نویسنده: براندون جی. وایچرت
خبرگزاری راسک: به گزارش نشنال انترست، روسیه که سالهاست در توسعه و عملیاتیسازی تسلیحات فراصوت از بسیاری قدرتهای جهانی پیشی گرفته، اکنون ظاهراً موشک فراصوت ۳ام۲۲ «زیریکون» را وارد میدان جنگ اوکراین کرده است؛ موشکی که اساساً برای نابودی ناوهای هواپیمابَر غرب طراحی شده بود، اما مسکو بهتدریج در حال تبدیل آن به یک سلاح چندمنظوره برای حملات زمینی است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، یکی از این موشکها اخیراً از سوی نیروهای مسلح روسیه علیه منطقه «کیپ چودا» در شمالشرق اوکراین شلیک شده؛ منطقهای در حوالی استان سومی که روسیه هدف آن را «زیرساخت حیاتی» اعلام کرده است.
این دومین استفاده ثبتشده از زیریکون در جنگ اوکراین طی سال جاری است. تلاش پیشین در ۲۱ آگست نیز سومی را هدف قرار داده بود، اما موشک به هدف نرسید.
اگرچه زیریکون بهطور مشخص برای استفاده دریایی تولید شده بود، تحلیلگران معتقدند مسکو با شلیک آن به اوکراین، پیامی راهبردی به کیف و حامیان غربیاش ارسال کرده است: روسیه مایل نیست وضعیت فعلی جنگ تغییر کند و آماده است ظرفیتهای پیشرفته نظامی خود را گسترش دهد.
به باور کارشناسان دفاعی، شلیک این موشک بیش از آنکه برای تخریب اهداف اوکراینی باشد، نوعی آزمایش میدانی در شرایط واقعی جنگ است.
این اقدام نشان میدهد که روسیه در تلاش است قابلیتهای زیریکون را در سناریوهای زمینی نیز اعتبارسنجی کند؛ موضوعی که نگرانیهای گستردهای در مورد آینده دفاع هوایی اوکراین و ناتو ایجاد کرده است.
موشکهای فراصوت از جمله زیریکون، به دلیل سرعت بسیار بالا و توانایی مانور شدید در مسیر پرواز، بهسختی توسط سیستمهای دفاع هوایی قابل رهگیریاند. با وارد شدن چنین سلاحی به عملیات زمینی، معادلات دفاعی اوکراین پیچیدهتر میشود.
ویژگی های این موشک در ذیل است:
نوع: موشک کروز فراصوت با موتور اسکرمجت
سازنده: شرکت NPO Mashinostroyeniya روسیه
طراحی اولیه: حمله به ناوهای هواپیمابَر و نفوذ به سیستم دفاعی «ایجیس» آمریکا
قابلیت جدید: حمله به اهداف زمینی
سرعت: بین ۶ تا ۸ ماخ
برد: ۵۰۰ تا ۷۵۰ کیلومتر (بسته به مسیر پرواز)
ناوبری اینرسیال (INS)
تصحیح ماهوارهای GLONASS
جستجوگر راداری فعال در فاز نهایی
احتمالاً حسگر فروسرخ (IR)
پوشش پلاسما که در سرعتهای ماخ بالا ایجاد میشود، شناسایی راداری موشک را دشوار میسازد و عملاً زمان واکنش دفاعی را به حداقل میرساند.
این ویژگیها باعث شده ناتو در مورد فاصله ایمنی عملیاتی ناوهای هواپیمابَر، توان راداری و برنامههای دفاع ضدفراصوت خود تجدیدنظر کند.
زیریکون بدون تردید پیشرفتهترین موشک کروز فراصوت روسیه است؛ هرچند هنوز مرحله آزمایش میدانی را در جنگ اوکراین میگذراند. اما همین استفاده محدود نیز نشان میدهد مسکو در حال عبور از مرحله «نمایش قدرت» و حرکت به سوی «کاربرد عملیاتی» این نسل از تسلیحات است.
این تحول پیامدهای جدی برای آینده جنگ اوکراین، معادلات دریایی در اروپا و راهبرد ضدفراصوت ناتو خواهد داشت.
روسیه برای نخستینبار موشک فراصوت «زیریکون» را علیه اوکراین به کار گرفت


