خبرگزاری راسک: به نقل از “د کریدل”، تصویر یک رهبر سابق القاعده در دفتر بیضوی کاخ سفید، صحنهای بود که بسیاری آن را «غیرقابل تصور» میدانستند؛ اما دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، مانند همیشه قواعد دیپلماسی را زیر پا گذاشت و احمد الشرع ـ معروف به ابومحمد جولانی ـ را در یک دیدار جنجالی و تحقیرآمیز میزبانی کرد.
ترامپ بدون آنکه منتظر تکمیل سالن جدید کاخ سفید بماند، جولانی را در دفتر بیضوی کنار خود نشاند و با حرکاتی نمایشی و کنایهآمیز، بطری عطر خود را برداشت و روی او اسپری کرد:
«این یکی عطری کاملاً مردانه است.»
سپس با بالا گرفتن بطری دیگر، با لحنی تمسخرآمیز پرسید:
«چند تا همسر داری؟ یکی؟»
جولانی پاسخ داد یک همسر دارد؛ ترامپ بازویش را زد و خندید:
«با شماها هیچوقت معلوم نیست.»
چنین صحنهای برای ترامپ غریب نیست؛ اما برای سوریه، این نخستینبار بود که یک چهره مدعی ریاستجمهوری کشور، اینچنین آشکار در خاک آمریکا تحقیر میشد دورانی بسیار متفاوت از زمانی که دمشق میزبان شخصیتهایی چون هنری کیسینجر و بیل کلینتون بود.
نکته محوری این دیدار آن است که کاخ سفید از این نمایش دقیقاً چه سودی میبرد؟
برای ترامپ ـ و بخشهایی از نظام سیاسی آمریکا ـ دیپلماسی چیزی فراتر از یک محاسبه خام اقتصادی و امنیتی نیست. او بارها نشان داده که برای قوانین بینالمللی، سنتهای دیپلماتیک و حتی اعتبار نهادهای آمریکایی ارزشی قائل نیست.
واقعیت این است که ترامپ در همان حالی که با بنیامین نتانیاهو، سیاستگذار جنگ خونین غزه، همکاری نزدیک دارد، اکنون دست مردی را میفشارد که تا چندی پیش در فهرست رسمی تروریستهای وزارت خارجه آمریکا قرار داشت.
این تناقض، شکست اخلاقی و مفهومی «جنگ علیه ترور» را بیپرده عیان میکند.
جولانی نیز در گفتوگو با فاکسنیوز جملهای گفت که روح این دیدار را خلاصه میکند:
«آن مسائل مربوط به گذشته است.»
در واقع، برای خلق نظم سیاسی جدید، تاریخ باید پاک و دشمنان دیروز باید بازتعریف شوند.
رسانههای عربی این ملاقات را «تاریخی» توصیف کردند؛ تعبیری که از جهاتی درست است. جولانی، امروز چهره شاخص پروژهای است که زیر عنوان «اصلاحات اقتصادی»، سوریه را برای خصوصیسازی و بهرهبرداری گسترده خارجی آماده میکند.
عکس یادگاری او با ترامپ، تسویهحساب تمامعیاری بود با حامیانی که روزگاری نام او را در فهرست تروریستها ثبت کرده بودند.
زندگی جولانی مجموعهای از جهشهای پیدرپی در دل شبکههای شبهنظامی است:
تولد در عربستان (۱۹۸۲)،
بازگشت به سوریه،
اعزام به عراق و پیوستن به القاعده، زندانی شدن در کمپ بوکا و آشنایی با ابوبکر البغدادی، سپس اعزام به سوریه برای ایجاد جبههالنصره در ۲۰۱۱.
با انشعاب از داعش، او قدرت خود را در ادلب تثبیت کرد و با تغییر نام چندباره گروهش ـ جبهه فتحالشام و بعد هیئت تحریرالشام ـ تلاش کرد چهرهای «قانونی» از خود بسازد.
جولانی برخلاف بسیاری از شبهنظامیان منطقه، از حمایت برخی بازیگران کلیدی برخوردار بود. درمان زخمیهای گروهش در بیمارستانهای اسرائیل و ارتباطات پنهانشده آنکارا با جبههالنصره، سالها موضوع بحث محافل امنیتی بوده است.
ترکیه، بهویژه در اوج تلاش برای سرنگونی بشار اسد، نقش مهمی در تسهیل عملیات گروههای افراطی ایفا کرد.
جولانی بعدها کوشید با پوشیدن کت و کراوات و گفتوگو با رسانهها، تصویر خود را بازسازی کند؛ اما این ظاهر تازه، نمیتواند گذشته خونین او را بپوشاند گروه او مسئول دهها حمله انتحاری و مرگ صدها غیرنظامی است، از جمله حمله به مدارس و مناطق مسکونی.
جولانی از یک نظر برای آمریکا ایدهآل است:
او یک چهره سلفی با دشمنی شدید نسبت به دمشق است. واشنگتن و برخی کشورهای خلیج فارس سالهاست روی ایجاد یک محور سنی همسو با خود سرمایهگذاری میکنند و وجود یک «رئیسجمهور سنی مطیع» در سوریه در خدمت همین پروژه است.
جولانی هرگز علیه اسرائیل عملیات نکرده و حتی گروههای مقاومت فلسطینی را هدف قرار داده است. از نگاه تلآویو، چنین رهبری یک امتیاز امنیتی تمامعیار است.
همزمان، برنامه آمریکا برای ایجاد پایگاه هوایی نزدیک دمشق، عملاً حساسیت مسأله جولان را کاهش میدهد.
ترامپ، جولانی را از در پشتی کاخ سفید وارد کرد؛ بدون پرچم، بدون تشریفات و حتی بدون دستدادن رسمی اقدامی که نشان میدهد خود ترامپ نیز از حساسیت گسترده این دیدار آگاه بود، اما تصمیم گرفت رکوراست عمل کند.
برای جولانی، حضور در کاخ سفید دستاوردی است که حتی در رویاهایش هم وجود نداشت. ترامپ بهطنز به او لقب داده:«سریعترین تروریست بازسازیشده در تاریخ.»
جولانی امروز نه سخنگوی ملت سوریه است و نه نماینده تاریخ مقاومت این کشور.
او راه خروج سوریه از بحران را در نقشهراه نهادهایی میبیند که هرگز به این کشور پا نگذاشتهاند؛ از صندوق بینالمللی پول گرفته تا بانک جهانی نهادهایی که نسخههایشان اغلب به ویرانی اجتماعی منتهی شده است.
سوریه کودتاها، تحریمها و جنگهای نیابتی بسیاری را پشت سر گذاشته، اما هرگز تجربه نکرده بود که رهبری با حمایت مستقیم خارجی و سابقه افراطیگری، چنین عریان وارد صحنه سیاسی شود.
زمان بهزودی نشان خواهد داد جولانی تا چه زمانی میتواند این چهره تازه را حفظ کند یا اینکه نقاب از چهرهاش خواهد افتاد.
نویسنده: موسا اوزگورلو
