خبرگزاری راسک: ندا محمد ندیم، وزیر تحمیلشده طالبان بر وزارت تحصیلات عالی، میگوید علوم عصری «نیاز حیاتی زندگی امروزی» است و بقای پیشرفت کشورها وابسته به این دانشهاست. او میافزاید که بهرهمندی از برق، بندهای آبی و نظام سلامت پیشرفته بدون علوم مدرن ممکن نیست.
با وجود این اعتراف آشکار، طالبان در چهار سال گذشته عملاً بزرگترین ضربه را بر زیرساختهای آموزشی افغانستان وارد کردهاند و همین تناقض، اظهارات ندیم را بیشتر به یک موضعگیری تبلیغاتی شبیه میکند تا یک برنامه واقعی.
رسانه دولتی طالبان روز چهارشنبه، ۲۸ عقرب، کلیپی صوتی از سخنان ندیم منتشر کرد که در آن به دانشجویان میگوید اقتصاد، تجارت، سلامت و زندگی روزمره همه وابسته به علوم نویناند. این در حالی است که سیاستهای طالبان عملاً بسیاری از این حوزهها را فلج کرده است و دانشگاهها از نبود استادان متخصص، امکانات آموزشی و آزادی علمی رنج میبرند.
ندیم همچنین تاکید میکند که آموزش یک «نیاز انسانی» است و مدارس و دانشگاهها برای ترویج علوم عصری ساخته شدهاند؛ اما در ادامه، بار دیگر اولویت طالبان را آشکار میسازد و میگوید دانشجویان باید پس از فراغت «به قرآن آگاهی کامل داشته باشند» و «متعهد به دین» باشند معیاری که طالبان سالهاست آن را جایگزین شایستگی علمی کردهاند و از همین مسیر، آینده آموزش عالی را تیره ساختهاند.
این در حالی است که طالبان خود در سطوح بالای رهبری، بارها مخالفت جدی با علوم مدرن نشان دادهاند. خالد حنفی، وزیر امر به معروف طالبان، بارها گفته است که علوم نوین «یک عمل مباح» است و چندان ارزش توجه ندارد. چنین دیدگاهی، ستونهای علمی کشور را سست کرده و تناقض درونی طالبان را آشکار میسازد: از یک سو مدعی حمایت از تکنولوژی و پیشرفتاند، و از سوی دیگر با هرآنچه غیر از آموزش ایدئولوژیک مذهبی باشد مقابله میکنند.
طالبان در کنار این تناقضگوییها، سنگینترین محدودیتهای آموزشی علیه دختران را نیز اعمال کردهاند. دختران بالاتر از کلاس ششم از رفتن به مکتب محروماند و دانشگاهها نیز برای زنان مسدود شدهاند؛ تصمیمی که جامعه جهانی آن را «بدترین نقض حقوق آموزشی در قرن حاضر» توصیف کرده است. با چنین سیاستهایی، سخنان ندیم درباره اهمیت علوم عصری نهتنها باورپذیر نیست، بلکه با واقعیت جاری در افغانستان هیچ سازگاری ندارد.
بهجای توسعه مراکز تحقیقاتی و علمی، طالبان هزاران مدرسه دینی جدید تأسیس کردهاند و دانشگاهها را از استادان متخصص تهی ساختهاند. یافتههای رسانهها نشان میدهد طالبان در بسیاری از استانها استادان باتجربه و متخصص را برکنار کرده و افراد وابسته به تفکر مذهبی طالبان را جایگزین کردهاند؛ اقدامی که ضربه سنگینی بر سطح علمی دانشگاهها وارد کرده است.
در مجموع، اظهارات ندیم درباره «ضرورت علوم مدرن» در حالی مطرح میشود که طالبان خود مهمترین مانع توسعه آموزشی و علمی در کشور هستند. زیر سایه چنین سیاستهایی، چشمانداز آموزش در افغانستان بیش از هر زمان دیگر تاریک و نگرانکننده بهنظر میرسد.
ندیم: علوم عصری نیاز اساسی بشر است!


