پایدار، مانع گسترش رسمی و مطمئن تجارت میشود.
نتیجه:
در مجموع، به دلیل نبود راه زمینی مستقیم، هزینه بالای مسیرهای جایگزین، زیرساختهای ناکافی، مشکلات بانکی و وضعیت مبهم دیپلماتیک، هند فعلاً نمیتواند جایگزین واقعی و کارآمد پاکستان در تجارت با افغانستان باشد.
اگر طالبان بخواهند از طریق دهلیز هوایی با هندوستان تجارت را پیش ببرند بدون شک راه هوایی مصارف هنگفتی دارد که امکان پذیر نیست.
تلاش طالبان برای گریز از وابستگی به پاکستان؛ آیا هند میتواند بدیل باشد؟!


