تربیون: جهان از گسترش تروریزم در افغانستان نگران است

نویسنده: ابراهیم خلیل
خبرگزاری راسک: به نقل از “اکسپرس تربیون” اخیراً امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجهٔ طالبان، پرسشی را مطرح کرد که بیان‌گر نادانی عمیق و چشم‌پوشی حساب‌شده از واقعیت‌هاست. او گفت:
«اگر افغانستان واقعاً مرکز تروریزم است، چرا ایران، ازبکستان، ترکمنستان، تاجیکستان و چین شکایت نمی‌کنند؟ چرا تنها پاکستان؟»
پاسخ روشن است: دنیا شکایت می‌کند. پاکستان و بخش بزرگی از جامعهٔ جهانی از افزایش تهدیدهای تروریستی پس از تصرف افغانستان توسط طالبان نگران‌اند و بارها در این‌باره هشدار داده‌اند.
رژیم طالبان هنوز در هیچ نقطهٔ جهان به رسمیت شناخته نشده و از میان ۱۹۳ عضو سازمان ملل، حتی یک کشور نیز آن را به‌عنوان دولت قانونی افغانستان نمی‌پذیرد. برخی کشورها که روابط محدود اقتصادی یا سیاسی را از سر گرفته‌اند، از جمله روسیه یا چین، با وجود تعاملات محدود، همچنان از به‌رسمیت‌شناسی خودداری می‌کنند. ایران ـ با وجود اشتراکات مذهبی ـ و پاکستان ـ که چهار دهه میزبان میلیون‌ها مهاجر افغانستانی بوده است ـ نیز طالبان را به رسمیت نشناخته‌اند. هیچ‌یک از کشورهای مهم اسلامی مانند عربستان، ترکیه، امارات، مصر یا اندونیزیا نیز حاضر نشده‌اند حکومت طالبان را تأیید کنند؛ زیرا آنان افغانستان را پناهگاه امن گروه‌های تروریستی از جمله تحریک طالبان پاکستان (تی‌تی‌پی) می‌دانند.
تصویر جهانی از افغانستان روزبه‌روز تیره‌تر می‌شود. جامعهٔ جهانی می‌بیند که ۱.۵ میلیون دختر افغانستانی از آموزش متوسطه محروم‌اند و زنان از دانشگاه‌ها، شفاخانه‌ها و نهادهای قضایی رانده شده‌اند. سیاست‌های سخت‌گیرانهٔ طالبان در برابر زنان، آنان را از حق آموزش طبی و دریافت درمان مناسب محروم کرده است. مادران تنها به‌دلیل نبود داکتر زن جان می‌بازند، زیرا طالبان تداوی زنان توسط داکتران مرد را ممنوع کرده‌اند.
سیاست‌های این گروه تنها نسل امروز را آسیب نمی‌زند؛ بلکه میراث هزاران سالهٔ افغانستان را نیز نابود کرده است. انفجار تندیس‌های ۱۷۰۰ سالهٔ بودا در بامیان، نمونه‌ی آشکار این ویران‌گری است. ایدیولوژی خشونت‌بار طالبان حتی فراتر از مرزها اثر گذاشته؛ چنان‌که در حملهٔ مدرسهٔ نظامی پیشاور در سال ۲۰۱۴، تی‌تی‌پی که در خاک افغانستان پناه یافته بود، ۱۳۲ کودک پاکستانی را به قتل رساند.
پرسش امیرخان متقی که «چرا فقط پاکستان شکایت دارد؟» پاسخ ساده‌ای دارد: چون پاکستان بیشترین آسیب را دیده است.
پاکستان طولانی‌ترین مرز را با افغانستان دارد؛ ۲۶۷۰ کیلومتر مرز مشترک که گذرگاه‌های تاریخی مانند درهٔ خیبر باعث رفت‌وآمد آزادانهٔ جنگ‌جویان شده است. در حالی‌که ایران، چین یا تاجیکستان با موانع طبیعی چون کوه‌ها و صحرای خشک محافظت می‌شوند، پاکستان در خط مستقیم بی‌ثباتی قرار دارد.
بهای این وضعیت سنگین بوده است: از سال ۲۰۰۱ تاکنون حدود ۹۰ هزار پاکستانی در حملات تروریستی کشته شده‌اند و خسارات اقتصادی پاکستان بیش از ۱۵۰ میلیارد دالر برآورد می‌شود.
با وجود این واقعیت‌ها، طالبان همچنان از پذیرش خط مرزی با پاکستان ـ که در معاهدات ۱۸۹۳، ۱۹۱۹ و ۱۹۲۱ تثبیت شده ـ خودداری می‌کنند.
افغانستان که روزگاری سرزمین شاعران، صوفیان، تسامح و امید بود؛ جایی که زنان به‌عنوان داکتر، آموزگار و نمایندهٔ پارلمان فعالیت می‌کردند، امروز به دژی بسته از افراطیت تبدیل شده است. این سرزمین نه با جنگ‌های خارجی، بلکه با انتخاب‌های سیاسی و ایدیولوژیک طالبان به این وضعیت رسیده و در انزوای جهانی فرو رفته است.